Điểm bùng phát mới của hạ tầng sân bay quốc tế Việt Nam
Nâng cấp đồng thời nhà ga và khu bay tại một sân bay quốc tế Việt Nam là bước chuyển chiến lược, nhằm tăng công suất hành khách, bảo đảm an toàn khai thác và nâng vị thế cạnh tranh trước các cảng hàng không trong khu vực Đông Nam Á, trong bối cảnh lượng khách và chuyến bay tăng nhanh sau giai đoạn phục hồi thị trường hàng không. Ngày 27/8/2026, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam phối hợp với UBND Đà Nẵng công bố Dự án cải tạo, mở rộng nhà ga hành khách T1 và mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1 tại Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng. Gần như song song, Bộ Xây dựng chấp thuận rút ngắn quy trình chuẩn bị đầu tư để có thể khởi công dự án cải tạo đường cất hạ cánh, đường lăn với tổng vốn khoảng 1.696 tỷ đồng vào cuối tháng 11. Hai mũi nâng cấp này cho thấy Đà Nẵng chọn cách “đại tu” sân bay trên cả mặt đất và trên đường băng, thay vì sửa chữa nhỏ giọt.
Nhà ga gần 100 năm tuổi: nâng cấp chậm nhưng tạo bước nhảy dài
Trong các dự án hạ tầng hàng không đang triển khai, cải tạo và mở rộng nhà ga T1 tại sân bay Đà Nẵng là kế hoạch tham vọng nhất với tổng mức đầu tư hơn 9.936 tỷ đồng. Đây là sân bay được xây dựng từ năm 1940, tiền thân là sân bay quân sự do Pháp xây dựng, nay trở thành cửa ngõ hàng không trọng điểm của miền Trung. Dự án dự kiến khởi công tháng 8/2027, hướng tới nâng công suất lên khoảng 14 triệu hành khách/năm, gồm 10 triệu khách nội địa và 4 triệu khách quốc tế. Phần mở rộng nhà ga sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác từ tháng 1/2029, còn toàn bộ hạng mục cải tạo nhà ga hiện hữu dự kiến xong vào tháng 8/2029. Các hạng mục mở rộng sân đỗ máy bay, bổ sung 6 vị trí đỗ Code C, sẽ hỗ trợ trực tiếp cho việc đón thêm chuyến bay và giảm tình trạng tắc nghẽn giờ cao điểm.
Cách Đà Nẵng xử lý bài toán nâng cấp nhà ga cho thấy tầm nhìn dài hạn: chấp nhận chu kỳ đầu tư kéo dài, nhưng mục tiêu là tạo dư địa phát triển du lịch, thương mại và dịch vụ. Nhà ga mới với thiết kế hiện đại, thân thiện hơn với hành khách không chỉ là không gian chờ, mà là “mặt tiền” của thành phố đối với khách quốc tế. Việc chọn phương án kiến trúc mới từ một đơn vị tư vấn chuyên nghiệp và tích hợp thêm dịch vụ thông tin chuyến bay trên ứng dụng Danang Smart City giúp trải nghiệm hành khách đồng bộ hơn, từ lúc đặt chân đến sân bay cho đến khi di chuyển trong đô thị thông minh. Nếu triển khai đúng tiến độ, Đà Nẵng có cơ hội trở thành hình mẫu về mở rộng sân bay gắn với chiến lược phát triển đô thị và kinh tế khu vực miền Trung.
| Thông số chính | Nhà ga T1 & sân đỗ | Đường băng & đường lăn |
|---|---|---|
| Quy mô vốn | Hơn 9.936 tỷ đồng | Khoảng 1.696 tỷ đồng |
| Mục tiêu chính | Tăng công suất nhà ga lên ~14 triệu khách/năm | Đạt chuẩn sân bay 4E, khai thác tàu bay code E |
| Tiến độ thực hiện | Khởi công 8/2027, hoàn thành chính 2029 | Thực hiện giai đoạn 2026–2028 |
Đường băng nhộn nhịp: nâng cấp gấp để không phá vỡ nhịp tăng trưởng
Nếu dự án nâng cấp nhà ga là một maraton, thì cải tạo đường cất hạ cánh và đường lăn lại là cuộc đua ngắn nhưng mang tính sống còn. Sân bay Đà Nẵng đang là một trong những sân bay quốc tế nhộn nhịp nhất, năm 2025 phục vụ hơn 15,29 triệu lượt hành khách, gần 93.000 lượt cất/hạ cánh và hơn 41.000 tấn hàng hóa. Trong khi đó, một trong hai đường cất hạ cánh – 17R/35L phía Tây – đã được xây dựng từ năm 1965, đoạn giữa đường băng cải tạo lần gần nhất vào năm 1999 và đã khai thác khoảng 27 năm, vượt tuổi thọ thiết kế mà chưa được sửa chữa lớn. Kết cấu mặt đường xuống cấp khiến mặt bê tông xi măng và bê tông nhựa xuất hiện hàng loạt hư hỏng, từ nứt, vỡ góc, lún vệt bánh xe đến đọng nước, buộc phải duy tu gần như hằng tuần.
