Kết hợp trực tiếp và trực tuyến để học sinh vào cuộc
Blended Learning trong dạy học Ngữ văn là mô hình kết hợp giờ học trực tiếp với hoạt động trực tuyến, để học sinh đọc hiểu văn bản qua hướng dẫn của giáo viên và tương tác số. Đây là hướng đáng chú ý vì công nghệ không còn chỉ bổ sung hình ảnh hay trình chiếu, mà tham gia vào cách học sinh tiếp cận tác phẩm. Chiều 22/10, Trường THCS Trần Phú, phường Lê Chân, tổ chức chuyên đề cấp thành phố về mô hình này qua bài Hịch tướng sĩ trong năm học 2026–2027. Tham dự có đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo, lãnh đạo phường, cán bộ quản lý và giáo viên Ngữ văn ở các trường trên địa bàn. Tiết dạy do cô Lê Huyền Trang dẫn dắt, kết hợp học trực tuyến với học trực tiếp. Cách làm ấy biến đổi mới phương pháp dạy học thành trải nghiệm cụ thể ngay trong giờ đọc hiểu.
Đọc văn bản cổ bằng hoạt động học chủ động
Với Hịch tướng sĩ, khoảng cách lịch sử và ngôn ngữ có thể khiến học sinh khó kết nối tác phẩm với hiện tại nếu chỉ nghe giảng và ghi chép. Tiết học tại Trần Phú thay lối tiếp cận một chiều bằng quá trình chuẩn bị và trao đổi: trước khi đến lớp, học sinh chia nhóm tìm hiểu Trần Quốc Tuấn, bối cảnh ra đời và thể loại hịch từ sách giáo khoa cùng học liệu số. Các em có thể chọn trình bày kết quả bằng infographic, poster số, video ngắn hoặc triển lãm tư liệu. Trong lớp, Padlet tạo không gian để học sinh và giáo viên, cũng như các nhóm học sinh, chia sẻ và sắp xếp nội dung. Giáo viên hướng dẫn các em tìm kiếm, đối chiếu nguồn tin; học sinh thảo luận, phản biện và trình bày cách hiểu của mình. Điểm cốt yếu của dạy học Ngữ văn số không nằm ở công cụ mới, mà ở việc người học tự tham gia kiến tạo kiến thức.
Nền tảng số mở rộng lượt tham gia và phản hồi
Một lợi ích thiết thực của nền tảng học tập tương tác là tiếng nói trong lớp không chỉ thuộc về vài học sinh thường xuyên phát biểu. Theo định hướng tổ chức của nhà trường, 100% học sinh trong lớp có cơ hội nêu ý kiến, nhận xét và được giáo viên ghi nhận, phản hồi kịp thời. Không gian số cũng giúp các em góp ý, phản biện lẫn nhau, thay vì đợi đến lượt nói trước lớp. Điều đó làm rõ vai trò mới của giáo viên: thiết kế hoạt động, tổ chức tương tác và định hướng việc học, đồng thời tạo cơ hội rèn năng lực tự học, hợp tác và giải quyết vấn đề. Việc học còn tiếp tục sau tiết học: học sinh nhận nhiệm vụ trên hệ thống bài giảng E-learning OLM, làm câu hỏi tương tác và bài tập trắc nghiệm để củng cố kiến thức. Blended Learning giáo dục vì thế có giá trị khi công nghệ nối liền các chặng học, chứ không chỉ làm giờ lên lớp thêm bắt mắt.
Từ một chuyên đề đến hướng đổi mới có thể điều chỉnh
Mô hình tại Trần Phú đáng quan tâm không phải vì có thể áp dụng nguyên xi ở mọi trường, mà vì chuyên đề đưa ra một cách làm để giáo viên cùng quan sát, rút kinh nghiệm và điều chỉnh theo điều kiện từng lớp. Từ khi triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, trường xác định hướng “Bứt phá trong tư duy – Thực chất trong chất lượng”, đầu tư chuyển đổi số, xây dựng học liệu mở và đổi mới hoạt động dạy học. Trường cũng đặt việc hiện thực hóa yêu cầu đổi mới của ngành, trong đó có Nghị quyết 71, vào từng giờ học. Ngày 7/10, trường được biểu dương là mô hình đơn vị học tập tiêu biểu toàn quốc giai đoạn 2021–2025. Trong năm học 2026–2027, trường dự kiến tiếp tục tổ chức các chuyên đề chuyên môn. Đây là bước đi có triển vọng: hiện đại hóa môn Văn nên bắt đầu từ thiết kế hoạt động phù hợp, để công nghệ hỗ trợ việc đọc, trao đổi và tự học mà vẫn giữ trọng tâm là tác phẩm.
