Trạng thái nước rút: vì sao Long Thành phải tăng tốc ngay lúc này?
Giai đoạn nước rút của dự án sân bay Long Thành là thời kỳ thi công tăng tốc, làm việc 24/7 trên các hạng mục then chốt để hoàn thành khối lượng còn lại lớn trong thời gian ngắn, đồng thời siết chặt kỷ luật tiến độ đối với nhà thầu và chủ đầu tư nhằm bảo đảm mốc đưa cảng hàng không quốc tế vào khai thác theo kế hoạch Quốc hội thông qua. Ngày 4/10, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc trực tiếp kiểm tra hiện trường các tuyến giao thông kết nối và làm việc về tiến độ những dự án thành phần của sân bay Long Thành tại TP.HCM và Đồng Nai. Việc lãnh đạo Chính phủ xuất hiện tại công trường ở thời điểm khối lượng thực hiện đã đạt gần 80% cho thấy một thông điệp rõ ràng: không được phép chậm trễ ở chặng cuối, khi nhiều hạng mục chính như nhà ga hành khách, giao thông nội cảng và nhà ga hàng hóa vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Đây không chỉ là một cuộc kiểm tra thường quy, mà là lời kích hoạt chế độ nước rút cho toàn bộ hệ thống liên quan đến cảng hàng không quốc tế này.
Mệnh lệnh thi công 24/7: quyết đoán nhưng không thể chỉ là khẩu hiệu
Yêu cầu thi công 24/7 tại các hạng mục đường găng của sân bay Long Thành là bước leo thang mạnh mẽ trong cách Chính phủ xử lý tiến độ xây dựng các dự án hạ tầng chiến lược. Khi thời gian còn ít mà khối lượng công việc còn lại lớn, làm việc ba ca bốn kíp trở thành điều bắt buộc chứ không phải lựa chọn. Theo báo cáo, tổng khối lượng thực hiện của cảng hàng không quốc tế Long Thành đã gần chạm mốc 80%, nhưng phần khó nhất lại dồn vào những cấu phần quyết định khả năng khai thác như nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa, nhà để xe và hạ tầng kỹ thuật. Mệnh lệnh thi công liên tục 24/7 sẽ chỉ có ý nghĩa thực tế nếu đi kèm cơ chế giải ngân thông suốt, cung ứng vật liệu ổn định và tháo gỡ vướng mắc hồ sơ. Vì vậy, cách Chính phủ nhấn mạnh việc "không chờ đợi, không đùn đẩy trách nhiệm" là lời cảnh báo trực diện cho mọi bên đang tham gia dự án.
Siết trách nhiệm nhà thầu xây dựng: thông điệp không có vùng an toàn
Đáng chú ý nhất trong loạt chỉ đạo lần này là quan điểm kiên quyết xử lý nhà thầu xây dựng không đáp ứng yêu cầu về nhân lực, thiết bị, tài chính và tiến độ. Nhiều năm qua, tiến độ xây dựng các dự án hạ tầng thường bị cản trở bởi những hợp đồng kém năng lực, kéo dài thời gian và đội chi phí. Việc Phó Thủ tướng yêu cầu có thể xử lý vi phạm hợp đồng theo pháp luật nếu cần thiết cho thấy một cách tiếp cận cứng rắn hơn, nhằm bảo vệ tiến độ chung của sân bay Long Thành. Đồng thời, các nhà thầu được yêu cầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị, vật tư và tài chính, tổ chức thi công 3 ca 4 kíp, tăng mũi thi công trên các gói thầu đường găng. Ở góc độ quản trị, đây là bài kiểm tra năng lực thực sự của các doanh nghiệp xây dựng: hoặc chứng minh được khả năng đáp ứng chuẩn tiến độ cảng hàng không quốc tế, hoặc phải chấp nhận rời cuộc chơi khi không còn vùng an toàn cho sự trì hoãn.
Vai trò của ACV và địa phương: mắt xích sẽ quyết định mốc khai thác 2026
Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) được giao chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ về tiến độ và chất lượng các gói thầu do mình làm chủ đầu tư, đặc biệt là dự án thành phần 3 của sân bay Long Thành. ACV phải rà soát chi tiết khối lượng còn lại, xác định tất cả các đường găng và những hạng mục có nguy cơ chậm để xây dựng tiến độ chi tiết, làm cơ sở theo dõi và chỉ đạo thi công, bảo đảm mục tiêu đưa dự án vào khai thác trong năm 2026. Song song, UBND TP.HCM và Đồng Nai được yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị để tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, vật liệu, cấp điện, cấp nước và chuẩn bị phương án tổ chức giao thông kết nối với cảng hàng không quốc tế Long Thành. Nếu ACV và địa phương không xử lý kịp thời những vấn đề thuộc thẩm quyền, mệnh lệnh thi công 24/7 sẽ khó phát huy hiệu quả, và mốc khai thác năm 2026 sẽ chỉ còn tồn tại trên giấy.
Nước rút phải đi cùng an toàn và chất lượng: ranh giới không được phép vượt
Điểm quan trọng trong chỉ đạo là lời nhắc tiến độ không được phép đánh đổi bằng chất lượng, an ninh, an toàn và môi trường. Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế, nơi tiêu chuẩn kỹ thuật, độ an toàn và tiện ích cho người sử dụng phải là ưu tiên cao nhất, kể cả khi công trường thi công 24/7. Áp lực thời gian lớn, nhân lực và vật liệu gặp khó khăn, giá cả tăng cao làm bài toán quản lý rủi ro càng phức tạp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu tuân thủ đầy đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn chuyên ngành hàng không và pháp luật xây dựng là ranh giới không được vượt qua. Nếu triển khai quyết liệt nhưng giữ vững được các chuẩn mực này, sân bay Long Thành có cơ hội trở thành minh chứng cho cách Việt Nam vừa tăng tốc hạ tầng, vừa duy trì tiêu chuẩn chất lượng quốc tế. Còn nếu buông lỏng kiểm soát, mọi thành quả nước rút có thể bị xóa sạch chỉ bằng một sai sót kỹ thuật.
