Đề xuất phí OPT: cú xoay trục trong chính sách di trú Mỹ
Chính sách mới mà Bộ An ninh Nội địa Mỹ đang đề xuất là việc áp một mức phí đào tạo lên chương trình OPT dành cho du học sinh Mỹ, biến giai đoạn thực tập sau tốt nghiệp từ một bước chuyển tiếp thông thường sang rào cản tài chính cực lớn, có khả năng định hình lại cả dòng chảy sinh viên quốc tế và thị trường nhân lực trình độ cao tại nước này.OPT vốn cho phép du học sinh diện thị thực F-1 làm việc hợp pháp trong lĩnh vực liên quan đến ngành học và đóng vai trò cầu nối sang thị thực lao động chuyên gia H-1B. Đề xuất mới nâng chi phí lên nhiều lần so với mức phí hiện hành mà người tham gia chương trình này phải trả. Không khó để nhìn ra đây không chỉ là thay đổi thủ tục, mà là thông điệp chính trị rõ ràng: Mỹ muốn siết chặt cửa vào thị trường việc làm cho nhân lực nước ngoài trẻ tuổi.
Từ vài trăm lên mức “không tưởng”: phí OPT biến thành tấm lọc giai cấp
Hiện nay, người đăng ký tham gia chương trình OPT chỉ phải đóng mức phí khoảng 500 USD. Dự thảo mới yêu cầu cơ sở giáo dục được chứng nhận phải chịu một khoản phí bảo lãnh rất cao cho mỗi hồ sơ OPT, với việc gia hạn đào tạo nghề bổ sung lại tiếp tục phát sinh thêm chi phí. Khoản phí được thiết kế đủ lớn để không còn là một thủ tục hành chính nữa, mà trở thành tấm lọc về khả năng tài chính. Theo cơ quan phụ trách, mục tiêu là "ngăn chặn gian lận, củng cố hệ thống di trú và bảo vệ người lao động Mỹ". Nhưng nếu chi phí tăng gấp 140–200 lần so với hiện tại, ý nghĩa thực tế là chỉ nhóm sinh viên giàu có, hoặc được doanh nghiệp công nghệ tài trợ, mới có cơ hội dùng OPT làm bước đệm sang visa công nghệ H-1B.
Du học sinh và doanh nghiệp công nghệ: hai bên chịu đòn nặng nhất
Chính quyền Mỹ cáo buộc OPT đang bị biến thành cánh cửa ngách cung cấp lao động giá rẻ, né hạn ngạch khắt khe và chi phí đắt đỏ của thị thực H-1B. Tuy nhiên, trong thực tế, các chương trình đào tạo như OPT lại chính là cầu nối cho du học sinh tìm kiếm cơ hội làm việc theo visa công nghệ H-1B, vốn từ nhiều thập niên cho phép kỹ sư và nhà khoa học trẻ, đặc biệt từ Ấn Độ và Trung Quốc, tiếp cận việc làm thu nhập cao và lộ trình thường trú nhân. Khi phí làm việc OPT trở nên khổng lồ, người chịu tác động tức thì là du học sinh Mỹ, nhất là khối STEM đang kỳ vọng ở lại qua diện gia hạn. Về phía doanh nghiệp, các công ty công nghệ Mỹ ngày càng phụ thuộc vào lực lượng lao động này để lấp đầy vị trí trình độ cao. Chính sách di trú Mỹ mới không chỉ siết người nhập cư, mà còn tự siết nguồn nhân tài cho chính nền kinh tế số của họ.
Cuộc cạnh tranh toàn cầu về nhân tài: Mỹ đang tự rút khỏi đường đua?
Trong báo cáo mới nhất, số sinh viên quốc tế tham gia OPT được ghi nhận tăng 21% chỉ trong một năm học, phản ánh sức hút mạnh của con đường "học ở Mỹ – ở lại làm việc – chuyển sang visa công nghệ". Nhóm sinh viên Ấn Độ chiếm gần một nửa số người tham gia STEM OPT, nghĩa là đối tượng chịu ảnh hưởng lớn nhất chính là tầng lớp kỹ sư, lập trình viên, nhà khoa học trẻ đang nuôi tham vọng gắn bó dài lâu với thị trường Mỹ. Khi phí làm việc OPT bị thổi lên mức cực cao, nhiều người sẽ cân nhắc chuyển hướng sang các nước cạnh tranh như Canada, Anh, hoặc các nền kinh tế châu Á, nơi chính sách di trú gắn với thu hút nhân tài hơn là trấn áp nhập cư. Nếu Mỹ biến OPT thành đặc quyền dành cho thiểu số, họ đang gửi đi tín hiệu rằng thời kỳ coi du học sinh quốc tế là động lực đổi mới sáng tạo đã chấm dứt.
Tương lai OPT: tranh cãi pháp lý và quyết định khó cho người trẻ
Đề xuất phí OPT mới được đăng tải trên Công báo Liên bang để lấy ý kiến công chúng, với thời gian góp ý từ 30 đến 60 ngày, trước khi có thể được thông qua và có hiệu lực sau một khoảng thời gian nhất định. Chính sách này nhiều khả năng đối mặt với thách thức pháp lý, tương tự các đề xuất tăng phí mạnh tay khác trong hệ thống thị thực H-1B. Dù kết quả cuối cùng ra sao, thực tế là thông điệp "siết chặt" đã quá rõ: chính sách di trú Mỹ hiện đặt ưu tiên bảo vệ người lao động trong nước lên trên hấp dẫn du học sinh và nhà tuyển dụng công nghệ. Các bạn trẻ đang cân nhắc đường đi du học sẽ phải xem lại bài toán chi phí – cơ hội: liệu tấm bằng Mỹ còn xứng đáng nếu con đường ở lại làm việc bị chặn bằng một rào cản tài chính khổng lồ và rủi ro chính sách cao?
