Quy mô lớn, bước vào giai đoạn tăng tốc
Metro Bến Thành Cần Giờ là tuyến đường sắt tốc độ cao dài khoảng 54 km, nối khu vực Công viên 23 tháng 9 với depot Cần Giờ, được thiết kế cho vận tốc tối đa 350 km/h. Đây là dự án hạ tầng có quy mô lớn, và đợt triển khai đồng loạt cho thấy công trường đang chuyển từ chuẩn bị sang tăng tốc thực chất. Ngày 30/10, nhà đầu tư cùng liên danh tổng thầu mở rộng các mũi thi công; ở giai đoạn cao điểm, lực lượng dự kiến lên tới 10.000 công nhân, kỹ sư và nhân sự kỹ thuật làm việc đồng thời trên tuyến. Máy móc hạng nặng cùng nguồn nhân lực đông đảo chỉ tạo ra tiến độ nếu mặt bằng, tổ chức công trường và kiểm soát chất lượng theo kịp. Vì vậy, con số huy động ấn tượng cần được nhìn như cam kết về năng lực triển khai, không phải bảo đảm tự động cho lịch hoàn thành.
Cầu, hầm và bãi đúc cùng vào guồng
Trước đợt tăng tốc, dự án đã thực hiện khảo sát địa chất, chuẩn bị mặt bằng và đường công vụ, đồng thời thi công cọc khoan nhồi tại cầu chính Cần Giờ, depot Cần Giờ và một số cầu trên tuyến. Ba bãi đúc dầm cũng đã được triển khai, với phiến dầm đầu tiên đúc thử thành công tại bãi số 1. Trong giai đoạn mới, các mũi thi công tập trung tại ga ngầm Bến Thành, khu vực cảng Sài Gòn để làm hầm bằng máy TBM, các cầu đặc biệt Rạch Đĩa, Ông Đội và cầu dẫn Cần Giờ. Ga Bến Thành dài 565,85 m, hố móng sâu khoảng 34 m, dự kiến kết nối với ga của tuyến metro số 1. Việc chuẩn hóa cấu kiện đúc sẵn có thể giảm khối lượng thi công tại chỗ, nhưng các hạng mục ngầm và cầu lớn vẫn đòi hỏi phối hợp kỹ thuật chặt chẽ.
Kế hoạch sản xuất khoảng 1.300 dầm hộp bê tông dự ứng lực nguyên nhịp tại ba bãi trong 15 tháng cho thấy dự án đặt cược đáng kể vào thi công công nghiệp hóa. Mỗi bãi dự kiến đạt 1–2 nhịp dầm mỗi ngày; thiết bị lao lắp tải trọng 900 tấn được đưa vào phục vụ lắp dựng. Đây là cách làm hợp lý với tuyến dài, nhưng năng suất tại bãi chỉ phát huy khi vận chuyển, lắp đặt và tiến độ bàn giao mặt bằng không bị nghẽn.
Nhà thầu được cấp phép, tiến độ vẫn cần được kiểm chứng
Sở Xây dựng TP.HCM đã cấp phép cho Công ty HH Tập đoàn công trình xây dựng Trung Quốc tham gia thi công cầu cạn điển hình, cầu đặc biệt và các công việc liên quan đến bãi đúc dầm. Phạm vi gồm quản lý, vận hành bãi đúc số 2; sản xuất, vận chuyển, lao lắp dầm giản đơn; thi công dầm liên tục và hệ mặt cầu. Nhà thầu còn phối hợp sản xuất, vận chuyển, lao lắp 50 phiến dầm đầu tiên tại bãi số 3. Giấy phép giúp phân định trách nhiệm thi công, nhưng chất lượng và tiến độ vẫn phụ thuộc vào việc tuân thủ quy định, phối hợp giữa các đơn vị và giám sát thực địa. Với một dự án có nhiều cầu, hầm và điểm thi công song song, công khai tiến độ từng hạng mục sẽ quan trọng không kém quy mô huy động.
Mốc 2028–2029 là phép thử lớn
Theo kế hoạch được công bố, địa phương dự kiến bàn giao toàn bộ mặt bằng phục vụ dự án trong quý IV/2026; công trình hướng đến hoàn thành thi công và chạy thử trong quý IV/2028, sau đó vận hành thương mại trong năm 2029. Nếu đạt mục tiêu, tuyến sẽ đưa thời gian đi từ trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ xuống khoảng 13 phút, với tần suất dự kiến 5 phút mỗi chuyến. Lợi ích ấy đáng kể với người đi lại, nhưng mốc chạy thử chỉ có ý nghĩa khi các hạng mục kết nối, an toàn và vận hành được hoàn thiện đồng bộ. Vì thế, tiến độ metro Cần Giờ nên được đánh giá bằng các mốc bàn giao mặt bằng, hoàn thành cầu hầm và kết quả chạy thử, thay vì chỉ bằng số người có mặt trên công trường. Đợt tăng tốc là tín hiệu tích cực; bài toán tiếp theo là biến quy mô huy động thành công trình đúng hạn, đạt chuẩn.
