Chích máu, giác hơi và sự nhầm lẫn tai hại về đột quỵ
Chích máu đầu ngón tay và giác hơi chữa đột quỵ là những phương pháp truyền miệng đang lan truyền trên mạng xã hội, khiến nhiều người nhầm lẫn rằng chỉ cần hút một ít máu ở đầu ngón tay hoặc vùng cổ là có thể “hút cục máu đông”, giải độc cơ thể và phòng ngừa đột quỵ, trong khi y học hoàn toàn không công nhận hiệu quả này và xem đây là nguy cơ làm chậm trễ cấp cứu. Việc bám víu vào các phương pháp chữa bệnh giả như vậy không chỉ là sự ngây thơ mà còn là hành vi vô trách nhiệm với sức khỏe và tính mạng của chính mình. Thực tế, xu hướng chích máu đột quỵ, giác hơi phòng bệnh đang bộc lộ một vấn đề nghiêm trọng: người dân tin mạng xã hội sức khỏe hơn bác sĩ, và cái giá phải trả có thể là mất đi cơ hội sống sót.
Vì sao chích máu đầu ngón tay không thể tan cục máu đông ở não?
Các bác sĩ đã nói rất rõ: việc “chích máu chữa đột quỵ, giác hơi hút máu” hoàn toàn không có cơ sở y khoa. Cục máu đông gây tắc mạch nằm sâu bên trong hệ thống mạch máu não, không phải khối máu lơ lửng ngay dưới da để có thể hút ra bằng kim chích hay cốc giác. Việc lấy một lượng máu nhỏ ở đầu ngón tay không thể loại bỏ cục máu đông gây tắc mạch não hay làm thông dòng máu lên não. Nói thẳng: chích vài giọt máu ở đầu ngón tay chẳng liên quan gì đến huyết khối trong não, nhưng lại tạo cảm giác giả rằng người bệnh đang được cấp cứu. Đáng sợ hơn, giác hơi mạnh ở vùng cổ, nơi có động mạch cảnh, còn có nguy cơ gây tổn thương mô và mạch máu ở người vốn đã có bệnh lý mạch máu. Thay vì chữa, những tác động sai chỗ này có thể làm bệnh nặng thêm.
Giác hơi phòng bệnh: từ hỗ trợ giảm đau đến bị thổi phồng thành “thần dược”
Đông y có sử dụng giác hơi đúng chỉ định để hỗ trợ giảm đau, thư giãn cơ trong một số trường hợp do hàn như đau bụng, đau lưng, vai gáy. Giác hơi tạo áp lực âm trên da, gây sung huyết tại chỗ, giúp một số người cảm thấy dễ chịu hơn. Nhưng từ một biện pháp hỗ trợ, mạng xã hội sức khỏe đã bóp méo nó thành “giác hơi phòng bệnh”, “hút máu độc”, thậm chí quảng cáo có thể phòng ngừa đột quỵ. Đó là sự đánh tráo khái niệm nguy hiểm. Khi giác hơi được dùng để “lưu thông máu”, “hút cục máu đông” hoặc hỗ trợ người bị đột quỵ, đó là cách hiểu sai hoàn toàn về cơ chế bệnh sinh của đột quỵ. Ngày 3/10, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh tiếp nhận một nữ bệnh nhân từng đi giác hơi với mục đích “hút máu độc” để phòng đột quỵ – một minh chứng sống động cho việc người dân đang bị dẫn dắt vào lối mòn nguy hiểm bởi các phương pháp chữa bệnh giả.
Thời gian vàng cấp cứu đột quỵ không dành cho thử nghiệm phương pháp truyền miệng
Đột quỵ là tình trạng cấp cứu khẩn cấp, trong đó mỗi phút chậm trễ đều có thể làm gia tăng tổn thương não; người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế có khả năng chẩn đoán và điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt. Theo Hiệp hội Đột quỵ Mỹ, mỗi phút đột quỵ không được điều trị, khoảng 1,9 triệu tế bào não có thể bị mất. Trong bối cảnh đó, việc ngồi chích máu đột quỵ, giác hơi phòng bệnh tại nhà không khác nào tước đi cơ hội hồi phục của bệnh nhân. Việc tự ý can thiệp không những không điều trị được nguyên nhân đột quỵ mà còn có nguy cơ khiến người bệnh chậm trễ cấp cứu, bỏ lỡ thời gian vàng điều trị. Giác hơi, chích máu đầu ngón tay không thể hút cục máu đông khỏi mạch não, ngược lại có thể khiến người bệnh mất thời gian vàng cấp cứu đột quỵ. Trong lúc chờ xe cấp cứu, mọi biện pháp truyền miệng đều phải nhường chỗ cho một việc duy nhất: đưa bệnh nhân đến bệnh viện nhanh nhất có thể.
Đừng để mạng xã hội quyết định cơ hội sống của người đột quỵ
Hiện nay, hình ảnh chích máu, giác hơi chữa đột quỵ xuất hiện dày đặc trên các nền tảng mạng xã hội, kèm lời kể “trải nghiệm cá nhân” gây hiệu ứng dây chuyền. Bác sĩ Đoàn Dư Mạnh thẳng thắn: người dân cần phân biệt giữa phương pháp hỗ trợ điều trị có chỉ định chuyên môn và những lời quảng cáo chữa bệnh chưa được kiểm chứng. Điều đáng lo ngại nhất khi người bệnh áp dụng các phương pháp trên không nằm ở bản thân vết chích hay vết giác mà là thời gian cấp cứu bị kéo dài. Khi phát hiện một người có các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, đột ngột mất thăng bằng, đau đầu dữ dội, cần nghĩ ngay đến đột quỵ và gọi cấp cứu 115. Đột quỵ không phải trò chơi thử nghiệm niềm tin vào các “thầy” trên mạng xã hội sức khỏe; mỗi quyết định sai lầm có thể đánh đổi bằng 1,9 triệu tế bào não mỗi phút và là phần đời còn lại của người bệnh. Đừng để những phương pháp chữa bệnh giả viết tiếp kịch bản bi kịch cho gia đình bạn.
