Dự án 200.000 tỷ đồng của Sun Group tại Quảng Trị là gì?
Dự án 200.000 tỷ đồng của Sun Group tại Quảng Trị là gói đầu tư gồm 12 dự án bất động sản, du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và đô thị, được chính quyền địa phương ưu tiên thúc đẩy như một động lực tăng trưởng kinh tế mới cho tỉnh và là một phần trong chiến lược phát triển hạ tầng quy mô lớn ở miền Trung Việt Nam.
Sáng 13/10, UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức cuộc họp rà soát tiến độ các dự án của Công ty Cổ phần Tập đoàn Mặt Trời, với mục tiêu “tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ” toàn bộ 12 dự án bất động sản trên địa bàn. Sun Group Quảng Trị hiện đang nghiên cứu và triển khai danh mục dự án có tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 200.000 tỷ đồng, con số lớn chưa từng có đối với một tỉnh còn nhiều khó khăn. Theo báo cáo, các dự án này tập trung vào du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và phát triển đô thị, được kỳ vọng khai thác tiềm năng du lịch và nâng cấp hạ tầng đô thị của tỉnh. Vấn đề là: cú hích kinh tế này đi kèm rủi ro nào cho hệ sinh thái và cộng đồng địa phương?
Quy mô khổng lồ: Từ núi U Bò – hồ Thác Chuối đến các khu đô thị ven biển
Nhìn vào cấu trúc đầu tư, có thể thấy Sun Group không đến Quảng Trị để thử nghiệm mà để định hình lại không gian phát triển của tỉnh. Một trong những dự án được ưu tiên là quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò – hồ Thác Chuối, với tổng vốn dự kiến hơn 16.234 tỷ đồng, quy mô hơn 167 ha, nằm trên địa bàn các xã Bố Trạch, Thượng Trạch, Trường Sơn. Dự án này hướng tới hệ thống cơ sở lưu trú 3–5 sao, phục vụ khoảng 3 triệu lượt khách mỗi năm, với khách sạn, biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ lưu trú, thương mại, giải trí và 5 tuyến cáp treo nối chân núi với đỉnh U Bò.
Song song, ba khu đô thị hỗn hợp – trung tâm thành phố Đồng Hới phía Tây hồ Bàu Tró, ven biển Nhật Lệ và phía Tây sông Lệ Kỳ – đã được khởi động với tổng quy mô gần 780 ha và tổng mức đầu tư hơn 38.000 tỷ đồng. Các khu đô thị này trải dài từ dải ven biển đến khu vực phía Tây sông, cho thấy tham vọng tái cấu trúc không gian đô thị và du lịch ven biển. Ở cấp độ chiến lược, đây là một mảnh ghép trong làn sóng phát triển hạ tầng lớn mà Chính phủ đang thúc đẩy, với hàng loạt dự án hạ tầng và bất động sản được mở đường từ khâu thẩm định đến giao đất.
Lấn rừng, phá núi: Cái giá sinh thái của tham vọng phát triển
Điểm gây tranh cãi nhất trong các dự án Sun Group Quảng Trị là mức độ can thiệp vào rừng và núi – những khu vực vốn là lá phổi sinh thái của miền Trung. Nhiều dự án được cấp quy hoạch lấn rừng, phá núi, với tác động đáng kể lên hệ sinh thái thiên nhiên. Dự án núi U Bò – hồ Thác Chuối nằm trong quần thể Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, nơi phần diện tích dự kiến giao cho Sun Group có khoảng 95% là đất rừng tự nhiên. Từ khi có chủ trương đầu tư, dự án đã đối mặt với nhiều luồng phản đối vì lo ngại làm tổn hại rừng nguyên sinh và giá trị di sản thiên nhiên.
