Bộ sách giáo khoa thống nhất: bước ngoặt cho năm học 2026-2027
Bộ sách giáo khoa thống nhất “Kết nối tri thức với cuộc sống” là bộ sách duy nhất được sử dụng trên toàn quốc, với 152 đầu sách từ lớp 1 đến lớp 12, do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức biên soạn, in ấn và phát hành, nhằm tạo một nền tảng học liệu chung cho mọi giáo viên và học sinh trong năm học 2026-2027. Việc dùng chung một bộ sách giáo khoa thống nhất không chỉ là thay đổi kỹ thuật, mà là quyết định mang tính định hướng đối với cách dạy và cách học trong cả hệ thống phổ thông. Thay vì mỗi địa phương, mỗi trường chọn một bộ sách khác nhau, toàn bộ hơn 19 triệu học sinh phổ thông sẽ cùng tiếp cận chung một cấu trúc, một hệ thống nội dung. Điều này giúp giảm sự lệch pha giữa các vùng miền, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về tổ chức tập huấn giáo viên, cung ứng sách giáo khoa và giám sát chất lượng ngay từ trước thềm năm học mới.
Chuẩn bị hệ thống: tập huấn giáo viên và cung ứng sách đồng loạt
Điểm đáng chú ý nhất của kỳ đổi mới này là phần chuẩn bị đã đi trước một bước so với nhiều lần thay sách trước đây. Ngay sau khi quyết định về bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc được ban hành vào ngày 26/12/2026, công tác tập huấn giáo viên và đấu thầu, in, phát hành sách giáo khoa đã được khởi động đồng loạt. Chương trình tập huấn giáo viên được tổ chức thành hai vòng, từ 1/6 đến 26/6 và từ 29/6 đến 24/7, bao quát đầy đủ 152 tên sách từ lớp 1 đến lớp 12; đến thời điểm này, chương trình đã hoàn tất, đảm bảo 100% giáo viên được nâng cao năng lực để sẵn sàng giảng dạy bộ sách mới. Đây là thay đổi mang tính tích cực: thay vì để giáo viên tự “mò mẫm” với sách mới, họ được trực tiếp trao đổi với tổng chủ biên, chủ biên và tác giả, hiểu rõ cấu trúc, dụng ý sư phạm của từng bài học để chủ động thiết kế hoạt động trên nền chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Cung ứng sách giáo khoa: từ kho trung ương tới từng lớp học
Nếu như trước đây, nỗi lo thiếu sách, trễ sách luôn xuất hiện mỗi mùa tựu trường thì năm học 2026-2027 đang cho thấy một cách làm chặt chẽ hơn. Ở cấp quốc gia, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã chuẩn bị điều kiện đấu thầu, in và phát hành hơn 200 triệu bản sách giáo khoa cho tất cả các môn học, cấp học, kể cả chuyên đề tự chọn. Đến ngày 20/7, hơn 99% số sách đã nhập kho và hơn 85,2% tổng số sách đã được phát hành đến các địa phương; theo kế hoạch, trước ngày 15/8 học sinh cả nước sẽ có đủ sách giáo khoa và sách bài tập theo nhu cầu. Ở cấp địa phương, ngành giáo dục Hà Nội – với hơn 2,3 triệu học sinh tại 2.960 cơ sở giáo dục – đã rà soát nhu cầu, xây dựng phương án cung ứng và yêu cầu hoàn thành phát hành sách trước ngày 15/8, đồng thời tăng cường kiểm tra, không để xuất hiện sách ngoài danh mục. Đây là lần hiếm hoi mà khâu cung ứng sách giáo khoa được đặt ra như một nhiệm vụ quản lý nhà nước rõ ràng, có thời hạn và cơ chế giám sát cụ thể.
Lợi ích của bộ sách thống nhất với giáo viên, học sinh và phụ huynh
Với giáo viên, dùng chung một bộ sách giáo khoa thống nhất giúp việc trao đổi chuyên môn, xây dựng kế hoạch dạy học và đánh giá học sinh trở nên đồng bộ hơn. Khi toàn bộ đội ngũ đã được tập huấn trực tuyến, có tài liệu và học liệu điện tử miễn phí để tiếp tục nghiên cứu bộ sách mới, giáo viên không còn đơn độc trước thay đổi chương trình. Đặc biệt, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” vốn đã có tỉ lệ sử dụng cao trong các năm trước, nên phần lớn giáo viên không phải làm quen từ đầu với một sản phẩm hoàn toàn lạ lẫm; họ có thể tập trung nhiều hơn vào việc khai thác sách trên nền yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018. Với học sinh và phụ huynh, việc sử dụng sách giáo khoa thống nhất giúp giảm khoảng cách giữa trường này với trường khác, tỉnh này với tỉnh khác; chuyển trường, đổi địa bàn sẽ bớt áp lực "lệch sách". Đồng thời, phụ huynh có thể tham gia hỗ trợ học tập cho con dễ hơn khi toàn bộ nội dung, cấu trúc sách được chuẩn hóa, có thể tìm hiểu qua nhiều kênh, từ cửa hàng sách đến hệ thống bán trực tuyến.
Những việc phụ huynh và học sinh cần chủ động trong năm học mới
Dù bộ sách giáo khoa thống nhất và kế hoạch cung ứng đã được thiết kế khá kín, phụ huynh và học sinh vẫn cần chủ động để tận dụng tốt nhất sự thay đổi này. Thứ nhất, cần hiện diện trong các kênh phát hành chính thức tại địa phương – qua nhà trường, công ty sách thiết bị giáo dục, cửa hàng bán lẻ hoặc kênh trực tuyến – để bảo đảm mua đúng sách trong danh mục được phê duyệt, tránh mua nhầm những tài liệu không chính thống. Thứ hai, nên sớm kiểm tra đủ bộ sách, đặc biệt với các chuyên đề tự chọn ở bậc trung học, để không bị thiếu vào sát ngày học. Việc hoàn thành cung ứng trước 15/8 là điều kiện cần, nhưng việc kiểm tra từng cuốn sách trên tay học sinh mới là điều kiện đủ để năm học diễn ra trơn tru. Cuối cùng, phụ huynh nên tranh thủ tìm hiểu cấu trúc tổng thể của bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”, nắm được cách thiết kế bài học theo hướng hoạt động, năng lực để có thể đồng hành cùng con, thay vì chỉ theo lối "học thuộc". Sự thống nhất về sách chỉ phát huy hiệu quả khi gia đình, nhà trường và học sinh cùng thay đổi cách tiếp cận.
