Từ các đầu mối hạ tầng đến một mạng lưới thống nhất
Logistics số Đồng Nai là cách kết nối hạ tầng vận tải, dữ liệu và dịch vụ để theo dõi, điều phối hàng hóa xuyên suốt giữa sân bay, cảng biển, khu công nghiệp và các tuyến liên vùng. Đây không nên là một lớp công nghệ trang trí cho những công trình riêng rẽ, mà phải giúp hàng hóa di chuyển thông suốt hơn.
Sáng 1/11, trong khuôn khổ DIGIFEST Đồng Nai 2026, các cơ quan, chuyên gia và doanh nghiệp thảo luận về hệ sinh thái đô thị thông minh, logistics, cảng hàng không và cảng biển. Bối cảnh đã chín muồi: sân bay Long Thành, các cảng biển Phước An và Gò Dầu – Phước Thái, khu công nghiệp cùng mạng lưới đường bộ, đường sắt liên vùng đang tạo thành những mắt xích tiềm năng.
Nhưng có hạ tầng gần nhau không đồng nghĩa với có kết nối hiệu quả. Nếu quy hoạch, lịch vận hành và thông tin hàng hóa không ăn khớp, doanh nghiệp vẫn phải tự xử lý những khoảng trống giữa các phương thức vận tải. Vì vậy, mục tiêu đúng không chỉ là xây thêm đầu mối mà là tổ chức logistics đa phương thức như một chuỗi thống nhất.
Dữ liệu phải đi cùng đường sá và quy hoạch
Trong logistics, dữ liệu không thay thế đường bộ, đường sắt hay cảng bến; nó giúp các mắt xích ấy phối hợp. Dữ liệu về luồng hàng, thời gian và năng lực vận hành có thể hỗ trợ theo dõi, dự báo và điều phối, nhưng chỉ hữu ích khi được chia sẻ giữa các bên và gắn với quy trình thực tế.
Tại hội thảo, các ý kiến nhấn mạnh cần phát triển hạ tầng dữ liệu song song với hạ tầng giao thông và logistics. Tích hợp ngay từ khâu quy hoạch sẽ hợp lý hơn chờ công trình hoàn thành rồi mới tính đến số hóa; cách làm sau thường tạo thêm chi phí phối hợp và hệ thống rời rạc.
AI, Internet vạn vật, điện toán đám mây và các nền tảng số có thể giúp điều phối mạng lưới trên phạm vi rộng hơn cách quản lý truyền thống. Tuy vậy, công nghệ chỉ là phương tiện. Điều đáng ưu tiên là khả năng kết nối với hệ thống hiện có, chia sẻ dữ liệu có trách nhiệm và tạo ra thông tin đủ tin cậy để doanh nghiệp ra quyết định.
Bắt đầu từ luồng hàng, đo bằng kết quả
Một hệ sinh thái logistics không thể được thiết kế theo giả định rằng mọi ngành hàng cần cùng một dịch vụ. Hàng hóa khác nhau đòi hỏi thời gian, điều kiện bảo quản và cách tổ chức vận chuyển khác nhau; do đó, triển khai đồng loạt một nền tảng trước khi xác định người dùng và bài toán sẽ dễ biến chuyển đổi số thành một dự án hình thức.
Các chuyên gia đề nghị giải pháp phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, phù hợp điều kiện triển khai và được đánh giá bằng những chỉ tiêu như thời gian, chi phí và đối tượng thụ hưởng. Đây là thước đo thuyết phục hơn số lượng ứng dụng hay thiết bị được lắp đặt: hàng có đến nhanh hơn không, hao hụt có giảm không, doanh nghiệp có kiểm soát được chi phí và chất lượng tốt hơn không?
Vì thế, Đồng Nai nên chọn trước những luồng hàng hoặc cụm doanh nghiệp có nhu cầu rõ ràng, thử nghiệm khả năng kết nối với hệ thống hiện hữu rồi mới mở rộng. Cách làm này giữ doanh nghiệp ở trung tâm, đồng thời giúp cơ quan quản lý nhận ra sớm vướng mắc về dữ liệu, quy trình và phối hợp.
DIGIFEST cần nối thảo luận với hành động
DIGIFEST Đồng Nai 2026 là diễn đàn để bàn giải pháp cho logistics, đô thị thông minh và kinh tế số, chứ không chỉ là nơi giới thiệu công nghệ. Chương trình khai mạc ngày 31/10 với triển lãm 200 gian hàng về công nghệ, đổi mới sáng tạo, sản phẩm khởi nghiệp, OCOP và trải nghiệm công nghệ. Quy mô ấy tạo không gian gặp gỡ, nhưng giá trị dài hạn sẽ phụ thuộc vào việc các đề xuất có thành kế hoạch triển khai hay không.
Sau hội thảo, các sở, ngành được đề nghị tiếp thu ý kiến, tham mưu xây dựng đề án, báo cáo tiến độ và rà soát quy hoạch để bảo đảm giao thông, logistics và dữ liệu đồng bộ. Đây là bước cần thiết để các cuộc trao đổi không dừng ở danh sách công nghệ hấp dẫn, mà chuyển thành ưu tiên, trách nhiệm và kết quả có thể kiểm chứng.
Đồng Nai có cơ hội lớn để hình thành logistics đa phương thức nhờ sân bay Long Thành, cảng biển Đồng Nai, các khu công nghiệp và mạng lưới liên vùng. Nhưng lợi thế ấy chỉ tạo năng suất khi dữ liệu hỗ trợ được vận hành và giải pháp giải quyết đúng nhu cầu doanh nghiệp. Thành công nên được đo bằng hàng hóa lưu chuyển thuận lợi hơn, thời gian và chi phí được kiểm soát tốt hơn — không phải bằng độ mới của công nghệ.
