Cam Lâm được chọn cho trung tâm hành chính mới
Trung tâm hành chính Cam Lâm là khu vực được quy hoạch để tập trung trụ sở các cơ quan cấp tỉnh của Khánh Hòa, gồm cơ quan Đảng, HĐND, UBND và các sở, ngành, với quy mô dự kiến khoảng 115 ha. Định hướng này nằm trong Quyết định 2007 phê duyệt quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, do Thủ tướng ban hành ngày 20/10. Đây là một dịch chuyển đáng kể về tổ chức không gian, nhưng không đồng nghĩa bộ máy sẽ rời Nha Trang ngay. Quy hoạch đặt khu hành chính mới ở Cam Lâm, cách Nha Trang hơn 30 km, trong khi giai đoạn trước mắt vẫn duy trì trung tâm hiện hữu tại đô thị Nha Trang. Cách tiếp cận theo từng bước có lý: một trung tâm mới chỉ có thể vận hành hiệu quả khi giao thông, hạ tầng đô thị và các điều kiện phục vụ người dân được phát triển đồng bộ.
Di dời theo năng lực hạ tầng, không theo mốc cứng
Lộ trình chuyển cơ quan khỏi Nha Trang phụ thuộc vào tiến độ đầu tư hạ tầng và nguồn lực của tỉnh, thay vì một đợt di dời tức thời. Quy hoạch nêu rõ các cơ quan tiếp tục hoạt động tại trung tâm hiện có trong giai đoạn đầu; việc đầu tư và chuyển đến Cam Lâm sẽ được thực hiện theo tiến độ phù hợp với điều kiện thực tế. Vì vậy, mốc hình thành dự kiến đến năm 2050 nên được hiểu là định hướng dài hạn, không phải lịch chuyển trụ sở đã ấn định cho từng cơ quan. Trong giai đoạn 2026–2030, tỉnh ưu tiên hoàn thiện hạ tầng chiến lược, nâng cấp hệ thống đô thị và triển khai các dự án trọng điểm. Đây là khâu quyết định tính khả thi: nếu kết nối và dịch vụ công chưa theo kịp, việc đưa đầu mối hành chính ra khỏi đô thị trung tâm có thể làm tăng bất tiện cho người dân. Quy hoạch cho biết hướng đi; chất lượng triển khai mới quyết định hiệu quả.
Nha Trang vẫn là hạt nhân, Cam Lâm bổ sung một cực đô thị
Chuyển trung tâm hành chính không có nghĩa Nha Trang mất vai trò đầu tàu. Quy hoạch Khánh Hòa tổ chức không gian theo mô hình đa cực, đa trung tâm và xác định Nha Trang là đô thị hạt nhân, đồng thời giữ vai trò trung tâm hành chính, kinh tế, văn hóa, khoa học, thương mại và du lịch biển. Cách phân vai này cho thấy mục tiêu là phân bố thêm chức năng, chứ không thay thế Nha Trang bằng Cam Lâm. Đô thị Cam Lâm được đặt trong cực phát triển trung tâm cùng Nha Trang và Cam Ranh; định hướng mở rộng đô thị Cam Lâm đến năm 2040 cũng góp phần tạo nền tảng cho trung tâm mới. Nếu được kết nối tốt, hai khu vực có thể bổ trợ nhau: Cam Lâm tiếp nhận chức năng hành chính tập trung, còn Nha Trang tiếp tục là trung tâm đô thị và dịch vụ có sức hút lớn. Đây là hướng quy hoạch hợp lý, miễn là đầu tư không làm suy giảm chất lượng sống hiện hữu.
Trụ sở cũ có thể đem lại lợi ích trực tiếp cho đô thị
Sau khi các cơ quan chuyển đi, trụ sở cũ tại Nha Trang được ưu tiên chuyển đổi thành không gian công cộng, dịch vụ và thương mại. Đây là phần tác động dễ cảm nhận nhất với cư dân: quỹ đất đang dành cho công sở có thể mở ra thêm không gian sử dụng chung và hoạt động đô thị. Tuy nhiên, lợi ích ấy không tự đến từ việc để trống hay đổi công năng trên giấy; cách thiết kế và khả năng tiếp cận của từng khu đất sẽ rất quan trọng. Bức tranh quy hoạch rộng hơn cũng nhấn mạnh kết nối liên vùng và mô hình phát triển đa trung tâm. Do đó, thành công của trung tâm hành chính Cam Lâm nên được đánh giá không chỉ bằng số cơ quan chuyển đến, mà còn bằng việc người dân có thể tiếp cận dịch vụ thuận tiện ra sao và Nha Trang có nhận được những không gian công cộng thiết thực hay không. Quy hoạch đặt ra cơ hội; tiến độ hạ tầng và cách tái sử dụng đất sẽ quyết định kết quả.
