Nút giao Đà Nẵng 1.500 tỷ đồng: biểu tượng tham vọng và bài toán giao thông
Nút giao Đà Nẵng hơn 1.500 tỷ đồng là cụm nút giao thông Lê Thanh Nghị – Cách Mạng Tháng Tám – Thăng Long – đường dẫn lên cầu Hòa Xuân, được triển khai như một dự án hạ tầng giao thông nhằm tổ chức giao thông khác mức, xây hầm chui, mở rộng cầu và lắp đặt hệ thống giám sát, đồng thời vẫn phải duy trì lưu thông trên mạng lưới đường vốn đang khai thác ở khu vực đô thị đông đúc. Đây không chỉ là một công trình kỹ thuật, mà là tuyên bố rất rõ về hướng phát triển đô thị của Đà Nẵng: chấp nhận giai đoạn giao thông phức tạp để đổi lấy năng lực kết nối lâu dài. Ngày 7/10, Sở Xây dựng cho biết Giám đốc Lê Thanh Hưng đã kết luận phương án đảm bảo an toàn giao thông trong quá trình thi công dự án thành phần 02 với tổng mức đầu tư 1.571 tỷ đồng, khởi công ngày 25/8 và thực hiện từ 2026–2029. Việc thi công trên đường đang khai thác khiến câu chuyện điều tiết giao thông trở thành thách thức trung tâm, chứ không phải yếu tố phụ trợ.
Chiến lược phân luồng xe container: điều tiết giao thông từ xa để bảo vệ lõi đô thị
Điểm đáng chú ý nhất trong chiến lược điều tiết giao thông của Đà Nẵng là lựa chọn xử lý từ xa thay vì chờ đến khi ùn tắc ở khu vực thi công. Về phương án phân luồng, điều tiết giao thông từ xa đối với xe container, Sở Xây dựng cho biết sẽ bổ sung hướng phân luồng từ Quốc lộ 14B qua Quốc lộ 1A về đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, nhằm giảm lưu lượng xe tải trọng lớn đi vào các tuyến đường thuộc phạm vi thi công công trình. Đây là cách tiếp cận chủ động: đẩy dòng xe nặng ra khỏi lõi đô thị, giữ không gian cho phương tiện cá nhân và giao thông nội thị. Chính sách phân luồng xe container như vậy cho thấy thành phố hiểu rõ rủi ro nếu để xe tải trọng lớn chen vào khu vực nút giao đang thi công: va chạm, ùn tắc kéo dài, thậm chí đe dọa tiến độ dự án. Đồng thời, việc tổ chức cấm đỗ xe trên đường Nguyễn Hữu Thọ (đoạn từ Cách Mạng Tháng Tám đến Lê Đại Hành) được dùng như “van xả” để tăng khả năng thông hành trên trục chính. Đây là quyết định có phần “mất lòng” một số người dân nhưng là lựa chọn hợp lý nếu ưu tiên an toàn và lưu thông.
Từ camera đến nhóm thông tin: quản trị giao thông theo thời gian thực
Đà Nẵng không chỉ trông chờ vào biển báo và rào chắn. Thành phố lựa chọn cách quản trị điều tiết giao thông bằng dữ liệu thời gian thực. Giám đốc Sở Xây dựng thống nhất bổ sung các camera quan sát để theo dõi, ghi nhận tình hình giao thông, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp ùn tắc, xung đột trong quá trình triển khai phương án phân luồng. Cùng với đó là đề xuất Phòng Cảnh sát giao thông tham mưu điều chỉnh chu kỳ đèn tại các nút giao lân cận khu vực thi công để phù hợp với tình hình thực tế. Đây là phiên bản “phòng điều hành” giao thông ngay sát một dự án hạ tầng giao thông lớn. Thành phố còn triển khai thành lập nhóm thông tin gồm đại diện Công an, Sở Xây dựng, UBND các phường Hòa Cường, Hòa Xuân, Ban quản lý dự án và nhà thầu thi công để trao đổi tình hình thực hiện phương án phân luồng tại các tuyến đường và nút giao trọng điểm. Việc bố trí lực lượng theo dõi, ghi nhận đầy đủ tình hình giao thông trong khung giờ cao điểm, rồi đánh giá sau một tuần, một tháng vận hành cho thấy tư duy “thử – đo – điều chỉnh” đang được áp dụng khá nhất quán. Nếu thực hiện nghiêm, hệ thống này sẽ quyết định việc người dân cảm nhận dự án là nỗi phiền toái hay một sự chuyển mình có kiểm soát.
