Trường nội trú vùng biên giới: không chỉ là nơi học mà là điểm tựa phát triển
Trường nội trú vùng biên giới là mô hình trường học dành cho học sinh ở các xã giáp biên, nơi các em được ăn ở, sinh hoạt và học tập tập trung trong khuôn viên nhà trường, giúp giảm quãng đường di chuyển gian nan, duy trì sĩ số và tạo điều kiện tiếp cận giáo dục ổn định trong bối cảnh hạ tầng giao thông và dịch vụ công cộng còn hạn chế nghiêm trọng. Đặt trong thực tế ấy, việc hoàn thiện cơ sở vật chất trường học trước ngày khai giảng năm học mới mang ý nghĩa lớn hơn một công trình xây dựng: đó là lời khẳng định rằng giáo dục vùng biên giới không thể mãi ở "vùng trũng". Khi sân trường sạch sẽ, phòng học khang trang, ký túc xá an toàn, hình ảnh khai giảng ở xã biên không còn là sự đối lập buồn bã với thành phố, mà trở thành biểu tượng của nỗ lực thu hẹp khoảng cách cơ hội.
Gia Lai đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở vật chất trường học vùng biên giới
Tại các trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới ở Gia Lai, không khí chuẩn bị cho năm học mới những ngày đầu tháng 9 diễn ra khẩn trương rõ rệt. Trong khi công nhân hoàn thiện những hạng mục cuối cùng của cơ sở vật chất trường học, lực lượng công an được huy động để dọn vệ sinh, thu gom bùn đất và làm sạch khuôn viên, bảo đảm trường lớp sẵn sàng đón học sinh. Theo Đại tá Nguyễn Hoàng Tuấn, đơn vị Cảnh sát PCCC-CNCH đã huy động hơn 70 cán bộ, chiến sĩ cùng phương tiện, thiết bị đến các điểm trường biên giới để hỗ trợ vệ sinh, dọn dẹp. Đây không phải việc "phụ" mà là phần việc quan trọng trong chính sách giáo dục vùng biên giới: nhà nước chấp nhận chi thêm công sức, lực lượng để bảo đảm mỗi lễ khai giảng năm học mới ở vùng biên diễn ra trong điều kiện an toàn và tươm tất, chứ không bị nhấn chìm bởi bùn đất và thiếu thốn.
Ia Mơ và Ia Púch: con số cho thấy áp lực và kỳ vọng
Ở xã Ia Mơ, sau những trận mưa, bùn đất từ khu vực thi công đã phủ kín sân trường, buộc lực lượng PCCC-CNCH và Công an xã phải tổ chức xịt rửa bằng vòi nước công suất lớn, vệ sinh từng lối đi, phòng học để tạo cảnh quan sạch và an toàn trước khi học sinh trở lại trường. Công việc diễn ra khi nhiều hạng mục xây dựng vẫn dang dở, cho thấy áp lực về tiến độ nhưng cũng phản ánh quyết tâm không để mùa khai giảng bị trì hoãn. Còn tại Trường PTNTLC Tiểu học và THCS Ia Púch, quy mô 756 học sinh dự kiến, trong đó 176 em nội trú và 580 em bán trú, là minh chứng rõ ràng cho nhu cầu giáo dục khổng lồ ở vùng biên. Với số lượng như vậy, nếu cơ sở vật chất trường học không được hoàn thiện nghiêm túc, mọi khẩu hiệu về giáo dục vùng biên giới chỉ dừng lại ở lời hứa trên giấy.
Lễ khánh thành, khai giảng: biểu tượng cho sự ưu tiên giáo dục vùng biên
Việc xã Ia Púch được chọn làm điểm cầu kết nối trực tiếp với chương trình lễ khai giảng năm học mới của Trung ương không phải động thái mang tính hình thức. Theo kế hoạch của ngành giáo dục, từ 7h30 đến 8h ngày 5/9 diễn ra lễ khánh thành trường, sau đó từ 8h đến 8h45 thầy và trò tham dự lễ khai giảng chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây là lời khẳng định rằng những trường nội trú vùng biên giới không bị đứng ngoài "sân chơi" quốc gia. Khi lễ khánh thành và khai giảng được truyền hình, công chúng ở đồng bằng, đô thị có thể nhìn thấy lớp học mới, sân trường mới của học sinh vùng biên, qua đó cảm nhận trách nhiệm chia sẻ và ủng hộ. Ngược lại, với phụ huynh, học sinh nơi đây, việc được đồng hành cùng nhịp khai giảng của cả nước là cảm giác được nhìn nhận ngang hàng, chứ không phải vùng phụ lục của hệ thống.
Hoàn thiện cơ sở vật chất: bước thiết thực thu hẹp khoảng cách
Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, lực lượng chức năng với hơn 70 chiến sĩ tham gia dọn vệ sinh tại các trường nội trú vùng biên giới cho thấy tư duy mới trong quản lý giáo dục. Thay vì chờ trường lớp xuống cấp rồi sửa chữa, địa phương chọn cách coi cơ sở vật chất trường học là nền tảng bảo đảm công bằng: học sinh vùng biên phải được bước vào năm học mới trong môi trường an toàn, sạch sẽ như bất kỳ nơi nào khác. Từ khâu hoàn thiện công trình, sắp xếp bàn ghế, đến vệ sinh sân trường, mọi việc đều được đẩy nhanh để lễ khai giảng năm học mới diễn ra chu đáo và an toàn. Quan điểm này cần được duy trì sau ngày khai giảng; nếu chỉ chăm chút cho hình ảnh ban đầu mà bỏ quên duy tu thường xuyên, trường nội trú vùng biên giới sẽ lại rơi vào vòng luẩn quẩn thiếu thốn. Đầu tư hạ tầng phải đi kèm cam kết dài hạn về vận hành, bảo dưỡng và lắng nghe tiếng nói của giáo viên, học sinh.
