Kỳ họp lần IV: Bước ngoặt trong Việt Nam Uruguay hợp tác
Kỳ họp lần IV Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Uruguay là cuộc họp song phương cấp chính phủ, được tổ chức nhằm rà soát toàn diện tình hình hợp tác, mở rộng các lĩnh vực ưu tiên và xây dựng chương trình hành động mới để thúc đẩy thương mại hai chiều, thu hút đầu tư và tăng cường liên kết khu vực giữa hai nền kinh tế. Kỳ họp diễn ra tại Hà Nội ngày 18/8/2026, quy tụ đại diện nhiều bộ, ngành quan trọng của Việt Nam và Uruguay, cho thấy hai bên coi đây là cơ chế điều phối trung tâm cho quan hệ kinh tế song phương. Dưới sự đồng chủ trì của Thứ trưởng Bộ Công Thương Việt Nam, cuộc họp không dừng ở đối thoại mà hướng tới các cam kết cụ thể, thể hiện rõ ý chí “nâng cấp” hợp tác kinh tế thay vì giữ ở mức thăm dò.
Cấu trúc thương mại bổ trợ: Lợi thế chiến lược cho thương mại hai chiều
Điểm nổi bật của Việt Nam Uruguay hợp tác là cấu trúc hàng hóa mang tính bổ trợ rõ rệt, tạo điều kiện hình thành chuỗi giá trị hai chiều thay vì cạnh tranh trực diện. Việt Nam xuất khẩu chủ yếu hàng công nghiệp và tiêu dùng như điện thoại, máy tính, sản phẩm điện tử, dệt may, giày dép, đồ chơi và thiết bị máy móc sang Uruguay, trong khi Uruguay cung cấp gỗ và sản phẩm gỗ, sữa và sản phẩm sữa, nguyên phụ liệu dệt may, da giày, lúa mì, thức ăn chăn nuôi và hóa chất. Nhận định của Thứ trưởng Phan Thị Thắng rằng “cấu trúc hàng hóa giữa Việt Nam và Uruguay mang tính bổ trợ rõ rệt, tạo chuỗi giá trị hai chiều cùng có lợi” không phải là lời xã giao mà là một chỉ dấu chiến lược: hai nền kinh tế có thể cùng tăng kim ngạch mà vẫn giữ được cân bằng lợi ích. Việc thảo luận các biện pháp đa dạng hóa cơ cấu hàng hóa, hướng tới cán cân thương mại bền vững, cho thấy hai bên muốn tránh tình trạng tăng trưởng nóng nhưng thiếu ổn định.
Từ Ủy ban Hỗn hợp kinh tế tới cánh cửa MERCOSUR Việt Nam
Kỳ họp lần IV của Ủy ban Hỗn hợp kinh tế không chỉ nhắm tới thương mại hai chiều Việt Nam–Uruguay, mà còn được sử dụng như một bàn đạp tiếp cận rộng hơn thị trường MERCOSUR Việt Nam. Khi Uruguay đảm nhiệm chức Chủ tịch luân phiên MERCOSUR từ tháng 7/2026, vị thế của đối tác Nam Mỹ này trở nên đặc biệt quan trọng với Việt Nam trong bối cảnh đàm phán Hiệp định Thương mại Ưu đãi Việt Nam–MERCOSUR (PTA) đang được thúc đẩy. Hai nước đánh giá cao tinh thần thiện chí, phối hợp chặt chẽ trong quá trình đàm phán và cam kết nỗ lực để vòng đàm phán đầu tiên thành công, đặt nền tảng cho các vòng tiếp theo. Nếu PTA được ký kết, Uruguay sẽ là một trong những “cửa vào” quan trọng giúp hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn khu vực Nam Mỹ và ngược lại. Ở chiều ngược lại, vai trò Chủ tịch CPTPP năm 2026 và đăng cai APEC 2027 của Việt Nam mở ra cơ hội để Uruguay tiếp cận rộng hơn thị trường châu Á – Thái Bình Dương thông qua một đối tác tin cậy.
Mở rộng không gian hợp tác: Từ nông nghiệp tới đổi mới sáng tạo
Điểm đáng chú ý của kỳ họp không nằm ở danh sách dài các lĩnh vực được nêu ra, mà ở cách hai bên cố gắng biến chúng thành trụ cột hợp tác chứ không chỉ là khẩu hiệu. Bên cạnh các nội dung kinh tế, thương mại và đầu tư truyền thống, Việt Nam và Uruguay bàn sâu về hải quan, nông nghiệp, khoa học công nghệ, phần mềm, khai thác và chế biến gỗ, năng lượng tái tạo, đổi mới sáng tạo, giao lưu văn hóa, thể thao và du lịch. Phát biểu của Thứ trưởng Ngoại giao Uruguay về thế mạnh trong công nghiệp thực phẩm và nông sản giá trị gia tăng, cùng ưu tiên quốc gia dành cho đổi mới và khoa học công nghệ, cho thấy Uruguay muốn định vị mình không chỉ là nhà cung cấp nguyên liệu thô mà còn là đối tác công nghệ trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại. Việc hai bên ký Biên bản kỳ họp và trao đổi Bản ghi nhớ về hợp tác xúc tiến thương mại giữa cơ quan xúc tiến xuất nhập khẩu Uruguay và cơ quan xúc tiến thương mại Việt Nam là bước đi thiết thực: nếu các chương trình xúc tiến được triển khai nghiêm túc, doanh nghiệp hai nước sẽ có kênh thông tin và hỗ trợ chuyên biệt để thâm nhập thị trường của nhau.
Từ cam kết tới hành động: Kỳ vọng cho giai đoạn tiếp theo
Dù các con số thương mại hai chiều thời gian gần đây thể hiện xu hướng tích cực, với kim ngạch và xuất khẩu từ Việt Nam sang Uruguay tăng nhanh, bức tranh vẫn còn nhiều khoảng trống chưa được lấp đầy. Quan trọng hơn, thảo luận tại Kỳ họp lần IV không dừng ở việc ghi nhận kết quả kể từ kỳ họp lần III tháng 4/2023, mà hướng tới đề xuất nội dung công việc cụ thể phải triển khai trong thời gian tới để thúc đẩy hợp tác song phương. Hai bên nhất trí phối hợp chặt chẽ nhằm xây dựng kế hoạch hành động chi tiết, triển khai các nội dung đã thống nhất và tiếp tục hỗ trợ tiến trình đàm phán PTA với MERCOSUR. Điều này gửi đi một thông điệp rõ ràng: cơ chế Ủy ban Hỗn hợp kinh tế sẽ được sử dụng như “bàn làm việc” thường xuyên, nơi các vướng mắc được xử lý và cơ hội mới được chuyển hóa thành chương trình hợp tác cụ thể. Nếu các cam kết được thực hiện nghiêm túc, Việt Nam–Uruguay không chỉ tăng kim ngạch mà còn có thể cùng xây dựng vị thế kết nối khu vực: một bên là cầu nối châu Á – Thái Bình Dương, bên kia là cửa ngõ Nam Mỹ.
