Từ một hầm đào thông đến bước ngoặt trong công nghệ NATM 'hệ Đèo Cả'
Công nghệ NATM hầm 'hệ Đèo Cả' là quy trình thi công hầm xuyên núi dựa trên phương pháp NATM được Đèo Cả chuẩn hóa, đúc kết từ kinh nghiệm thi công để chuyển giao cho nhà thầu đối tác chiến lược, giúp họ không chỉ nắm vững kỹ thuật khoan, đào, gia cố mà còn làm chủ tổ chức công trường, kiểm soát an toàn và chất lượng trong điều kiện địa chất phức tạp. Ngày 18/9/2026, nhánh phải hầm số 4 trên cao tốc Đồng Đăng Trà Lĩnh được đào thông sau hơn 5 tháng thi công, với chiều dài 347m, hơn 100 nhân sự thường xuyên trên công trường và tốc độ đào trung bình 4m/ngày. Việc hoàn thành nhánh phải này không chỉ là một mốc tiến độ, mà là bằng chứng cho thấy chuyển giao công nghệ thi công hầm NATM 'hệ Đèo Cả' đã thực sự đi vào thực tế, thay đổi cách các nhà thầu trong nước tiếp cận công trình ngầm.
Chuyển giao công nghệ thi công: Đèo Cả không giữ bí quyết, mà chia sẻ
Điểm đáng nói ở cao tốc Đồng Đăng Trà Lĩnh không phải chỉ là một tuyến dài hơn 121km, tổng mức đầu tư 26.184 tỷ đồng, mà là cách tổng thầu đã chọn chuyển giao công nghệ thi công hầm thay vì giữ độc quyền. Hầm số 4 được dùng như một “phòng thí nghiệm thực chiến”, nơi quy trình công nghệ NATM 'hệ Đèo Cả' được chuyển giao trực tiếp cho Tập đoàn 568 – nhà thầu đối tác chiến lược. Thay vì đào tạo trên giấy, chương trình từ cuối tháng 9/2025 dành tới 750 giờ cho thực hành, cho 130 kỹ thuật viên, kỹ sư và cán bộ quản lý của các doanh nghiệp đối tác được tham gia trọn vẹn các bước khoan, đào, gia cố, phun bê tông, chống thấm và kiểm soát an toàn, chất lượng trong thi công hầm. Đây là lựa chọn mang tính chiến lược: Đèo Cả chấp nhận chia sẻ lợi thế kỹ thuật để tạo hệ sinh thái nhà thầu mạnh, thay vì một mình ôm việc.
Đào thông nhánh phải hầm số 4: Bài kiểm tra đầu tiên của quy trình NATM 'hệ Đèo Cả'
Nếu chỉ nhìn vào con số 4m/ngày, nhiều người sẽ coi tiến độ hầm số 4 là bình thường. Nhưng trong địa chất núi đá vôi, tiềm ẩn các hang rỗng karst, đó là tốc độ của một quy trình công nghệ thi công hầm biết tôn trọng an toàn và kiểm soát rủi ro. Công trường buộc phải liên tục kiểm tra gương đào, đánh giá địa chất, điều chỉnh biện pháp đào và gia cố theo từng biến động hiện trường. Và chính ở chuỗi quyết định kỹ thuật phức tạp này, chuyển giao công nghệ NATM 'hệ Đèo Cả' cho nhà thầu đối tác chiến lược được kiểm chứng: đội ngũ tiếp nhận không chỉ cầm bản vẽ, mà báo cáo, phối hợp và xử lý tình huống dưới sự giám sát của ban điều hành gói thầu do Đèo Cả đứng đầu. Việc nhánh phải hầm số 4 được đào thông ngày 18/9 đã trở thành “bài thi tốt nghiệp” đầu tiên cho lớp chuyển giao công nghệ thi công hầm, cho thấy đối tác đã đủ khả năng vận dụng quy trình vào thực tế.
Đào tạo gắn thực hành: Công nghệ NATM hầm trở thành năng lực thị trường
Điều khiến chương trình chuyển giao công nghệ thi công của Đèo Cả đáng chú ý là cách tách bạch rõ ràng giữa việc “biết” và việc “làm được”. 750 giờ thực hành không phải để học viên thuộc lòng quy trình, mà để họ lặp đi lặp lại các bước khoan, đào, gia cố, phun bê tông, chống thấm, kiểm soát an toàn cho đến khi có thể chủ động tổ chức thi công. Trên từng gương đào, quy trình NATM 'hệ Đèo Cả' được áp dụng như một chuỗi kỷ luật: kiểm tra hiện trường, đánh giá địa chất, xác định biện pháp đào, gia cố, rồi kiểm soát chất lượng sau mỗi bước. Khi địa chất thay đổi, tổ đội thi công phải báo cáo bộ phận kỹ thuật và ban chỉ huy, cùng đánh giá và điều chỉnh trước khi tiến hành. Theo Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, tổng thầu đã dẫn dắt nhà thầu, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ thi công hầm NATM 'hệ Đèo Cả', qua đó nâng cao năng lực nhà thầu trong nước và tạo thêm nguồn lực cho phát triển hạ tầng giao thông. Đây là cách biến bí quyết thi công hầm thành tài sản chung của thị trường xây dựng.
Từ Đồng Đăng - Trà Lĩnh đến các dự án hạ tầng tương lai
Cao tốc Đồng Đăng Trà Lĩnh, với hai hầm Đông Khê 500m và Thất Khê 200m đã cơ bản hoàn thiện ở giai đoạn 1, cùng ba hầm xuyên núi quy mô 4 làn xe dự kiến xây dựng ở giai đoạn 2, đang trở thành “giáo trình sống” của công nghệ thi công hầm hiện đại tại Việt Nam. Việc đào thông nhánh phải hầm số 4 mới chỉ là bước khởi đầu: hoạt động đào tạo và chuyển giao sẽ tiếp tục tại hầm số 3 của dự án. Trong bối cảnh hàng loạt dự án cao tốc chạy qua địa hình đồi núi, nhu cầu về lực lượng kỹ sư, công nhân và nhà thầu có kinh nghiệm thi công hầm ngày càng lớn. Nếu tiếp tục kiên định với mô hình đào tạo thực chiến, đồng hành trên công trường, Đèo Cả có thể biến quy trình NATM 'hệ Đèo Cả' thành chuẩn chung, giúp nhân rộng năng lực thi công hầm cho đội ngũ nhà thầu đối tác chiến lược. Kết luận đáng rút ra là: muốn bùng nổ hạ tầng, Việt Nam không chỉ cần thêm vốn đầu tư, mà cần thêm những hệ công nghệ được chuyển giao thật sự, như cách đã làm ở hầm số 4.
