Mốc 4.000 USD bị xuyên thủng giữa làn sóng bán
Giá vàng thế giới là giá giao dịch vàng trên các thị trường quốc tế, thường được niêm yết theo ounce và chịu ảnh hưởng đồng thời từ lãi suất, lạm phát, dòng vốn đầu tư cùng nhu cầu tích trữ. Lần trượt xuống dưới ngưỡng 4.000 USD vì thế không chỉ là một mốc kỹ thuật bị phá vỡ; nó phơi bày sự đảo chiều nhanh chóng trong khẩu vị rủi ro của thị trường. Trong phiên 23/10, vàng giao ngay có lúc chạm mức thấp nhất trong ba tháng và giảm 4% trong tuần, hướng tới mức giảm tuần mạnh nhất kể từ tháng 6. Cuối tuần, giá giao ngay đóng cửa dưới ngưỡng này. Vàng dưới 4.000 USD cho thấy lực bán đang lấn át vai trò trú ẩn vốn thường được kỳ vọng ở kim loại quý. Tại Việt Nam, giá vàng SJC giảm thêm 300.000 đồng/lượng, còn 138,7-141,7 triệu đồng/lượng theo chiều mua-bán; người mua và người bán trong nước vì thế cũng phải tính đến biến động giảm.
Giá năng lượng đẩy kỳ vọng lãi suất lên cao
Động lực gây sức ép không nằm ở một yếu tố riêng lẻ. Căng thẳng địa chính trị đẩy giá dầu lên, làm dấy lên lo ngại lạm phát dai dẳng và khiến nhà đầu tư nghi ngờ khả năng các ngân hàng trung ương sớm nới lỏng chính sách. Brent chạm mức cao nhất trong hơn năm tháng, trong khi thị trường dõi theo cuộc họp Fed và các số liệu lạm phát Mỹ. Đây là nghịch lý bất lợi cho vàng: năng lượng đắt đỏ có thể làm tăng nhu cầu phòng vệ lạm phát, nhưng nếu phản ứng của Fed là giữ lãi suất cao hoặc cân nhắc thắt chặt hơn, tài sản không sinh lãi như vàng mất sức hấp dẫn. “Giá năng lượng tăng làm dấy lên lo ngại lạm phát và củng cố kỳ vọng lãi suất Mỹ sẽ duy trì ở mức cao trước thềm cuộc họp Fed”, theo nhận định thị trường được ghi nhận trong phiên. Vì vậy, trong ngắn hạn, lãi suất kỳ vọng đang thắng thế trước câu chuyện trú ẩn.
Bán để xoay tiền mặt, đầu cơ rút lui
Đà giảm còn phản ánh áp lực thanh khoản, chứ không đơn thuần là đánh giá lại giá trị vàng. Khi cổ phiếu công nghệ và nhóm liên quan đến trí tuệ nhân tạo bị bán mạnh, một số nhà đầu tư phải bổ sung tài sản ký quỹ. Bán vàng để đáp ứng yêu cầu này tạo thêm nguồn cung ngay cả khi nhu cầu trú ẩn chưa biến mất. Đồng thời, dòng tiền đầu cơ theo xu hướng rút khỏi vị thế đã tích lũy trong đợt tăng trước, khiến đà giảm tự khuếch đại. Một chiến lược gia mô tả hiện tượng này là “bán tháo do thanh khoản”, khi nhà đầu tư bán vàng để tránh bị gọi ký quỹ. Quỹ vàng lớn SPDR Gold Trust cũng bán ròng gần 12 tấn trong một phiên, góp phần làm tâm lý thêm tiêu cực. Đây là điểm cần lưu ý: khi người bán buộc phải xoay tiền mặt, mức giảm có thể vượt quá thay đổi trong triển vọng dài hạn của vàng.
Lực mua dài hạn chưa biến mất
Dù áp lực trên thị trường tài chính đang chi phối giá, lực mua vật chất và nhu cầu dự trữ vẫn tạo đối trọng. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc mua thêm khoảng 23 tấn vàng trong tháng 9, nối dài chuỗi tăng dự trữ lên 23 tháng liên tiếp. Đây là loại cầu có ý nghĩa khác với giao dịch đầu cơ ngắn hạn: ngân hàng trung ương thường tích trữ với tầm nhìn dài hơn và ít phản ứng trước từng nhịp giảm. Tại Ấn Độ, hoạt động mua vàng tăng khi giá hạ trong dịp lễ Dussehra, kéo chênh lệch giá vàng vật chất lên cao. Doanh số vàng miếng tại các ngân hàng ở một thị trường châu Á khác cũng duy trì, đạt 29,1 tỷ won trong tháng 9. Những tín hiệu này không đủ để đảo chiều ngay xu hướng, nhưng cho thấy thị trường không chỉ có người bán. Mốc giá thấp có thể khơi lại nhu cầu ở người mua tích trữ, dù sức mua trang sức vẫn chịu sự thận trọng của người tiêu dùng.
Kết luận: phân biệt cú sốc thanh khoản với xu hướng dài hạn
Vàng giảm dưới mốc 4.000 USD vì ba sức ép cùng lúc: giá năng lượng làm tăng nỗi lo lạm phát, kỳ vọng lãi suất cao hơn làm giảm sức hấp dẫn của vàng, còn yêu cầu ký quỹ và việc rút lui của vốn đầu cơ thúc đẩy bán tháo. Nhưng lực mua của ngân hàng trung ương và nhu cầu vàng miếng tại một số thị trường vẫn hiện diện, nên nhịp giảm chưa đồng nghĩa mọi lực đỡ đã biến mất. Nhà đầu tư cần tránh xem vàng như hàng rào lạm phát tự động hiệu quả trong mọi hoàn cảnh; diễn biến chính sách tiền tệ và nhu cầu vật chất mới là các thước đo quan trọng tiếp theo. Kết luận rõ ràng là áp lực ngắn hạn vẫn nghiêng về phía giảm, trong khi lực mua dài hạn có thể hạn chế mức độ suy yếu. Giá vàng sẽ cần thêm bằng chứng rằng lạm phát và lãi suất thôi gây bất lợi trước khi có thể lấy lại đà tăng bền vững.