Trong bối cảnh đó, Bộ Xây dựng quyết định cho phép sử dụng thiết kế kỹ thuật thay cho thiết kế cơ sở trong báo cáo nghiên cứu khả thi, qua đó rút ngắn khoảng một tháng quy trình chuẩn bị đầu tư và mở đường cho việc khởi công vào cuối tháng 11. Dự án nhóm B, sử dụng 100% vốn ngân sách trung ương, tập trung cải tạo đường cất hạ cánh 17R/35L, hệ thống đường lăn và thoát nước, đồng thời xây dựng mới đường lăn thoát nhanh và các đường nối giữa hai đường băng chính và đường lăn song song E. Mục tiêu là đưa hạ tầng khu bay đạt tiêu chuẩn 4E của ICAO, phục vụ khai thác tàu bay code E như B747, B787, A350. Thay vì chờ đến khi sự cố xảy ra, Đà Nẵng chọn nâng cấp sớm để bảo đảm an toàn hàng không, tránh “đóng băng” tăng trưởng vì đường băng quá tải và xuống cấp.
Tác động tới hành khách và vị thế kết nối khu vực
Hai dự án nâng cấp nhà ga và khu bay không chỉ là câu chuyện kỹ thuật của ngành hàng không, mà sẽ trực tiếp thay đổi trải nghiệm của người dân và du khách. Khi năng lực nhà ga tăng, sân bay Đà Nẵng có thể phân luồng tốt hơn giữa khách nội địa và quốc tế, giảm cảnh xếp hàng kéo dài, tối ưu thời gian làm thủ tục và trả hành lý. Việc bổ sung vị trí đỗ máy bay giúp giảm cảnh máy bay chờ vòng ngoài, hạn chế trễ chuyến và nâng hiệu quả khai thác giờ cao điểm. Ở chiều ngược lại, nâng cấp đường băng và đường lăn giúp các loại tàu bay thân rộng ra vào ổn định hơn, giảm nguy cơ vật thể lạ do bong bật vật liệu trên mặt đường và đảm bảo an toàn cho mỗi lần cất hạ cánh.
Các dự án hạ tầng hàng không này còn gắn với chiến lược mở rộng sân bay như một mắt xích trong mạng lưới kết nối các trung tâm kinh tế, du lịch trong nước và quốc tế. Khi sân bay Đà Nẵng giữ vững vai trò đầu mối của miền Trung, các đường bay mới đến Tây Nguyên, Đông Bắc Á, châu Âu… sẽ có thêm cơ hội mở rộng. Việc tích hợp dữ liệu chuyến bay lên nền tảng đô thị thông minh, cho phép người dân tra cứu thông tin ngay trên ứng dụng Danang Smart City, là tín hiệu cho thấy hạ tầng số đang đi cùng hạ tầng vật lý. Người dùng hưởng lợi từ cả hai phía: đường bay an toàn hơn và hành trình mượt mà hơn từ nhà đến sân bay, rồi từ sân bay vào đô thị.
Đà Nẵng đang đặt cược đúng vào cửa nào?
Điểm thú vị là cả hai dự án cùng diễn ra tại một sân bay quốc tế Việt Nam, nhưng vốn và thời gian triển khai lại khác nhau đáng kể. Nhà ga T1 và sân đỗ được cải tạo, mở rộng với vốn hơn 9.936 tỷ đồng, khởi công từ 8/2027 và hoàn thành các mốc chính vào 2029. Ngược lại, khu bay – đường cất hạ cánh và đường lăn – được nâng cấp với khoảng 1.696 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2028, với quyết định rút ngắn thủ tục để kịp khởi công ngay tháng 11. Đây không phải sự mất cân đối, mà là cách Đà Nẵng chấp nhận đầu tư dài hơi cho không gian hành khách, trong khi xử lý khẩn cấp điểm nghẽn an toàn trên đường băng.
Nếu nhìn vào cạnh tranh khu vực, Đà Nẵng không có lựa chọn khác ngoài việc nâng cấp toàn diện. Các sân bay quốc tế trong khu vực đều gia tăng công suất và cải thiện dịch vụ, trong khi miền Trung lại đặt cược rất lớn vào du lịch và logistics. Câu hỏi đặt ra không phải là “có nên làm hay không”, mà là “làm nhanh đến mức nào và có giữ được chất lượng?”. Cả hai dự án hiện đều cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và đơn vị khai thác: Bộ Xây dựng quyết định đầu tư và rút ngắn quy trình cho khu bay, còn ACV và chính quyền Đà Nẵng cùng công bố kế hoạch nâng cấp nhà ga, sân đỗ. Nếu tiến độ được giữ ổn định, sân bay Đà Nẵng có thể bước sang thập kỷ mới với một diện mạo đủ sức cạnh tranh, không chỉ trong nước mà cả với các điểm trung chuyển khu vực.
