Phối hợp liên ngành biến phản ứng thành phòng ngừa
Phối hợp liên ngành trong hàng không là cơ chế phân công, chia sẻ thông tin và hành động thống nhất giữa đơn vị khai thác sân bay cùng các lực lượng chức năng để ngăn rủi ro trước khi chúng làm gián đoạn chuyến bay. Đây không phải thủ tục hành chính bổ sung, mà là một lớp phòng vệ thiết yếu cho an ninh sân bay và an toàn hàng không. Ngày 28/10, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Công an TP Cần Thơ và Bộ Chỉ huy Quân sự TP Cần Thơ ký quy chế phối hợp mới tại Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ. Thời điểm này có ý nghĩa: ba năm thực hiện quy chế trước đó đã cho các bên kinh nghiệm trao đổi, xử lý thông tin, xây dựng phương án, huấn luyện và diễn tập. Việc ký tiếp chỉ có giá trị nếu kinh nghiệm ấy được chuyển thành đầu mối liên lạc rõ ràng, trách nhiệm cụ thể và quy trình xử lý đủ nhanh.
Cần Thơ: đường dây nóng và lực lượng thường trực
Quy chế tại Cần Thơ bao quát an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ, hành vi can thiệp bất hợp pháp và tình huống khẩn nguy hàng không. Điểm đáng chú ý là các bên dự kiến duy trì liên lạc, đường dây nóng 24/7 và bố trí Cảnh sát phản ứng nhanh thường trực 24/24 để tiếp nhận, xử lý vụ việc tại cảng cũng như khu vực lân cận. Cơ chế này giúp rút ngắn quãng đường giữa phát hiện và hành động, thay vì để sự cố nhỏ phát triển thành gián đoạn khai thác. Nhiệm vụ kiểm soát drone được đặt trong bối cảnh rộng hơn: lực lượng cần chú ý thiết bị bay không người lái xâm phạm vùng trời sân bay, tia laser và các sự cố gây mất trật tự. Drone không phải nguy cơ duy nhất, nhưng đòi hỏi phối hợp nhanh giữa đơn vị quản lý sân bay và lực lượng có thẩm quyền. Quy chế cũng cần được cụ thể hóa thành phương án, kênh báo tin và trách nhiệm xử lý cho từng tình huống.
Nội Bài cho thấy phối hợp có thể đo bằng kết quả
Tại Nội Bài, Công an Hà Nội và ACV tổng kết ba năm phối hợp, ghi nhận trao đổi thông tin và hiệp đồng xử lý tình huống ngày càng đồng bộ. Hai bên cho biết đã bảo đảm an toàn cho hàng trăm nghìn lượt chuyến bay và gần 100 triệu lượt hành khách; nhiều vụ việc hình sự, ma túy, trật tự và an toàn giao thông được phát hiện, xử lý kịp thời. Những con số ấy nhấn mạnh điều hành sân bay không thể chỉ dựa vào kiểm tra bên trong nhà ga. Các nguy cơ bên ngoài cũng được chủ động ngăn chặn, từ chiếu laser, UAV và thả diều đến taxi hoạt động trái phép, chèo kéo hành khách. Công an Hà Nội và ACV đã ký quy chế mới, mở rộng trọng tâm sang phòng ngừa, phát hiện vi phạm, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và ứng phó khẩn nguy. Mô hình Nội Bài vì thế bổ sung một khía cạnh quan trọng cho Cần Thơ: phối hợp phải xử lý cả rủi ro an ninh lẫn những vấn đề trật tự ảnh hưởng trực tiếp đến hành khách và hoạt động khai thác.
Giữ chuyến bay thông suốt cần năng lực thực thi
Hai mô hình gặp nhau ở một nguyên tắc: bảo vệ sân bay bắt đầu từ phát hiện sớm, nhưng chỉ hiệu quả khi lực lượng biết ai nhận tin, ai có quyền xử lý và khi nào phải nâng cấp chỉ huy. Cần Thơ có sự tham gia của cả công an lẫn quân đội, cùng cơ chế trực và liên lạc thường xuyên; Nội Bài cho thấy phối hợp giữa công an và ACV có thể bao quát cả vùng giáp ranh, nơi phát sinh drone, laser hay vi phạm trật tự. Áp lực khai thác khiến yêu cầu ấy càng rõ. ACV dự báo lượng hành khách qua Nội Bài năm 2026 tăng 11%, hàng hóa tăng 14%, nên phương án khẩn nguy, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và diễn tập thực binh cần được rà soát thường xuyên. Với hành khách, lợi ích thiết thực là giảm nguy cơ chuyến bay bị ảnh hưởng và duy trì môi trường sân bay an toàn, văn minh. Cần Thơ cũng đặt mục tiêu ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và nâng chất lượng phục vụ. Quy chế chỉ tạo nền; hiệu quả phụ thuộc vào diễn tập, thông tin chính xác và thực thi nhất quán.
Kết luận: quy chế phải sống trong từng quy trình
Cần Thơ và Nội Bài cho thấy phối hợp liên ngành không phải phương án dự phòng nằm trên giấy, mà là điều kiện để phòng ngừa rủi ro và duy trì khai thác khi sự cố xuất hiện. Kiểm soát drone, tia laser hay vi phạm trật tự cần sự kết nối giữa sân bay, công an, quân đội và chính quyền địa bàn; không lực lượng đơn lẻ nào có thể thay thế toàn bộ mắt xích đó. Việc Cần Thơ ghi nhận 15 tập thể và 24 cá nhân có thành tích trong ba năm thực hiện quy chế trước là dấu mốc, nhưng thước đo tiếp theo phải là khả năng phát hiện sớm, xử lý đúng thẩm quyền và không để sự cố làm gián đoạn hoạt động. Với cả hai sân bay, ưu tiên nên là biến cam kết thành đầu mối rõ, diễn tập thực chất và kênh phản ứng vận hành liên tục. Đó mới là cách bảo đảm an ninh sân bay phục vụ trực tiếp cho an toàn hàng không và hành trình của hành khách.
