Vận động Quốc hội để bù đắp rạn nứt với Nhà Trắng
Nỗ lực Zelensky vận động Mỹ là việc Tổng thống Ukraine tìm sự ủng hộ từ các nghị sĩ Quốc hội để bảo vệ dòng viện trợ và tình báo, trong lúc bất đồng với Nhà Trắng đe dọa làm suy yếu khả năng ứng phó của Kiev trước Nga. Trong cuộc họp trực tuyến ngày 19/10, ông kêu gọi một nhóm thượng nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng gây sức ép buộc Tổng thống Donald Trump dỡ bỏ những hạn chế mà Ukraine cho rằng đang ảnh hưởng đến hỗ trợ quân sự và chia sẻ tình báo. Nhóm nghị sĩ do Thom Tillis của đảng Cộng hòa và Richard Blumenthal của đảng Dân chủ dẫn đầu. Đây không chỉ là một cuộc tiếp xúc ngoại giao thông thường: Kiev đang tìm một đối trọng trong Quốc hội khi kênh làm việc với Nhà Trắng trở nên bất định. Chiến thuật lưỡng đảng có thể giúp Ukraine giữ vấn đề trên nghị trình, nhưng cũng cho thấy quan hệ Trump Zelensky đã bước vào giai đoạn thiếu lòng tin.
Bất đồng không còn là chuyện thủ tục
Theo ông Zelensky, Ukraine chịu gián đoạn trong chuyển giao vũ khí, kết nối vệ tinh và cảnh báo sớm trước các đợt tấn công tên lửa của Nga. Ông nói Ukraine đã ba lần trong một tuần không nhận được cảnh báo sớm của Mỹ về các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Giới chức Ukraine còn cho biết kết nối Starlink bị hạn chế, gây khó khăn cho quân đội khi đánh chặn máy bay không người lái tốc độ cao. Tác động vì thế không dừng ở những cuộc tranh cãi giữa lãnh đạo: thiếu cảnh báo và liên lạc có thể khiến binh sĩ khó phối hợp, còn người dân phải đối mặt với nguy cơ bị tấn công mà không được báo trước. Tuy nhiên, chính quyền Trump và các quan chức Nhà Trắng phủ nhận đã áp đặt hạn chế lên Ukraine; Ngoại trưởng Marco Rubio cũng bác bỏ cáo buộc Washington cố tình hạn chế tình báo hoặc quyền truy cập Starlink. Sự đối lập giữa lời tố cáo và lời phủ nhận khiến việc khôi phục lòng tin càng khó.
Dầu diesel trở thành điểm kích hoạt chính trị
Căng thẳng tăng mạnh sau khi ông Trump công bố thỏa thuận dầu diesel với Nga trong lúc các đặc phái viên Mỹ và quan chức Ukraine đàm phán tại Miami. Washington bất mãn vì Kiev không dừng các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga; ông Trump cho rằng những đòn đánh này làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu dầu diesel toàn cầu và đẩy giá nhiên liệu lên cao đối với người tiêu dùng Mỹ. Kiev, ngược lại, công khai chỉ trích thỏa thuận Mỹ - Nga, cho rằng Washington nhượng bộ Moscow mà không tham vấn Ukraine. Các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner bị phía Ukraine cho là đã cảnh báo khả năng ngừng viện trợ vũ khí và tình báo nếu Kiev tiếp tục tấn công các cơ sở dầu mỏ; quan chức Mỹ phủ nhận đã đưa ra lời đe dọa đó. Ông Zelensky nói ông đề xuất tạm dừng các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu trong 30 ngày. Đề nghị ấy cho thấy Kiev đang tìm lối thoát ngoại giao, nhưng tranh cãi về điều kiện và mục tiêu vẫn chưa được giải quyết.
Nguy cơ khủng hoảng mới và phép thử tiếp theo
Những cáo buộc chưa được xác minh đầy đủ không thể xem là bằng chứng Washington đã bí mật cắt hỗ trợ; Nhà Trắng phủ nhận điều đó. Nhưng việc các nghi vấn liên tục xuất hiện cho thấy lòng tin giữa hai bên đang chịu sức ép, còn bất đồng về vũ khí, tình báo và cách tiếp cận Nga có thể đẩy quan hệ Mỹ - Ukraine vào một vòng khủng hoảng mới. Ông Trump cũng chỉ trích ông Zelensky, cáo buộc nhà lãnh đạo Ukraine cản trở nỗ lực chấm dứt xung đột và gợi ý người khác nên đứng ra đàm phán thay Kiev. Tiếp theo, Zelensky dự kiến tới Oslo trong những ngày sau cuộc họp và có thể gặp Witkoff cùng Kushner; các đặc phái viên Mỹ có thể tiếp tục hành trình tới Moscow để gặp Tổng thống Vladimir Putin. Kết quả của các tiếp xúc này sẽ cho thấy vận động lưỡng đảng có thể mở lại đối thoại hay chỉ làm lộ rõ khoảng cách. Với Kiev, điều cấp thiết không phải thắng cuộc tranh luận công khai, mà là bảo đảm hỗ trợ thiết yếu không trở thành quân bài mặc cả.