Không chỉ dừng ở U Bò – Thác Chuối, Sun Group còn dự kiến triển khai các dự án xuyên không trong lòng nhiều quần thể hang động thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng như hang Thắng, hang Rục Mòn – những di sản địa chất hình thành từ khoảng 400 triệu năm trước, nằm sâu trong hành lang rừng nhiệt đới, núi đá vôi, sông suối ngầm với sinh cảnh đặc hữu rất dễ tổn thương. Việc tỉnh và nhà đầu tư cùng thống nhất khởi công dự án U Bò – Thác Chuối vào ngày 30/10, trong khi hồ sơ quy hoạch và báo cáo đánh giá tác động môi trường vẫn chưa được thẩm định phê duyệt, cho thấy ưu tiên tăng trưởng đang lấn át nguyên tắc thận trọng môi trường.
Áp lực tăng trưởng và cơ chế “ưu tiên”: Vì sao Quảng Trị đẩy nhanh tiến độ?
Để hiểu vì sao Quảng Trị chấp nhận rủi ro môi trường, cần nhìn vào bối cảnh áp lực tăng trưởng. Quảng Trị, cũng như nhiều địa phương khác, đang bị giao chỉ tiêu tăng trưởng cao, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước trong năm 2026; riêng tỉnh này được giao mức 10,6%. Để đạt mục tiêu, Chính phủ đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, đầu tư hàng loạt dự án hạ tầng và “mở rộng đường” cho các tập đoàn bất động sản lớn từ khâu thẩm định đến khâu lấy đất làm dự án. Trong logic đó, 12 dự án 200.000 tỷ đồng của Sun Group trở thành “phao cứu sinh” tăng trưởng mà tỉnh khó lòng bỏ qua.
Tại cuộc họp ngày 13/10, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu đưa các dự án của Sun Group vào luồng ưu tiên xử lý, chủ động giải quyết vướng mắc thuộc thẩm quyền và báo cáo kịp thời những nội dung vượt thẩm quyền. Các sở, ngành được giao nhiệm vụ khẩn trương phê duyệt quy hoạch chi tiết, báo cáo đánh giá tác động môi trường, hoàn thiện cơ chế đặc thù về vật liệu xây dựng trong ngày 13/10/2026, trong khi dự án phấn đấu khởi công ngày 30/10/2026. Cách làm này cho thấy một mô hình “phát triển trước, kiểm soát sau”, tiềm ẩn nguy cơ biến các quy trình môi trường thành thủ tục hợp thức hóa thay vì công cụ bảo vệ.
Cân bằng phát triển và bảo vệ môi trường: Quảng Trị nên đi theo hướng nào?
Câu hỏi không phải là Quảng Trị có nên phát triển hay không, mà là phát triển theo cách nào và với cái giá nào. Với nguồn tài nguyên rừng nguyên sinh phía Tây và dải biển phía Đông, Quảng Trị sở hữu một trong những hệ sinh thái phong phú nhất cả nước, nhưng cũng dễ bị tổn thương nhất. Nếu biến rừng, núi và hang động thành nền cho các tuyến cáp treo, khu nghỉ dưỡng và đô thị hỗn hợp, tỉnh có thể đạt được tăng trưởng ngắn hạn, nhưng đồng thời đánh mất lợi thế sinh thái lâu dài và đối mặt rủi ro xung đột xã hội quanh đất đai, bồi thường, sinh kế.
Một hướng đi hợp lý hơn là đặt ra “lằn ranh đỏ” cho các vùng lõi rừng và di sản, kiên quyết không chấp nhận dự án lấn sâu vào khu vực có giá trị sinh thái đặc biệt, đồng thời nâng chuẩn đánh giá tác động môi trường, không cho phép khởi công khi hồ sơ chưa được thẩm định độc lập và minh bạch. Các dự án du lịch – đô thị nên được thiết kế theo hướng mật độ thấp, ưu tiên phục hồi sinh thái, gắn lợi ích của nhà đầu tư với cộng đồng địa phương. Sun Group có thể là đối tác quan trọng trong chiến lược phát triển miền Trung, nhưng chỉ khi chấp nhận luật chơi mới: tăng trưởng không đánh đổi rừng và di sản.
