Đề xuất 24 tiết: thay đổi còn ở giai đoạn lấy ý kiến
Định mức tiết dạy là số tiết giảng dạy trung bình mà giáo viên cần thực hiện trong một tuần theo quy định về chế độ làm việc, không phải toàn bộ thời gian lao động của họ. Dự thảo thông tư thay thế Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT đề xuất nâng định mức của giáo viên tiểu học từ 23 lên 24 tiết mỗi tuần. Đây là nội dung dự thảo đang được lấy ý kiến, chưa phải quy định đã có hiệu lực. Với 35 tuần thực dạy, mức tăng tương đương 35 tiết trong một năm học; dự thảo cũng đề xuất tăng một tiết mỗi tuần ở THCS và hai tiết ở THPT. Vì thế, câu hỏi quan trọng không chỉ là con số mới, mà là cách phần thời gian tăng thêm được bố trí và ghi nhận trong toàn bộ chế độ làm việc giáo viên.
Dự thảo giữ cách tính định mức năm học bằng định mức trung bình tuần nhân với số tuần giảng dạy; tuần dự phòng không tính vào phép tính này. Thời gian làm việc của giáo viên phổ thông vẫn được xác định là 42 tuần mỗi năm học, gồm 35 tuần thực dạy và hai tuần dự phòng theo nội dung dự thảo. Những con số này cần được đọc đúng ngữ cảnh: tăng một tiết định mức không đồng nghĩa tổng thời gian làm việc tuần được nới ra, nhưng có thể làm thay đổi tỷ lệ giữa đứng lớp và các nhiệm vụ khác.
Lý do điều chỉnh và những chế độ giảm tiết cần lưu ý
Bộ Giáo dục và Đào tạo lý giải việc điều chỉnh nhằm phản ánh sự phát triển về năng lực chuyên môn, trình độ của giáo viên, đồng thời tính đến khả năng công nghệ thông tin và chuyển đổi số rút ngắn một số khâu soạn bài, chấm bài, nhập điểm. Theo lập luận này, tổ chức lại thời gian có thể giúp trường xử lý tình trạng thiếu giáo viên cục bộ và dành thêm thời lượng cho hoạt động giảng dạy. Đây là mục tiêu đáng xem xét, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc công nghệ có thực sự giảm việc hay chỉ chuyển công việc sang các khâu khác.
Dự thảo tiếp tục quy định giáo viên chủ nhiệm được giảm bốn tiết mỗi tuần; giáo viên nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi dạy ở trường tiểu học cũng được giảm bốn tiết mỗi tuần. Các chế độ này không xóa đi mức tăng chung, nhưng là điểm thiết thực với người trực tiếp thuộc diện áp dụng. Giáo viên nên theo dõi bản dự thảo và hướng dẫn cuối cùng để biết cách tính định mức, xếp thời khóa biểu và áp dụng chế độ giảm tiết cho từng trường hợp.
Đừng tính khối lượng giáo viên chỉ bằng số tiết trên lớp
Ở bậc tiểu học, công việc không kết thúc khi hết giờ lên lớp. Giáo viên còn trao đổi với phụ huynh, theo dõi tâm lý và quan hệ bạn bè của học sinh, cũng như chăm lo sức khỏe, tinh thần và kỹ năng an toàn. Một lãnh đạo trường tiểu học cho biết nhiều thầy cô mang việc về nhà, có khi trao đổi với phụ huynh đến tối muộn. Vì vậy, lấy tổng thời gian làm việc theo tuần rồi suy ra rằng có thể tăng số tiết mà không phát sinh áp lực là cách nhìn chưa đủ.
Chuyển đổi số có thể tiết kiệm thời gian ở một số khâu, nhưng không làm giảm mọi nhiệm vụ; quy mô lớp, hồ sơ đánh giá, công tác chủ nhiệm và việc kiêm nhiệm cũng khác nhau giữa các trường. Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hiệp Tân đề nghị làm rõ mục tiêu hỗ trợ học sinh nếu tăng tiết, đồng thời giảm hồ sơ, báo cáo, hội họp và nhiệm vụ kiêm nhiệm không cần thiết. Điểm này đáng được đặt ngang với mục tiêu giải quyết thiếu giáo viên: nếu tăng định mức mà không tháo gỡ việc ngoài giờ, gánh nặng có thể dồn lên chính những người đang trực tiếp chăm sóc học sinh.
Cần đánh giá tác động trước khi chốt quy định
Các ý kiến góp ý nhấn mạnh cần xem xét tổng thời gian lao động thực tế, hồ sơ, nhiệm vụ chủ nhiệm và kiêm nhiệm, quy mô lớp cùng điều kiện nhân lực của từng loại trường; tăng định mức cần dựa trên dữ liệu và phương án bảo đảm chất lượng, không chỉ dựa vào phép chia thời gian làm việc. Đây là yêu cầu hợp lý: cùng một con số có thể tạo áp lực rất khác nhau tùy môn học, số lớp và điều kiện hỗ trợ. Trước khi quyết định, cần có đánh giá tác động công khai, thử nghiệm hoặc thẩm định độc lập, đồng thời nêu rõ cách bảo vệ giáo viên và tiêu chí ghi nhận công việc.
Kết luận, đề xuất 24 tiết mỗi tuần chưa nên được hiểu là mức áp dụng chính thức. Để thay đổi có thể cải thiện việc dạy và học thay vì chỉ tăng đầu việc, văn bản cuối cùng cần làm rõ cách xếp lịch, nhóm giáo viên được áp dụng chế độ giảm, và những nhiệm vụ nào được tinh giản hoặc tính đến. Giáo viên nên theo dõi quá trình lấy ý kiến và nội dung ban hành sau cùng; cơ quan quản lý cần chứng minh bằng đánh giá thực tế rằng lợi ích của việc tăng tiết đi cùng điều kiện làm việc phù hợp.