Hai dự án giao thông trọng điểm: bức tranh lớn phía sau một nút giao
Nút giao Đà Nẵng 1.500 tỷ đồng không tồn tại độc lập; nó nằm trong chuỗi dự án hạ tầng giao thông mà thành phố đang dồn lực. Ngày 6/10, tại kỳ họp thứ 6, Hội đồng nhân dân thành phố đã thông qua nghị quyết chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác để thực hiện dự án Cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14D và dự án mở rộng đường tránh Nam Hải Vân. HĐND quyết định chuyển diện tích 31,679 ha rừng, gồm 22,767 ha rừng tự nhiên và 8,912 ha rừng trồng, cho dự án Quốc lộ 14D với tổng mức đầu tư hơn 4.518 tỷ đồng. Đây là quyết định gây tranh luận, bởi bất kỳ chuyển đổi đất rừng nào cũng đi kèm câu hỏi về môi trường. Dự án nâng cấp, mở rộng đường tránh Nam Hải Vân có tổng mức đầu tư hơn 1.951 tỷ đồng, chiều dài khoảng 5,36 km, thực hiện từ 2025–2029, nhằm đảm bảo kết nối nhanh chóng cảng Liên Chiểu, trung tâm logistics, khu thương mại tự do, khu công nghệ cao với các trục giao thông quốc gia và cao tốc Bắc – Nam. Chủ tịch HĐND nhấn mạnh thời gian đến cuối năm 2026 không còn nhiều, yêu cầu toàn hệ thống chính trị nỗ lực cao hơn để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 11% trở lên. Nói cách khác, áp lực tăng trưởng kinh tế là lý do sâu xa khiến các dự án hạ tầng giao thông được “đẩy ga” mạnh mẽ, chấp nhận xử lý những điểm nghẽn về đất rừng, giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu.
Kết luận: chấp nhận bất tiện để mở rộng không gian phát triển
Nhìn tổng thể, Đà Nẵng đang bước vào một giai đoạn khó chịu nhưng cần thiết: người dân đối mặt với cấm đỗ xe, phân luồng xe container, thời gian di chuyển kéo dài; thành phố đối mặt với sức ép dư luận về chuyển đổi đất rừng và nguy cơ ùn tắc tại các nút giao. Đổi lại, nếu các dự án hạ tầng giao thông – từ cụm nút giao cầu Hòa Xuân đến Quốc lộ 14D và đường tránh Nam Hải Vân – hoàn thành đúng tiến độ và được vận hành hiệu quả, năng lực kết nối giữa miền núi với cửa khẩu quốc tế Nam Giang, giữa cảng Liên Chiểu, khu logistics và cao tốc Bắc – Nam sẽ được nâng lên đáng kể. Thách thức lớn nhất phía trước không nằm ở thiết kế kỹ thuật mà ở kỷ luật thực thi: liệu phương án phân luồng, điều tiết giao thông từ xa, hệ thống camera, nhóm thông tin liên ngành có được duy trì nghiêm túc suốt giai đoạn 2026–2029? Nếu câu trả lời là có, Đà Nẵng có cơ hội biến vài năm bất tiện thành nền tảng cho một cấu trúc giao thông hiện đại hơn, hợp lý hơn và xứng đáng với tham vọng một đô thị động lực.
