Hải Phòng bứt tốc FDI: Tín hiệu của một chu kỳ tăng trưởng mới
Hải Phòng vốn FDI tăng nhanh trong 8 tháng cho thấy thành phố đang bước vào một chu kỳ thu hút đầu tư nước ngoài quy mô lớn hơn, gắn với vai trò trung tâm cảng biển, công nghiệp và logistics của vùng kinh tế phía Bắc, đồng thời đặt ra yêu cầu sàng lọc dự án theo chất lượng thay vì chạy theo số lượng đơn thuần.
Thành phố ước thu hút hơn 3,47 tỷ USD vốn FDI trong 8 tháng, gấp 1,8 lần cùng kỳ và tương ứng 84,6% kế hoạch cả năm. Điều này không chỉ là con số ấn tượng trên báo cáo; nó cho thấy tăng trưởng kinh tế Hải Phòng đang được dẫn dắt rõ ràng bởi khu vực đầu tư nước ngoài, thay vì phụ thuộc vào các động lực truyền thống. Vấn đề không còn là “Hải Phòng có thu hút được FDI hay không?” mà là “Hải Phòng sẽ dùng dòng vốn này để nâng cấp cấu trúc kinh tế như thế nào?”. Việc thành phố đồng thời hoàn thiện quy hoạch, mở rộng không gian phát triển và kết nối hạ tầng công nghiệp với cảng biển, logistics và môi trường đầu tư được cải thiện cho thấy một chiến lược chủ động chứ không thụ động chờ dòng vốn.
Khu công nghiệp, khu kinh tế: Trái tim của làn sóng đầu tư nước ngoài Hải Phòng
Nếu cần chỉ ra “đầu tàu” của làn sóng đầu tư nước ngoài Hải Phòng, thì đó rõ ràng là các khu công nghiệp (KCN) và khu kinh tế (KKT). Khu vực này ước thu hút khoảng 3,14 tỷ USD, gấp 1,75 lần cùng kỳ và đạt 86,3% kế hoạch năm, trong khi khu vực ngoài KCN, KKT thu hút khoảng 330,15 triệu USD, gấp 2,61 lần và vượt chỉ tiêu đề ra. Đây là sự phân hóa tích cực: KCN, KKT vẫn là “nam châm” chính, nhưng khu vực ngoài cũng bắt đầu cho thấy sức hút mới, mở rộng không gian đầu tư ra khỏi những “điểm nóng” truyền thống.
Điều đáng nói là thành phố không ngủ quên trên số vốn đăng ký. Cùng với dòng vốn tăng nhanh, Hải Phòng đang thúc đẩy hàng loạt khu, cụm công nghiệp để có thêm quỹ đất và hạ tầng đón các dự án mới. Đây là lựa chọn đúng: nếu không chuẩn bị sẵn mặt bằng, điện, nước, hạ tầng số và nhân lực, thành phố rất dễ rơi vào tình trạng “nghẽn” hấp thụ FDI, khiến dự án chậm triển khai hoặc chuyển hướng sang địa phương khác. Làn sóng FDI hiện nay là cơ hội, nhưng cũng là bài kiểm tra sức chịu tải hệ thống.
Cảng biển, logistics và doanh nghiệp nhà nước: Bệ đỡ ngân sách cho tham vọng mới
Không có cảng Hải Phòng phát triển, sẽ không có câu chuyện Hải Phòng vươn lên thành trung tâm đầu tư của miền Bắc. Dữ liệu thu ngân sách cho thấy khu vực doanh nghiệp nhà nước Trung ương tại thành phố đang có mức nộp tăng mạnh, với nhiều cái tên gắn trực tiếp với hạ tầng cảng – năng lượng – vận tải như Cảng Hải Phòng, Nhiệt điện Hải Phòng, Nhiệt điện Phả Lại, Vận tải biển Việt Nam, Nhựa Thiếu niên Tiền Phong, Xi măng Vicem Hoàng Thạch và Viettel Hải Phòng. Thu từ doanh nghiệp nhà nước địa phương cũng ước đạt 903 tỷ đồng, bằng 70,5% dự toán và tăng 5,5% so với cùng kỳ.
Kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp nhà nước tiếp tục tăng trưởng, đóng góp quan trọng vào tăng thu ngân sách và tạo thêm nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của thành phố. Nói cách khác, FDI không đứng một mình: nó bám vào nền tảng công nghiệp – cảng biển – dịch vụ hiện hữu để hình thành một cấu trúc tăng trưởng nhiều tầng. Nếu thành phố biết gắn kết khu vực FDI với các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân trong nước, hiệu ứng lan tỏa sẽ lớn hơn nhiều so với việc chỉ nhìn vào con số đăng ký vốn.”
Từ lượng sang chất: Lọc dự án và bơm vốn cho hạ tầng công nghiệp mới
Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài Hải Phòng là sự chuyển hướng rõ rệt từ “lấy số lượng” sang “chọn chất lượng”. Thành phố đang sàng lọc dự án theo 5 nhóm tiêu chí: công nghệ, hiệu quả kinh tế, khả năng liên kết – lan tỏa, chất lượng lao động và sự phù hợp với quy hoạch. Ưu tiên được dành cho dự án công nghệ cao, công nghệ sạch, giá trị gia tăng và năng suất lao động cao, có khả năng kết nối doanh nghiệp trong nước, tham gia chuỗi cung ứng và chuyển giao công nghệ. Đây là bước đi cần thiết nếu Hải Phòng không muốn trở thành “công xưởng gia công” giá rẻ mà thiếu động lực đổi mới.
Để biến định hướng đó thành thực tế, thành phố đồng thời đẩy nhanh nhiều dự án hạ tầng công nghiệp. 7 công trình, dự án với tổng mức đầu tư hơn 5.963,6 tỷ đồng được chuẩn bị khởi công nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh 2/9, trong đó có các dự án hạ tầng KCN Kim Thành, cụm công nghiệp phía tây Việt Hòa, cụm công nghiệp Thăng Long và nhiều dự án hạ tầng, tái định cư khác. Các KCN mới như Kim Thành 2 (giai đoạn 1), Ngũ Phúc (giai đoạn 1) và Trấn Dương – Hòa Bình (khu A) được yêu cầu tập trung giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục để đẩy nhanh tiến độ. Việc bổ sung các KCN mới có ý nghĩa đáng kể trong bối cảnh thành phố hướng tới một chu kỳ thu hút vốn có quy mô và yêu cầu cao hơn.
Thách thức hấp thụ vốn và bài toán trở thành trung tâm đầu tư khu vực
Với 84,6% kế hoạch FDI đã hoàn thành chỉ sau 8 tháng, câu hỏi bây giờ không phải là “có đạt chỉ tiêu năm hay không” mà là “thành phố sẽ làm gì với dư địa còn lại?”. Kết quả 8 tháng tạo thêm không gian để Hải Phòng tiếp tục thu hút đầu tư trong những tháng cuối năm, nhưng cũng kéo theo áp lực rất cụ thể: chuẩn bị mặt bằng, hạ tầng KCN, nguồn điện, nước, hạ tầng số và nhân lực để hấp thụ dòng vốn. Nếu không xử lý kịp thời, những điểm nghẽn này có thể làm chậm bước tiến trở thành trung tâm đầu tư của vùng.
UBND thành phố đã yêu cầu các sở, ngành, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến, thu hút đầu tư, đồng thời tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, chuẩn bị tốt hạ tầng, mặt bằng, thủ tục và nguồn nhân lực, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư triển khai dự án. Cùng với hoàn thiện quy hoạch, mở rộng không gian phát triển và chú trọng kết nối hạ tầng công nghiệp với hệ thống cảng biển, logistics và môi trường đầu tư cải thiện, Hải Phòng có cơ hội thực sự để khẳng định vị thế trung tâm cảng – công nghiệp của miền Bắc. Kết luận hợp lý lúc này là: nếu duy trì được kỷ luật thực thi và kiên định với mục tiêu chọn lọc FDI chất lượng cao, Hải Phòng có thể bước sang một giai đoạn tăng trưởng mới, bền hơn và ít lệ thuộc hơn vào những lợi thế chi phí truyền thống.
