Hành lang logistics Vĩnh Long là gì và vì sao tỉnh chọn đường thủy?
Hành lang logistics Vĩnh Long là tập hợp các công trình đường thủy nội địa Mekong và tuyến đường hành lang ven biển được đầu tư đồng bộ nhằm tăng năng lực vận tải, giảm chi phí logistics và kết nối tốt hơn chuỗi cung ứng liên vùng, qua đó nâng vị thế cạnh tranh của tỉnh trước các địa phương khác trong khu vực. Tỉnh không giấu tham vọng dịch chuyển từ vai trò “vùng giữa” thành mắt xích trung chuyển quan trọng, khi lựa chọn đường thủy nội địa và tuyến ven biển làm nền tảng cho chiến lược hạ tầng. Trọng tâm là nâng cấp sông Mang Thít và kênh Chợ Lách để gỡ nút thắt trên tuyến Đông – Tây từ sông Hậu đến sông Soài Rạp, phục vụ tàu 600 – 1.500 tấn và tàu container ba lớp. Đây là lựa chọn đủ táo bạo để định nghĩa lại cách Vĩnh Long tiếp cận phát triển logistics.
Nâng cấp sông Mang Thít, kênh Chợ Lách: bước đi chiến lược trên trục Mekong
Điểm tựa đầu tiên của chiến lược là dự án nâng cấp sông Mang Thít và kênh Chợ Lách, với tổng mức đầu tư hơn 3.899 tỷ đồng vốn vay Ngân hàng Thế giới. Thay vì coi đó chỉ là dự án nạo vét, Vĩnh Long đang biến tuyến này thành hành lang logistics đường thủy nội địa Mekong, nối trực tiếp sông Hậu (Cần Thơ) với sông Soài Rạp (TP.HCM). Theo Ban Quản lý dự án đường thủy và hàng hải, mục tiêu là khởi công cuối năm 2026, sau khi giải phóng mặt bằng trên toàn tuyến. "Dự án nhằm cải tạo và nâng cấp các nút thắt trên hành lang đường thủy Đông – Tây để đáp ứng tàu tự hành 600 – 1.500 tấn và tàu container ba lớp". Nếu hoàn thành đúng tiến độ, đây sẽ là đòn bẩy vận tải giúp Vĩnh Long không còn phụ thuộc hoàn toàn vào đường bộ, đồng thời kết nối sâu hơn với mạng lưới logistics vùng Đông Nam Bộ.
Tuyến hành lang ven biển 60km: cánh cửa mở ra không gian phát triển mới
Song song đường thủy, Vĩnh Long đang xây dựng một hành lang ven biển dài hơn 60km, gần 56km trong đó là đường mới cùng cầu Cửa Cung Hầu và các tuyến kết nối. Dự án có tổng vốn gần 9.187 tỷ đồng, với hơn 6.716 tỷ là vốn vay ADB và khoảng 2.470 tỷ vốn đối ứng. Đây không chỉ là một con đường mà là trục phát triển mới hướng biển, gắn kinh tế thủy sản, du lịch, năng lượng và công nghiệp ven biển. Lãnh đạo tỉnh xác định thời gian triển khai từ 2025 đến 2030, phấn đấu thi công trong quý II/2027. Việc chủ động bắt tay với ADB để hoàn thiện hồ sơ, đẩy nhanh thẩm định và ký kết hiệp định vay cho thấy Vĩnh Long muốn đi trước trong cuộc đua hạ tầng ven biển, thay vì chờ đợi rồi bị các tỉnh lân cận vượt mặt.
Giải phóng mặt bằng, tái định cư: phép thử năng lực thực thi của tỉnh
Điểm then chốt quyết định thắng – thua không nằm ở bản vẽ hay nguồn vốn, mà ở tiến độ giải phóng mặt bằng. Ban Quản lý dự án đường thủy và hàng hải yêu cầu Vĩnh Long sớm hoàn thành đo đạc, kiểm đếm, lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để kịp khởi công tháng 12/2026. Các xã Hòa Bình, Tân Long Hội, Ngãi Tứ, Phú Phụng phải hoàn tất chi trả bồi thường trong tháng 11/2026, Tam Bình, Trà Côn và Chợ Lách trong tháng 12/2026. Trên tuyến ven biển, Phó Chủ tịch tỉnh yêu cầu Ban Quản lý dự án giao thông phối hợp Trung tâm Phát triển quỹ đất và địa phương khẩn trương cắm mốc, bàn giao ranh giới, đồng thời bảo đảm bồi thường gắn với hỗ trợ chuyển đổi nghề và phục hồi sinh kế cho người dân. Nếu Vĩnh Long xử lý tốt bài toán đất đai, đó sẽ là tín hiệu cho thấy tỉnh có năng lực thực thi tương xứng với tham vọng hạ tầng.
Vĩnh Long có cơ hội tái định vị trong chuỗi cung ứng Mekong?
Hành lang logistics Vĩnh Long chỉ thực sự có ý nghĩa nếu tạo ra năng lực kết nối mới trong chuỗi cung ứng khu vực. Nâng cấp sông Mang Thít, kênh Chợ Lách giúp tỉnh bám chặt vào trục đường thủy nội địa Mekong đang được cải tạo theo hướng thông suốt từ Tây Nam Bộ lên vùng cảng biển phía Đông. Tuyến ven biển 60km mở thêm không gian phát triển, giảm phụ thuộc vào trục quốc lộ hiện hữu và tạo lợi thế địa lý trong thu hút đầu tư thủy sản, du lịch, năng lượng. Khi các tỉnh đồng bằng đang chạy đua nâng cấp hạ tầng, sự kết hợp song song giữa đường thủy và đường ven biển là cách Vĩnh Long tránh bị "đóng khung" vào vị trí trung chuyển hạng hai. Kết luận thẳng thắn: nếu tỉnh giữ đúng tiến độ bồi thường, tái định cư và biến các dự án này thành mạng lưới vận tải thực sự hoạt động, Vĩnh Long có cơ hội chuyển mình từ "tỉnh giữa" thành nút giao logistcs quan trọng của toàn vùng Mekong.
