Tuyến LRT sân bay Phú Quốc: không chỉ là 17,59 km đường ray
Tuyến LRT sân bay Phú Quốc là dự án đường sắt đô thị dài 17,59 km, kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với Trung tâm Hội nghị APEC và các khu đô thị, nghỉ dưỡng mới, được thi công với cường độ ba ca liên tục, là mắt xích hạ tầng giao thông APEC quan trọng phục vụ hội nghị quốc tế và phát triển kinh tế đảo. Trong mọi câu chuyện về Phú Quốc tương lai, tuyến ray này đang giữ vai trò “xương sống” vận chuyển dòng người. Hành trình dự kiến hơn 20 phút biến quãng đường vốn phụ thuộc ô tô thành một trục dịch vụ – đô thị liền mạch, giảm áp lực giao thông và chi phí đi lại trên đảo. Vấn đề không còn là “có làm hay không”, mà là “có kịp và làm đến đâu” trước khi APEC 2027 gõ cửa.
600 con người, ba ca liên tục và cái giá của tiến độ
Đằng sau cụm từ đẹp đẽ “hạ tầng giao thông APEC” là một công trường Phú Quốc gần như không ngủ. Lực lượng trên toàn dự án duy trì khoảng 500 người, có thời điểm gần 600 công nhân, kỹ sư cùng gần 200 đầu máy và thiết bị, vận hành ba ca, 24 giờ mỗi ngày, hầu như không có ngày nghỉ hay lễ, Tết. Những ca làm kéo dài từ sáng sớm đến 22–23 giờ, bữa tối ăn vội bên lề tuyến, vài phút nghỉ rồi lại cúi xuống mặt ray dưới ánh đèn công suất lớn. Đổi lại tiến độ hiếm thấy – hoàn thiện 17,59 km đường đôi với nhiều công nghệ mới trong hơn một năm – là nỗi nhớ nhà, những cuộc gọi nghẹn lời và cơ thể mỏi rã của những người như ông Nguyễn Trung Kiên, thợ đường sắt kỳ cựu rời Hà Nội ra đảo chỉ với một niềm tự hào: sẽ nhìn thấy tàu điện lăn bánh trên công trình mình góp sức.
Thi công giữa mùa mưa và bài toán logistics đảo xa
Chọn tăng tốc thi công đúng vào mùa mưa Phú Quốc là quyết định vừa táo bạo, vừa phản ánh áp lực thời gian của dự án. Trên dải công trường từ sân bay đến APEC, chỉ vài phút là bầu trời có thể đổi màu; mây xám kéo từ biển vào, gió quật nghiêng bạt che, nước trút xuống nền đường khiến một bước chân lệch đã đủ sa lầy. Nhưng mưa không đồng nghĩa với tan ca: vật tư được kéo vào khu vực che, các đầu việc ít chịu tác động của nước được tranh thủ xử lý, rồi khi màn mưa mỏng đi, từng tổ lại tỏa xuống tuyến; ngay khi mưa dứt, đoàn xe nối đuôi nhau ra hiện trường. Thi công một công trình kỹ thuật cao tại đảo xa cũng là bài toán logistics hóc búa: phần lớn thép, thiết bị và vật liệu chuyên dụng phải vượt ba giờ đường biển từ đất liền ra đảo, buộc Ban điều hành phải “cắm chốt” trước ba tháng, tích trữ vật tư dự phòng và thiết lập kịch bản thi công linh hoạt theo thời tiết.
APEC 2027: cơ hội và bài kiểm tra năng lực hạ tầng
Sẽ là sai lầm nếu nhìn tuyến LRT sân bay như một dự án phục vụ vài ngày hội nghị rồi thôi. Theo lãnh đạo Tập đoàn Đường sắt Việt Nam, tuyến đường sắt Phú Quốc này không chỉ bổ sung một phương thức vận tải mới, mà còn mang ý nghĩa kinh tế – xã hội, kết nối và đối ngoại cho toàn đảo. Đặt cạnh dự án mở rộng sân bay, Trung tâm Hội nghị APEC cùng các khu đô thị, nghỉ dưỡng và giải trí đang thành hình, LRT trở thành mắt xích của hệ sinh thái hạ tầng mới: sân bay đưa dòng người đến, tàu điện đưa hành khách đến các điểm trong khu vực nhanh, ổn định, ít phát thải, còn các công trình dịch vụ tạo lý do để du khách ở lại và quay lại. APEC 2027 vì thế là cơ hội nhưng cũng là bài kiểm tra năng lực tổ chức dòng người và sự kiện quy mô lớn của Phú Quốc: tấm “card visit” nằm ở mạng lưới giao thông hiện đại, hoặc là đạt chuẩn, hoặc là lộ rõ những hạn chế.
Tiến độ kỷ lục và thông điệp về năng lực hạ tầng Việt Nam
Những thanh ray hiệu chuẩn đầu tiên được lắp ngày 11/8 không chỉ đánh dấu bước chuyển từ nền hạ tầng sang cơ khí – công nghệ, mà còn là lời khẳng định Việt Nam có thể làm những tuyến đường sắt hiện đại dưới áp lực thời gian khắc nghiệt. Dự án khởi công tháng 12/2025 nhưng đến tháng 3/2026 mới tăng tốc, đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành bê tông nền tuyến trong tháng 9/2026, hoàn tất cầu, hầm, nền đường và bê tông nền ray trong tháng 12; lắp ray toàn tuyến đến tháng 2/2027, nghiệm thu chạy thử tháng 6, khai thác thương mại tháng 8/2027. “Việc hoàn thiện 17,59 km đường đôi với nhiều công nghệ mới trong hơn một năm là tiến độ hiếm thấy đối với một dự án đường sắt trong nước”, Phó giám đốc Ban điều hành Nguyễn Tất Đạt nhận xét. Nếu tuyến LRT Phú Quốc về đích đúng hạn, kết quả đó sẽ không chỉ là kỷ lục nội ngành, mà là thông điệp rõ ràng: với tổ chức thi công bài bản và kỷ luật kỹ thuật nghiêm ngặt, Việt Nam đủ sức đón những “bài thi hạ tầng” lớn hơn trong tương lai.
