Thẻ xanh công nghệ Mỹ bị siết: cú phanh gấp với con đường nhập cư của nhân lực trình độ cao
Thẻ xanh công nghệ Mỹ là cách gọi xu hướng các tập đoàn công nghệ lớn dùng thị thực H-1B và quy trình chứng nhận lao động PERM để đưa chuyên gia nước ngoài vào Mỹ, sau đó chuyển đổi sang quyền thường trú nhân, tạo nên một “đường cao tốc” nhập cư dành cho nhân lực trình độ cao trong ngành số, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Chính phủ Mỹ vừa giật phanh gấp với con đường này khi Bộ Lao động thông báo tạm ngừng tiếp nhận hồ sơ chứng nhận lao động thường trú (PERM) mới của Microsoft và 7 doanh nghiệp khác, đồng thời dừng xử lý các hồ sơ đang chờ. Cùng lúc, một chương trình cấp thẻ xanh định cư quan trọng gắn với Microsoft, Adobe bị loại bỏ và 9 trường đại học hàng đầu, trong đó có Harvard, Yale, Stanford, Brown và MIT, bị mở điều tra. Đây không phải động thái kỹ thuật, mà là tuyên bố chính trị: Nhà Trắng muốn chứng minh họ sẵn sàng hy sinh dòng nhân tài toàn cầu để theo đuổi chủ trương siết chặt chính sách nhập cư Mỹ và bảo hộ lao động bản địa.
Microsoft bị cáo buộc lạm dụng, nhưng dữ liệu về H-1B kể câu chuyện khác
Phó tổng thống JD Vance cáo buộc Microsoft là “công ty lạm dụng hệ thống nhiều nhất”, khi sa thải 6.000 lao động Mỹ trong năm ngoái nhưng vẫn hưởng 6.300 visa H-1B và gần 3.000 thẻ xanh. Trong logic của Nhà Trắng, đây là bằng chứng Big Tech dùng lao động nước ngoài giá rẻ để thay thế người Mỹ. Bộ trưởng Lao động Keith Sonderling vì thế tuyên bố sẽ không chấp nhận bất kỳ đơn xin chứng nhận lao động thường trú mới hay xử lý hồ sơ đang chờ của Microsoft, Adobe, Cognizant, Infosys, Tata Consultancy Services, Wipro, HCL Technologies và Capgemini.
Nhưng Microsoft phản pháo bằng một con số rất khó bỏ qua: khoảng 80% trong 6.000 hồ sơ H-1B mà hãng nộp trong năm tài chính vừa qua là để gia hạn hoặc thay đổi tình trạng thị thực cho nhân viên hiện có, “không nhằm tuyển nhân viên mới”. Nhóm nhân viên mới diện H-1B chỉ chiếm khoảng 1% tổng nhân sự của hãng tại Mỹ và đều đã cư trú hợp pháp trước khi gia nhập công ty. Nếu những dữ kiện này đúng, câu chuyện không còn là Big Tech ồ ạt nhập lao động giá rẻ, mà là chính phủ đang đánh thẳng vào trụ cột ổn định pháp lý của lực lượng nhân tài đã gắn bó với hệ sinh thái công nghệ Mỹ.
Hạn chế H-1B và điều tra đại học: tấn công vào toàn bộ chuỗi cung ứng nhân tài
Động thái đình chỉ thẻ xanh công nghệ Mỹ không diễn ra trong khoảng trống. Nó là phần tiếp theo của chiến dịch thực thi mang tên “Dự án Firewall” do Bộ Lao động phát động, được mô tả là đòn mạnh nhất từ trước đến nay nhắm vào các chương trình nhập cư cho lao động tay nghề cao, có khả năng cắt đứt “con đường phổ biến” để chuyên gia công nghệ nước ngoài trở thành thường trú nhân. Cùng với việc siết chương trình gắn H-1B với thẻ xanh dành cho Microsoft và Adobe, Nhà Trắng còn mở cuộc điều tra với 9 trường đại học nghiên cứu hàng đầu, làm sâu sắc thêm tranh chấp kéo dài quanh sinh viên quốc tế.
