Webtoon thành phim: Khi câu chuyện là tài sản chiến lược
Chiến lược chuyển webtoon thành phim là cách các hãng phim dùng truyện tranh mạng đã kiểm chứng với độc giả để làm nền xây dựng IP, giảm rủi ro đầu tư, đồng thời tự chủ hơn trong sản xuất và khai thác đa tầng giá trị của một câu chuyện trên nhiều nền tảng giải trí khác nhau. Webtoon nội địa đang trở thành nguồn chất liệu chiến lược giúp các xưởng phim hoạt hình Hàn Quốc đẩy mạnh chuyển thể thành phim điện ảnh, tạo nên xu hướng webtoon thành phim rõ rệt trong vài năm gần đây. "Solo leveling" là ví dụ tiêu biểu: từ tiểu thuyết mạng và webtoon đình đám, tác phẩm đã trở thành loạt phim hoạt hình Webtoon có lượng người xem cao kỷ lục trên nền tảng Crunchyroll. Nhưng điều đáng nói hơn không phải là thành tích một bộ phim, mà là cách cả ngành xem webtoon như bước sàng lọc nội dung trước khi rót vốn khổng lồ cho điện ảnh.
Tự chủ sản xuất phim Hàn Quốc: Xây năng lực nội, không chạy đua kỹ xảo
Điểm thú vị của chiến lược webtoon thành phim ở Hàn Quốc là sự dịch chuyển sang tự chủ sản xuất, thay vì lệ thuộc hợp tác quốc tế. Trước đây, khi một bộ webtoon ăn khách được chuyển thể, nhiều công đoạn sản xuất thực tế thường được thực hiện ở nước ngoài. "Solo leveling" là sản phẩm của mô hình hợp tác đa quốc gia giữa xưởng phim Nhật Bản và các công ty Hàn, kết hợp tài sản trí tuệ Hàn với hạ tầng sản xuất Nhật đã tích lũy nhiều thập kỷ. Hiện nay, các studio Hàn Quốc đang tự sản xuất trọn vẹn phim hoạt hình chiếu rạp dựa trên webtoon trong nước. "Guardians of the Video Game" – chuyển thể từ bộ webtoon cùng tên trên Naver – được Locus ở Seoul sản xuất hoàn toàn và dự kiến ra rạp ngày 14/10. Mục tiêu không phải là thay thế mọi hợp tác quốc tế, mà là xây năng lực nội khi họ có kịch bản phù hợp và đủ năng lực thực hiện. Đây là lựa chọn thông minh trong bối cảnh thị trường nội địa chịu áp lực dân số giảm và nội dung thiếu đa dạng, đặc biệt khi ngành từng tập trung quá nhiều vào phim cho trẻ em.
Webtoon như bộ lọc IP: Nội dung hay mới kéo được vốn
Chiến lược sản xuất phim Hàn Quốc đặt webtoon vào vị trí trung tâm của hệ sinh thái IP vì một lý do đơn giản: nội dung đã được kiểm chứng. Nhờ chi phí sản xuất thấp, truyện tranh là cơ hội để thử nghiệm sức hút của câu chuyện trước khi đầu tư lớn. Khi cân nhắc đầu tư, phim chuyển thể từ webtoon nổi tiếng luôn có khả năng được rót vốn cao hơn hẳn so với phim dùng kịch bản mới chưa ai biết tới. Webtoon trở thành kênh kiểm tra chất lượng IP, được gọi bằng chiến lược OSMU (One Source, Multi Use), nơi tiểu thuyết/webtoon là one source cho nhiều sản phẩm phái sinh khác. Một minh chứng cho sức mạnh của IP tốt là "Your letter", chuyển thể từ webtoon của Cho Hyeon-ah, do Studio N sản xuất: bộ phim đã bán bản quyền phát hành tới 166 quốc gia. Câu hỏi cốt lõi không phải "phim có hoành tráng không", mà là "câu chuyện có đủ mạnh để kéo vốn và khán giả hay không".
Quặng vàng truyện tranh Việt Nam: Bản test rẻ cho điện ảnh Việt Nam
Nếu Hàn Quốc xem webtoon là bộ lọc IP cho OSMU, thì Việt Nam đang sở hữu một "quặng vàng" tương tự nhưng khai thác quá chậm: truyện tranh điện ảnh tiềm năng từ các tác phẩm nội. Trong các hình thức kể chuyện bằng hình ảnh, truyện tranh là phương thức rẻ hơn rất nhiều so với hoạt hình, web-drama, game hay phim điện ảnh. Chính vì vậy, đây là kênh lý tưởng để kiểm tra sức hút câu chuyện trước khi chi tiền cho một dự án phim toàn quy mô. Theo quan sát phòng vé, không ít phim Việt được đầu tư mạnh về quy mô sản xuất, kỹ xảo, quay dựng, diễn viên… nhưng kịch bản bị bỏ bê, đầy lỗ hổng, dẫn tới kết quả yếu ớt ở phòng vé. Một hệ sinh thái truyện tranh phát triển có thể đảo chiều logic này: kịch bản được "test" bằng truyện tranh trước, chỉ những câu chuyện chứng minh được độc giả và doanh thu mới bước tiếp sang điện ảnh. Comicola, đơn vị làm truyện tranh nội và quan sát phòng vé, thậm chí đã dự định những bước đi trong mảng sản xuất phim khi dòng vốn đang đổ dồn về điện ảnh và nhu cầu tìm kiếm kịch bản chất lượng tăng cao.
Bài học từ Hàn Quốc: Câu chuyện quyết định 70% thành bại
Điện ảnh Việt Nam nếu muốn thoát khỏi vòng lặp "đẹp nhưng nhạt" phải học bài học quan trọng nhất từ chiến lược webtoon thành phim: câu chuyện là trung tâm. Khi làm phim, người ta thường nghĩ đến dàn diễn viên tên tuổi, đạo diễn danh tiếng, kỹ xảo bắt mắt, nhưng kịch bản lại quyết định tới 70% sự thành bại của bộ phim. Các studio Hàn Quốc hiểu điều này nên đầu tư vào webtoon như phòng thí nghiệm nội dung giá rẻ; họ chấp nhận tỷ lệ 9/10 dự án IP không hiệu quả tài chính, chỉ 1/10 thành công, nhưng dự án duy nhất ấy đủ doanh thu để bù đắp toàn bộ. Trong hoạt hình Hàn, "Leafie, A Hen into the Wild" từng bán khoảng 2,2 triệu vé, trở thành một trong những phim hoạt hình nội thành công nhất. Dù con số này vẫn khiêm tốn so với hơn 5 triệu lượt khán giả của các phim nhập khẩu như "Suzume" hay "Demon Slayer: Kimetsu no Yaiba – The Movie: The Infinity Castle" ở rạp Hàn, nó cho thấy một điều: khi có câu chuyện chạm được khán giả, phim nội hoàn toàn có thể cạnh tranh. Nếu Việt Nam không đặt truyện tranh và kịch bản lên trước kỹ xảo, mọi nỗ lực đốt tiền vào sản xuất sẽ vẫn là cuộc chơi thiếu nền móng.
