Tính công việc giáo viên theo tuần, không chỉ theo tiết
Thời gian làm việc giáo viên là tổng quỹ giờ dành cho giảng dạy, chuẩn bị bài, đánh giá học sinh và các nhiệm vụ chuyên môn, hành chính trong tuần, thay vì chỉ được nhìn qua số tiết đứng lớp. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư thay thế Thông tư số 05/2025/TT-BGDĐT, đề xuất giáo viên phổ thông, hiệu trưởng và phó hiệu trưởng làm việc 40 giờ mỗi tuần, không tính thời gian nghỉ hằng năm. Đây là lần đầu Bộ đưa ra quy định cứng về số giờ làm việc giáo viên trong tuần. Thay đổi này đáng chú ý vì thời khóa biểu vốn chỉ phản ánh phần dễ thấy nhất của nghề dạy học. Nếu quy định được thông qua, cách xác định khối lượng công việc sẽ rộng hơn, nhưng cũng đòi hỏi nhà trường có cách phân công và ghi nhận thời gian minh bạch, thay vì mặc định rằng hết tiết là hết việc.
Soạn bài, chấm bài và sinh hoạt chuyên môn cũng là thời gian làm việc
Theo dự thảo, trong 40 giờ mỗi tuần, giờ giảng dạy trên lớp chiếm tối đa 40%; chuẩn bị bài giảng và đánh giá người học cũng tối đa 40%; ít nhất 20% dành cho hoạt động chuyên môn, học tập, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học nếu có và công việc hành chính khác nếu có. Cách chia này đưa những phần việc thường diễn ra ngoài lớp học vào cùng một khung tính toán. Soạn giáo án, chấm bài, nhận xét kết quả học tập, dự sinh hoạt chuyên môn và cập nhật kiến thức đều được nêu là nhiệm vụ có thể tính trong thời gian làm việc. Đây là hướng tiếp cận hợp lý hơn việc đánh đồng giờ làm với giờ lên lớp, nhưng tỷ lệ phân bổ chỉ có ý nghĩa nếu được áp dụng sát thực tế. Khối lượng chấm bài hay chuẩn bị của từng môn, từng lớp không giống nhau; quy chế ở trường cần tránh biến phần thời gian ngoài lớp thành một khoản mục chỉ có trên giấy.
Định mức tiết dạy vẫn còn, nhưng thay đổi ở từng cấp
Chuyển sang tính tổng thời gian không đồng nghĩa bỏ định mức tiết dạy. Dự thảo vẫn quy định trung bình mỗi tuần giáo viên tiểu học dạy 24 tiết, THCS 20 tiết và THPT 19 tiết; với trường dành cho người khuyết tật và trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập, mức tương ứng là 22, 18 và 17 tiết. Giáo viên làm Tổng phụ trách Đội dạy từ 6 đến 8 tiết. So với mức trước được nêu trong dự thảo, định mức tiết dạy tăng một tiết ở tiểu học, từ 23 lên 24; tăng một tiết ở THCS, từ 19 lên 20; và tăng hai tiết ở THPT, từ 17 lên 19. Vì vậy, câu hỏi không chỉ là một tuần có bao nhiêu giờ mà còn là cách cân bằng giờ đứng lớp với chuẩn bị, đánh giá và nhiệm vụ khác. Nếu không theo dõi đồng thời cả hai, con số 40 giờ có thể che khuất sự khác biệt về cường độ công việc giữa các cấp học.
Làm đủ 8 giờ ở trường không áp dụng mặc định
Dự thảo nêu khả năng bố trí giáo viên làm việc tại trường đủ 8 giờ mỗi ngày, nhưng điều đó phụ thuộc vào việc cơ sở giáo dục có đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất và thiết bị hay không. Đây là điều kiện quan trọng: quy định tổng thời gian không nên bị hiểu thành yêu cầu mọi giáo viên phải có mặt ở trường trọn ngày trong mọi hoàn cảnh. Việc phân công cần gắn với không gian làm việc, thiết bị phục vụ soạn bài và đánh giá, cùng tính chất nhiệm vụ cụ thể. Dự thảo cũng tính thời gian làm việc trong năm học là 42 tuần: 35 tuần thực hiện chương trình, 2 tuần dự phòng, 3 tuần học tập và bồi dưỡng, cùng 2 tuần chuẩn bị và tổng kết năm học. Các nội dung này vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến, chưa phải quy định chính thức áp dụng trên toàn quốc. Bước tiếp theo cần được theo dõi là cách văn bản hoàn thiện sẽ hướng dẫn trường ghi nhận công việc và bố trí thời gian ra sao.