Về bản chất, chính sách nhập cư Mỹ mới đang tấn công vào toàn bộ chuỗi cung ứng nhân tài: từ giảng đường đại học, thị thực H-1B, đến thẻ xanh diện lao động. Chính quyền khẳng định lao động quốc tế không phải yếu tố bắt buộc với thị trường việc làm trong nước và tin rằng Mỹ có đủ nguồn lực để tự đào tạo. Nhưng số liệu của chính Bộ Lao động cho thấy các công ty bị nhắm tới đã làm đơn cho gần ba triệu lao động nước ngoài, nhận hơn 230.000 visa H-1B và hơn 100.000 chứng nhận lao động thường trú. Cắt nguồn này đồng nghĩa chấp nhận rủi ro hụt hơi trong các lĩnh vực cạnh tranh gay gắt như AI và bán dẫn.
Jensen Huang và Big Tech: cảnh báo về cái giá phải trả khi quay lưng với nhân tài toàn cầu
Giữa làn sóng hạn chế H-1B, CEO Nvidia Jensen Huang – bản thân là người nhập cư gốc Đài Loan – lên tiếng nhắc lại điều mà giới công nghệ đã biết nhưng giới chính trị đang phớt lờ: lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Mỹ là khả năng hút chất xám từ khắp thế giới. Ông nói Mỹ cần “những nhân tài xuất sắc nhất trên thế giới đến đây và mang theo những ý tưởng tuyệt vời”, coi việc thu hút tài sản trí tuệ toàn cầu là lợi thế hiếm có của quốc gia.
Điều đáng chú ý là phát biểu này xuất hiện trong bối cảnh ông Huang được xem là có quan hệ khá gần gũi với Tổng thống, và ngay sau khi Nhà Trắng tăng phí hồ sơ H-1B mới, đồng thời loại Microsoft và Adobe khỏi chương trình bảo trợ thị thực liên bang gắn với cơ chế xin thẻ xanh. Khi một biểu tượng thành công nhập cư như Huang phải công khai kêu gọi Mỹ tìm lại điểm cân bằng giữa quản lý nhập cư và thu hút nhân lực quốc tế, đó là tín hiệu cho thấy chính sách hiện tại đang đi ngược nhu cầu của chính các doanh nghiệp dẫn dắt cuộc đua AI và bán dẫn.
Tương lai chiến lược tuyển dụng toàn cầu: Big Tech buộc phải đa tâm điểm, không thể “Mỹ trung tâm”
Ông JD Vance tuyên bố việc đình chỉ sẽ kéo dài “cho đến khi nào cần thiết” và mục tiêu là buộc các công ty thay đổi cách tuyển dụng. Nhưng thay đổi theo hướng nào lại là câu hỏi khác. Nếu kênh thẻ xanh công nghệ Mỹ bị bóp nghẹt, các tập đoàn nhiều khả năng không tăng tuyển người Mỹ như chính quyền kỳ vọng, mà sẽ chuyển nhiều hơn hoạt động R&D và kỹ sư sang các trung tâm ngoài Mỹ, nơi chính sách nhập cư cởi mở hơn. Điều này không chỉ làm suy yếu sức hút của Mỹ với nhân tài toàn cầu, mà còn đẩy nhanh xu hướng “đa tâm điểm” trong chiến lược nhân sự của Big Tech.
Microsoft đã khẳng định nhân viên diện H-1B được trả lương tương đương với người làm công việc tương tự và cho biết sẽ tiếp tục cung cấp thêm thông tin cho chính phủ. Nhưng ngay cả khi một số cáo buộc lạm dụng được chứng minh, việc dùng biện pháp “cắt nguồn” trên diện rộng vẫn là lựa chọn thô bạo. Nó tạo ra môi trường pháp lý bất định, khiến những người giỏi nhất – vốn có nhiều lựa chọn toàn cầu – cân nhắc rời khỏi Mỹ. Trong dài hạn, mâu thuẫn giữa chủ nghĩa bảo hộ nhập cư và nhu cầu nhân lực trình độ cao của ngành công nghệ chỉ có thể giải bằng một mô hình chính sách tinh chỉnh hơn: trừng phạt hành vi gian lận cụ thể, nhưng bảo vệ rõ ràng con đường hợp pháp cho nhân tài.
