Từ đối tác chiến lược toàn diện đến nhu cầu nâng cấp doanh nghiệp Việt
Chuyển đổi doanh nghiệp Việt Nam từ vị thế nhà cung ứng cấp thấp lên đối tác chiến lược Singapore là quá trình nâng cấp toàn diện về chất lượng, quản trị, công nghệ, mạng lưới hoạt động và năng lực đổi mới để doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm giá rẻ mà cùng chia sẻ rủi ro, cùng thiết kế giải pháp và cùng xây dựng năng lực cạnh tranh dài hạn trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.Quan hệ kinh tế giữa Singapore và Việt Nam được nâng lên thành Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, dựa trên nền tảng Đối tác Chiến lược và Đối tác Kinh tế số - Kinh tế xanh, với trọng tâm thương mại, đầu tư, công nghệ, đổi mới, số hóa và phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại Singapore tại Việt Nam nhấn mạnh thách thức tiếp theo không phải là thu hút thêm dự án, mà là tạo hiệu quả kinh tế đo được thông qua hội nhập thương mại sâu hơn giữa doanh nghiệp hai bên. Nếu doanh nghiệp Việt không nâng cấp, dòng vốn và cơ hội hợp tác kinh tế Việt-Singapore sẽ tiếp tục chảy về các mắt xích có giá trị gia tăng cao hơn, nơi họ chỉ đóng vai trò gia công giá rẻ.
Vì sao doanh nghiệp Việt vẫn mắc kẹt ở vai nhà cung ứng cấp thấp?
Trong giai đoạn trước, nhà cung ứng Việt Nam đi lên nhờ chi phí cạnh tranh, lực lượng lao động dồi dào và năng lực sản xuất mạnh. Mô hình này đủ để tham gia mạng lưới sản xuất toàn cầu, nhưng không đủ để bước lên vai đối tác chiến lược Singapore. Bản chất vấn đề nằm ở chỗ chúng ta còn phụ thuộc vào lợi thế chi phí, trong khi doanh nghiệp Singapore đang chịu áp lực ngày càng lớn về khả năng chống chịu chuỗi cung ứng, tiêu chuẩn ESG, số hóa và tiếp cận công nghệ tiên tiến. Khi tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp chuyển từ "giá rẻ" sang "tin cậy, quản trị tốt, bền vững, đổi mới", khoảng cách lớn nhất lại nằm ở năng lực quản lý. Nhiều doanh nghiệp Việt vẫn coi hợp đồng với tập đoàn Singapore là đơn hàng gia công ngắn hạn, ít khi đặt câu hỏi: mình đang giúp họ giải quyết vấn đề chiến lược nào, và liệu mô hình hiện tại có vị trí trong kế hoạch ASEAN hoặc toàn cầu của họ hay không.
Năm yêu cầu cốt lõi để bước lên vị thế đối tác chiến lược Singapore
Muốn nâng cấp doanh nghiệp, không thể dừng ở khẩu hiệu; phải biến yêu cầu của đối tác thành hệ thống vận hành hàng ngày. Từ góc nhìn tập đoàn Singapore, có năm yếu tố quyết định để nhà cung ứng Việt Nam được nhìn nhận như đối tác chiến lược. Thứ nhất, chất lượng và vận hành ổn định: không thể có chiến lược nếu mỗi đơn hàng là một "canh bạc" về lỗi, tiến độ hay năng suất. Thứ hai, minh bạch và quản trị: cấu trúc sở hữu rõ ràng, kiểm soát nội bộ, tuân thủ và quản lý chuyên nghiệp không chỉ là yêu cầu pháp lý mà là lợi thế cạnh tranh. Thứ ba, áp dụng công nghệ: từ truy xuất nguồn gốc, an ninh mạng đến theo dõi chuỗi cung ứng – mục tiêu không phải "hiện đại cho đẹp", mà là năng suất cao và dữ liệu tin cậy. Thứ tư, khả năng mở rộng ra ngoài Việt Nam để bám vào chiến lược ASEAN hoặc toàn cầu của đối tác. Thứ năm, đóng góp vào đổi mới: chủ động đề xuất cải tiến quy trình, sáng kiến bền vững và giải pháp số có thể nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược lâu dài.
Chiến lược hành động: từ gia công ngắn hạn sang hợp tác dài hạn bền vững
Nếu chấp nhận ở mãi vai nhà cung ứng cấp thấp, doanh nghiệp Việt sẽ bị kẹt trong biên lợi nhuận thấp và rủi ro bị thay thế bất kỳ lúc nào. Nâng cấp doanh nghiệp là lựa chọn mang tính sống còn: xây hệ thống quản trị chuẩn quốc tế, đầu tư chất lượng, coi công nghệ là hạ tầng bắt buộc, và huấn luyện đội ngũ quản lý hiểu tư duy chuỗi cung ứng toàn cầu. Quan trọng hơn, doanh nghiệp phải chuyển từ tâm thế "đợi yêu cầu" sang "đồng thiết kế giải pháp": cùng đối tác Singapore nhận diện rủi ro, đề xuất đổi mới, tham gia sáng kiến bền vững và số hóa một cách chủ động. Với sự hỗ trợ của các chương trình phát triển nhà cung cấp có cấu trúc, kết nối doanh nghiệp Singapore với các công ty Việt có khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, cơ hội nâng cấp từ hợp tác kinh tế Việt-Singapore sang quan hệ đối tác chiến lược là hoàn toàn trong tầm tay – nếu doanh nghiệp Việt đủ quyết tâm thay đổi.
