Giáo viên lớp hòa nhập: Quyền lợi không thể coi là “phụ”
Giáo viên lớp hòa nhập là giáo viên chủ nhiệm hoặc giáo viên bộ môn trực tiếp giảng dạy trong lớp học có học sinh khuyết tật hoặc học sinh học hòa nhập, vừa phải đảm bảo chương trình chung, vừa điều chỉnh phương pháp, nội dung và hỗ trợ cá nhân để mọi học sinh đều có cơ hội tiếp cận giáo dục một cách công bằng và hiệu quả, nên khối lượng công việc thực tế luôn cao hơn lớp thông thường. Bộ GD-ĐT đã khẳng định giáo viên chủ nhiệm lớp có học sinh hòa nhập được giảm định mức tiết dạy và hưởng phụ cấp ưu đãi theo số giờ thực tế giảng dạy. Đây không phải là “ưu ái” mang tính hình thức, mà là bước điều chỉnh cần thiết để hệ thống giáo dục thừa nhận đúng trách nhiệm và áp lực mà giáo viên lớp hòa nhập đang gánh.
Giảm định mức tiết dạy: Cụ thể 4 tiết/tuần nhưng ý nghĩa lớn hơn con số
Điểm quan trọng nhất trong các quy định mới là giáo viên chủ nhiệm lớp hòa nhập ở trường phổ thông được giảm 4 tiết/tuần, giáo viên chủ nhiệm ở trường dự bị đại học được giảm 3 tiết/tuần theo Điều 9 Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT. Con số 4 tiết/tuần nghe có vẻ không lớn, nhưng với giáo viên lớp học hòa nhập, đó là khoảng thời gian quý giá để soạn bài phân hóa, xây dựng kế hoạch hỗ trợ cá nhân, phối hợp với phụ huynh và chuyên gia. Khi giáo viên lớp hòa nhập được giảm định mức tiết dạy, nhà trường đang gửi một thông điệp rõ ràng: công việc hòa nhập là nhiệm vụ chuyên môn thực thụ, cần được tính vào khối lượng lao động, chứ không phải “làm thêm cho vui”. Nếu các trường triển khai nghiêm túc, giáo viên sẽ bớt phải lựa chọn giữa dạy cho kịp chương trình và dành thời gian cho học sinh khuyết tật.
Phụ cấp ưu đãi giáo viên: Tính theo giờ dạy thực tế, không theo danh nghĩa
Điểm then chốt thứ hai là cách tính phụ cấp ưu đãi giáo viên dạy lớp hòa nhập. Bộ GD-ĐT nêu rõ: giáo viên chủ nhiệm lớp có học sinh hòa nhập được hưởng phụ cấp ưu đãi theo số giờ thực tế giảng dạy tại lớp có học sinh khuyết tật, căn cứ Nghị định 182/2026/NĐ-CP và hướng dẫn địa phương. Đồng thời, Khoản 2 Điều 7 Nghị định 28/2012/NĐ-CP quy định tiền phụ cấp ưu đãi giảng dạy người khuyết tật được tính dựa trên “tổng số giờ thực tế giảng dạy”. Câu chuyện giáo viên bộ môn nghỉ ốm trùng ngày có 4 tiết ở lớp hòa nhập cho thấy sự rạch ròi: các tiết trong thời gian nghỉ ốm không được tính là giờ dạy thực tế, nên giáo viên nghỉ ốm không hưởng phụ cấp ưu đãi cho 4 tiết này; người dạy thay, nếu có, sẽ được hưởng khoản phụ cấp tương ứng với số giờ thực tế giảng dạy trên cơ sở quyết định phân công của Hiệu trưởng. Quy định này công bằng ở chỗ tiền phụ cấp đi theo lao động thực, không theo thời khóa biểu trên giấy.
Ví dụ thực tế: Một tuần làm việc của giáo viên chủ nhiệm lớp hòa nhập
Hãy hình dung một giáo viên chủ nhiệm lớp học hòa nhập ở trường phổ thông, định mức chuẩn là 19 tiết/tuần. Nhờ quy định giảm định mức tiết dạy, giáo viên này được giảm 4 tiết/tuần, còn 15 tiết, nhưng phần việc không hề giảm: vẫn phải thiết kế bài học phù hợp cho học sinh khuyết tật, theo dõi tiến bộ, điều chỉnh đánh giá và phối hợp với gia đình. Về phụ cấp ưu đãi giáo viên, nếu trong tuần đó giáo viên trực tiếp giảng dạy 10 tiết tại lớp có học sinh khuyết tật, thì phụ cấp sẽ được tính trên 10 tiết thực tế, không phải toàn bộ số tiết trong thời khóa biểu. Nếu một ngày giáo viên nghỉ ốm có xác nhận y tế và được BHXH chi trả, mọi tiết dạy ở lớp hòa nhập trong ngày đó sẽ không được tính vào tổng giờ thực tế giảng dạy; người dạy thay sẽ là người hưởng phụ cấp ưu đãi tương ứng. Cách tính này buộc nhà trường phải quản lý giờ dạy minh bạch, đồng thời khuyến khích phân công dạy thay rõ ràng, tránh tình trạng “dạy hộ nhưng không được ghi nhận”.
Ý nghĩa chính sách: Bảo vệ giáo viên để bảo vệ chất lượng lớp học hòa nhập
Nhìn tổng thể, các quy định về giảm định mức tiết dạy và phụ cấp ưu đãi giáo viên lớp hòa nhập không chỉ là vài dòng kỹ thuật trong văn bản pháp lý. Chúng là sự thừa nhận rằng lớp học hòa nhập cần thêm nguồn lực, và giáo viên lớp hòa nhập xứng đáng được hỗ trợ. Khi giáo viên được giảm tiết, họ có thêm thời gian để làm đúng bản chất của giáo dục hòa nhập: thiết kế môi trường học linh hoạt, tôn trọng sự khác biệt. Khi phụ cấp ưu đãi giáo viên gắn với tổng số giờ thực tế giảng dạy, hệ thống đang khuyến khích lao động thực chất, hạn chế bệnh hình thức. Tuy nhiên, để chính sách đi vào đời sống, các trường phải công khai cách tính, thống kê rõ giờ dạy ở lớp học hòa nhập, và bảo đảm người dạy thay được hưởng quyền lợi đúng như quy định. Bảo vệ giáo viên lớp hòa nhập chính là bảo vệ chất lượng của lớp học hòa nhập – nơi mọi học sinh, kể cả học sinh khuyết tật, được nhìn thấy và được học đúng nghĩa.
