Sách giáo khoa 2026-2027: Dồi dào trên giấy, thiếu hụt trong tay phụ huynh
Sách giáo khoa 2026-2027 là bộ sách dùng trong năm học mà cả nước bắt đầu áp dụng một chương trình thống nhất, với nội dung kế thừa từ bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” nhưng có sự điều chỉnh về bìa, thông tin và hình thức phát hành để phù hợp chủ trương dùng chung một bộ sách toàn quốc.
Điểm nghịch lý là: nguồn cung sách giáo khoa 2026-2027 được Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam khẳng định đã vượt xa cùng kỳ, nhưng cảm nhận của nhiều phụ huynh lại là “thiếu sách học sinh”. Họ phải chạy nhiều nhà sách, mua từng cuốn, vẫn chưa đủ bộ sách cho con trước năm học mới. Vấn đề không nằm ở chỗ có in đủ sách hay không, mà ở khâu tổ chức phát hành, thông tin tới phụ huynh và thói quen mua sách. Nếu không thẳng thắn nhìn vào những “nút thắt” này, tình trạng hoang mang khi mua sách mỗi mùa tựu trường sẽ lặp lại dù kho sách có đầy đến đâu.
Hai mẫu bìa, một nội dung: Nỗi lo thừa của phụ huynh
Trên các diễn đàn giáo dục, câu hỏi được lặp đi lặp lại: vì sao nhà sách bán hai loại sách giáo khoa với mẫu bìa khác nhau, cái ghi “Bộ Giáo dục và Đào tạo”, cái lại mang logo “Kết nối tri thức với cuộc sống”? Nhiều phụ huynh lo mình mua nhầm sách cũ, thậm chí rao tặng lại vì nghĩ không dùng được. Điều này cho thấy một khoảng trống truyền thông lớn hơn là vấn đề kỹ thuật in ấn.
Thực tế, những cuốn mang logo “Kết nối tri thức với cuộc sống” là sách in từ 2025 trở về trước, còn các bản phát hành 2026 chỉ ghi “Bộ Giáo dục và Đào tạo” trên bìa. Nội dung cơ bản là kế thừa nhau, chỉ khác hình thức thể hiện. Theo thông báo của NXB Giáo dục Việt Nam, phần lớn sách in từ 2025 trở về trước vẫn được sử dụng bình thường, trừ những tên sách đã được chỉnh sửa và phê duyệt lại. Vậy mà rất nhiều người vẫn kiên quyết từ chối sách bìa cũ. Nỗi lo này không đến từ chất lượng sách, mà từ việc phụ huynh thiếu thông tin rõ ràng, kịp thời.
Vì sao mua sách lẻ giáo dục vẫn khó khi sách in đã tăng 148%
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết đến ngày 15.8 đã cung ứng ra thị trường 220 triệu bản sách giáo khoa và 76 triệu bản sách bài tập, tương ứng 148% và 119% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là con số ấn tượng, nhưng lại không xóa được cảnh phụ huynh phải săn lùng, xếp hàng để mua sách lẻ giáo dục cho con.
NXB đã chỉ ra ít nhất sáu nguyên nhân khách quan: nhu cầu mua thêm bộ thứ hai để ở lớp, xu hướng trang bị sách sớm cho con, một số trường chậm đăng ký sách tập trung nên đẩy phụ huynh lên kênh bán lẻ, các chương trình thiện nguyện gom số lượng lớn tại nhà sách, hệ thống phân phối ngoài mạng lưới chính thức và đặc biệt là thiếu thông tin về cách sử dụng sách giáo khoa 2026-2027. Khi phụ huynh không chấp nhận sách có logo “Kết nối tri thức với cuộc sống” hoặc sách chưa in sẵn phần điều chỉnh nhưng đã có bản cập nhật PDF online, nguồn cung dồi dào trên hệ thống trở thành “thiếu hụt” tại quầy.
NXB Giáo dục Việt Nam lên tiếng: Giải thích đủ chưa, giải pháp đã trúng chưa?
Trước lo ngại thiếu sách học sinh, NXB Giáo dục Việt Nam khẳng định sẽ tiếp tục bám sát nhu cầu từng địa phương để điều phối kịp thời, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách trước khai giảng. Ngoài lượng sách đã phát hành, còn 8 triệu bản sách giáo khoa và 2 triệu bản sách bài tập đang được điều chuyển theo nhu cầu thực tế. Về sách in cũ, NXB nhấn mạnh toàn bộ sách giáo khoa, sách bài tập in từ 2025 trở về trước (trừ 11 tựa đã chỉnh sửa) vẫn được dùng và tái sử dụng bình thường.
Một bước đi đáng chú ý là việc công bố các bản cập nhật nội dung dưới dạng PDF miễn phí trên hệ thống trực tuyến taphuan.nxbgd.vn để giáo viên, học sinh và cơ sở giáo dục tra cứu. Tuy nhiên, nếu NXB dừng lại ở việc “đưa lên mạng” mà không có chiến dịch truyền thông chủ động đến phụ huynh, thì nỗ lực này sẽ chỉ hữu ích trên giấy. Trong bối cảnh cả nước chuyển sang sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa 2026-2027, trách nhiệm thông tin minh bạch, đơn giản, dễ hiểu cho người dùng cuối là yêu cầu tối thiểu, không phải “tiện ích thêm”.
Phụ huynh cần làm gì để không rơi vào vòng xoáy thiếu sách mỗi mùa tựu trường?
Các diễn đàn phụ huynh những ngày này đầy ắp câu hỏi: mua bộ nào, bìa nào, ở đâu còn sách, liệu con có bị thiếu sách học sinh khi vào năm học mới. Sự chủ động tìm thông tin là tín hiệu tích cực, nhưng nếu chỉ dựa vào chia sẻ truyền miệng, phụ huynh dễ bị rơi vào vòng xoáy hoang mang. Ở chiều ngược lại, nhà trường và NXB cũng không thể kỳ vọng hệ thống phát hành tự “hấp thụ” hết mọi thay đổi khung chương trình.
Về phía phụ huynh, ba bước tối thiểu nên làm: đăng ký mua sách qua nhà trường thay vì chờ mua lẻ; chấp nhận sách mang logo “Kết nối tri thức với cuộc sống” khi đã được trường xác nhận dùng được; và thường xuyên tra cứu thông tin chính thức trên hệ thống taphuan.nxbgd.vn để hiểu các điều chỉnh. Đồng thời, nên tận dụng sách cũ để tiết kiệm, đúng như khuyến nghị của NXB. Khi phụ huynh biến mình thành đối tác chủ động của nhà trường và NXB, bài toán sách giáo khoa 2026-2027 sẽ bớt căng thẳng hơn nhiều so với những gì đang diễn ra ở các quầy sách hiện nay.
