Tăng trưởng công nghiệp cần đi cùng chất lượng
Chiến lược nâng cấp môi trường đầu tư của Tây Ninh là cách tỉnh cải thiện thủ tục, hạ tầng và năng lực sản xuất để thu hút nguồn lực, đồng thời tạo ra nhiều giá trị hơn từ mỗi dự án công nghiệp. Đây là hướng đi cần thiết nếu tỉnh muốn cạnh tranh bằng chất lượng, thay vì chỉ dựa vào quỹ đất rộng hay số dự án mới. Tây Ninh đặt mục tiêu đưa công nghiệp thành một động lực tăng trưởng chủ yếu, chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, tăng tỷ lệ nội địa hóa và khả năng tham gia chuỗi giá trị trong nước, quốc tế.
Kết quả hiện tại tạo cơ sở cho lựa chọn ấy: chín tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 15,02% so với cùng kỳ; GRDP tăng 10,30%, vượt kịch bản đề ra. Nhưng tốc độ tăng chưa đủ để bảo đảm lợi thế dài hạn. Khi chuỗi cung ứng dịch chuyển và yêu cầu về sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số cùng tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao, tỉnh phải nâng năng suất và chất lượng sản phẩm. Nếu không, công nghiệp có thể tiếp tục mở rộng mà phần giá trị giữ lại tại địa phương vẫn hạn chế.
Tập trung ngành chủ lực, nâng giá trị gia tăng
Tây Ninh phát triển công nghiệp theo hướng chọn lọc là bước chuyển hợp lý, bởi cuộc đua với các địa phương lân cận không thể chỉ tính bằng diện tích khu công nghiệp hay số nhà máy. Tỉnh đã xác định sáu nhóm ngành chủ yếu, gồm chế biến thực phẩm; dệt, may, da giày; hóa chất và sản phẩm hóa chất; cao su, nhựa; cơ khí, máy móc, thiết bị; điện, điện tử để tập trung phát triển đến năm 2030. Danh mục này vừa dựa trên nền sản xuất hiện có, vừa mở cơ hội hình thành công nghiệp hỗ trợ và kết nối doanh nghiệp địa phương với các chuỗi cung ứng.
Đích đến cũng đặt ra thước đo rõ hơn cho Giá trị gia tăng công nghiệp: giá trị tăng thêm toàn ngành phấn đấu tăng bình quân 11% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030 và chiếm 60,4% GRDP; các ngành chủ yếu hướng tới mức tăng bình quân trên 13% mỗi năm. Đáng chú ý, công nghiệp công nghệ cao được kỳ vọng chiếm 22-25% giá trị tăng thêm toàn ngành vào năm 2030. Tham vọng này chỉ khả thi nếu tỉnh phát triển nhân lực, công nghệ và nhà cung ứng trong nước song hành với việc lấp đầy nhà xưởng.
PCI và niềm tin của nhà đầu tư là lợi thế cạnh tranh
Chỉ số PCI Tây Ninh phản ánh một lợi thế không thể xây dựng bằng hạ tầng đơn thuần: niềm tin rằng chính quyền xử lý công việc minh bạch và đồng hành với doanh nghiệp. Tỉnh duy trì thứ hạng cao trong PCI, liên tiếp vào Top 10 địa phương hấp dẫn doanh nghiệp quy mô lớn trong hai năm gần đây và được vinh danh trong Top 3 địa phương cải cách nổi bật của hành trình PCI 2005-2025. Những ghi nhận này cho thấy cải cách hành chính và đổi mới quản trị đã góp phần đưa Tây Ninh thành điểm đến của dòng vốn trong nước lẫn nước ngoài.
Trong chín tháng đầu năm 2026, tỉnh cấp mới 142 dự án đầu tư trong nước và 113 dự án FDI; riêng các khu công nghiệp thu hút 159 dự án mới, gồm 101 dự án FDI và 58 dự án trong nước. Các con số cho thấy sức hút hiện hữu, nhưng không nên xem đó là kết quả cuối cùng. Để giữ nhà đầu tư và khuyến khích họ mở rộng sản xuất, cải thiện thủ tục gia nhập thị trường phải đi cùng khả năng tiếp cận minh bạch thông tin quy hoạch, đất đai và chính sách hỗ trợ.
Cạnh tranh dài hạn phải mang lại lợi ích tại chỗ
Công nghiệp quy mô lớn đã tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động và đóng góp đáng kể vào ngân sách tỉnh. Vì thế, nâng cấp môi trường đầu tư không chỉ là cuộc đua thu hút vốn; thước đo thuyết phục hơn là việc làm ổn định, kỹ năng tốt hơn và cơ hội để doanh nghiệp trong tỉnh tham gia sâu vào chuỗi cung ứng. Tây Ninh có lợi thế kết nối TP. Hồ Chí Minh, Đông Nam Bộ, đồng bằng sông Cửu Long và thị trường Campuchia, nhưng lợi thế địa lý chỉ thành sức cạnh tranh khi hạ tầng, logistics và nguồn nhân lực theo kịp nhu cầu sản xuất.
Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu công nghiệp chiếm 60,4% GRDP và tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp, chuẩn bị đất sạch, nhân lực và cơ chế hỗ trợ minh bạch để đón dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường. Đồng thời, cơ quan tài chính sẽ phân tích các chỉ số thành phần để xây dựng giải pháp thích ứng với PCI 2.0 và Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân. Kết luận, Tây Ninh có nền tảng để cạnh tranh, nhưng lợi thế sẽ bền vững chỉ khi cải cách chuyển thành năng suất, giá trị nội địa và lợi ích rõ ràng cho người lao động.
