Đợt giảm tháng 10 phơi bày sức ép lên vàng
Giá vàng thế giới là mức giao dịch của kim loại quý trên thị trường quốc tế, thường được niêm yết theo ounce và chịu tác động từ lãi suất, lạm phát cùng nhu cầu trú ẩn. Trong tháng 10, đà giảm mạnh cho thấy ngay cả vàng cũng khó đứng ngoài khi kỳ vọng chính sách tiền tệ đổi chiều. Ngày 21/10, giá vàng giảm phiên thứ ba liên tiếp, về quanh 4.114 USD/ounce; đến sáng 23/10, giá có lúc còn khoảng 4.019 USD/ounce sau khi mất hơn 100 USD trong 24 giờ. Sang các phiên 21–25/10, áp lực bán tiếp diễn và vàng dưới 4.000 USD xuất hiện trong giao dịch. Mốc tâm lý này không tự nó báo hiệu xu hướng dài hạn, nhưng tốc độ trượt giá cho thấy thị trường đang phản ứng mạnh với triển vọng lãi suất Mỹ.
Động lực đáng chú ý không phải vàng mất vai trò trú ẩn, mà là chi phí cơ hội của việc nắm giữ kim loại không sinh lãi tăng lên. Dữ liệu lạm phát tiêu dùng và giá sản xuất của Mỹ trong tháng 9 cao hơn dự báo; giá năng lượng tăng cũng làm dấy lên lo ngại lạm phát và khả năng Fed duy trì lãi suất cao lâu hơn. Kỳ vọng Fed tăng lãi suất vì thế trở thành một lực cản trực tiếp: lợi suất hấp dẫn hơn có thể khiến nhà đầu tư giảm tỷ trọng vàng. Cuối phiên 22/10, vàng giao ngay có lúc xuống 4.041,39 USD/ounce, thấp nhất kể từ đầu tháng 8; đây là tín hiệu cho thấy nhịp điều chỉnh đã vượt khỏi một cú rung lắc thông thường.
Tín hiệu từ Mỹ khiến thị trường chưa thể yên tâm
Bức tranh chính sách của Mỹ là điểm tựa để hiểu vì sao giá vàng thế giới khó phục hồi liền mạch. Trước cuộc họp chính sách ngày 27–28/10, thị trường vừa cân nhắc khả năng Fed giữ nguyên lãi suất, vừa lo ngại ngân hàng trung ương có thể thắt chặt hơn nếu lạm phát dai dẳng. Một thông tin về kỳ vọng thị trường trong giai đoạn này cho biết xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 12 được đặt ở mức khoảng 78%; con số ấy phản ánh mối lo, không phải quyết định đã được xác nhận. Giá dầu tăng sau lo ngại nguồn cung cũng làm rủi ro lạm phát thêm phức tạp. Khi lãi suất có thể ở mức cao lâu hơn, vàng phải cạnh tranh với tài sản sinh lợi và sức ép bán chưa dễ tan.
Ngày 26/10, vàng giao ngay quanh 3.994 USD/ounce, sau khi có lúc chạm 3.975 USD/ounce trong phiên cuối tuần trước; tính cả tuần, giá giảm khoảng 4%, mức giảm tuần mạnh nhất kể từ tháng 6. Ngoài kỳ vọng lãi suất, hoạt động bán tháo trên thị trường chứng khoán có thể buộc một số nhà đầu tư bán vàng để đáp ứng yêu cầu ký quỹ, khiến áp lực tăng thêm. Nhà đầu tư tiếp tục chờ dữ liệu chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân của Mỹ dự kiến công bố ngày 29/10 để đánh giá hướng đi của chính sách. Vì thế, một phiên hồi phục riêng lẻ chưa đủ để kết luận vàng đã tạo đáy.
Vàng trong nước giảm không đồng đều, người mua chịu rủi ro kép
Đà giảm quốc tế lan sang thị trường nội địa, nhưng tác động không giống nhau giữa vàng miếng và vàng nhẫn. Trong tuần tính đến 26/10, giá vàng miếng SJC giảm 1,9 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều mua vào và bán ra so với đầu phiên 19/10. Vàng nhẫn SJC giảm sâu hơn: giá mua vào mất 5,1 triệu đồng/lượng, còn giá bán ra giảm 4,1 triệu đồng/lượng, về vùng 135–139 triệu đồng/lượng. Sáng 26/10, vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 138,7 triệu đồng/lượng mua vào và 141,7 triệu đồng/lượng bán ra; đến 29/10, một số doanh nghiệp niêm yết quanh 139,7 triệu đồng/lượng mua vào và 142,7 triệu đồng/lượng bán ra. Nhịp hồi giá nội địa không xóa được biến động mạnh của thị trường.
Với người mua lẻ, rủi ro không chỉ nằm ở việc giá có thể giảm tiếp mà còn ở khoảng cách giữa giá mua và giá bán. Chênh lệch khoảng 3 triệu đồng/lượng đồng nghĩa người mua vàng miếng ở giá bán 142,7 triệu đồng/lượng rồi bán lại ngay ở giá mua 139,7 triệu đồng/lượng sẽ chịu khoản hụt 3 triệu đồng/lượng, chưa tính chi phí khác. Khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới cũng khiến mức giảm quốc tế không truyền sang nội địa theo tỷ lệ cố định. Vì vậy, đừng xem giá niêm yết bán ra hay một dự báo tăng giảm là đủ để quyết định; giá thu mua lại mới tác động trực tiếp đến kết quả giao dịch.
Quanh mốc 4.000 USD, thận trọng quan trọng hơn bắt đáy
Đến 29–30/10, vàng vẫn chịu sức ép và giao dịch quanh vùng 4.000 USD/ounce, sau cú xuyên thủng ngưỡng này trong tuần trước. Điều đó không chứng minh giá sẽ tiếp tục lao dốc, cũng không xác nhận một đợt phục hồi bền vững. Nhận định của các nhà kinh tế tại Intesa Sanpaolo cho rằng thị trường kim loại quý có thể còn biến động mạnh và thiếu xu hướng rõ ràng; đây là lời nhắc hữu ích hơn những dự báo cực đoan về một mức giá tương lai. Các tín hiệu lạm phát, dữ liệu kinh tế Mỹ và lộ trình lãi suất sẽ còn chi phối tâm lý. Trong bối cảnh ấy, cố đoán đáy bằng một mốc đơn lẻ dễ biến biến động ngắn hạn thành tổn thất thực tế.
Người cân nhắc giao dịch nên kiểm tra đồng thời giá mua vào, giá bán ra, chênh lệch tại từng doanh nghiệp và chính sách thu mua lại; đồng thời xác định trước khả năng chịu lỗ. Tránh dùng vốn vay để mua vàng khi giá biến động mạnh, bởi khoản lỗ có thể đến từ cả hướng giá lẫn biên độ mua bán. Kết luận đáng chú ý của tháng 10 không phải vàng đã mất vai trò trong danh mục, mà là kim loại này không miễn nhiễm với lãi suất cao và áp lực thanh khoản. Khi giá còn quanh ngưỡng nhạy cảm, kiên nhẫn chờ tín hiệu rõ hơn hợp lý hơn chạy theo một nhịp hồi.
