Khoảng cách giữa tiến độ và mục tiêu
Giải ngân đầu tư công là việc thanh toán nguồn vốn ngân sách cho các dự án công theo kế hoạch, qua đó chuyển vốn được giao thành công trình và hạ tầng thực tế. Trong 10 tháng đầu năm, An Giang mới giải ngân 64,3% kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao từ đầu năm, cho thấy tiến độ vẫn là một nút thắt khi quỹ thời gian còn lại không nhiều. Đây không phải kết quả có thể xem nhẹ, bởi tỷ lệ này đặt ra áp lực lớn để tỉnh hoàn thành mục tiêu giải ngân trong những tháng cuối năm. Tại cuộc họp thường kỳ chiều 2/11, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đánh giá tình hình kinh tế - xã hội và bàn nhiệm vụ cho thời gian còn lại của năm. Trọng tâm lúc này không chỉ là thúc tiến độ trên giấy, mà phải xử lý những vướng mắc khiến vốn chưa thể đi vào dự án.
64,3% là con số đáng chú ý trong bối cảnh hoạt động kinh tế khác ghi nhận kết quả tích cực: sản xuất công nghiệp tăng 13,77%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tăng 24,15%, còn thu ngân sách đạt 27.951 tỷ đồng, tăng 27,3% so với cùng kỳ. Sự tương phản cho thấy tiến độ vốn đầu tư công không tự động tăng theo đà kinh tế. Nếu không tháo gỡ được khâu triển khai, kế hoạch lớn hơn có nguy cơ tạo thêm áp lực thay vì nhanh chóng chuyển thành kết quả đầu tư.
Kế hoạch vốn lớn hơn, yêu cầu phân bổ đúng chỗ
Quy mô vốn đầu tư An Giang năm 2026 được điều chỉnh lên hơn 31.222 tỷ đồng, tăng hơn 2.540 tỷ đồng. Phần tăng chủ yếu dành cho bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; các chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi, cùng chương trình phát triển văn hóa. Việc bổ sung vốn có lý do rõ ràng: đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và bàn giao đất sạch cho những dự án hạ tầng trọng điểm, vốn là một trong những điểm nghẽn lớn nhất của đầu tư công. Nhưng tăng vốn không đồng nghĩa tiến độ sẽ tự cải thiện. Nếu nguồn lực tiếp tục nằm ở dự án chậm, mục tiêu cuối năm sẽ càng khó đạt.
Tỉnh đã giảm hơn 1.368 tỷ đồng kế hoạch vốn ở 40 nhiệm vụ, dự án được bố trí lớn nhưng giải ngân chậm, nhằm chuyển vốn sang công việc có khả năng giải ngân nhanh hơn và xử lý điểm nghẽn hạ tầng cấp thiết. Đây là hướng điều chỉnh cần thiết, song hiệu quả phụ thuộc vào việc rà soát thực chất: dự án nào có thể hoàn thành thủ tục, nghiệm thu và thanh toán đúng hạn thì cần được ưu tiên; dự án vướng mặt bằng hay hồ sơ phải có đầu mối chịu trách nhiệm tháo gỡ. Phân bổ lại vốn là bước mở đường, không thể thay thế kỷ luật thực hiện.
Thúc mặt bằng, thủ tục và thu ngân sách
Trong cuộc họp về tiến độ giải ngân và thu tiền sử dụng đất, lãnh đạo các sở, ngành, địa phương báo cáo tình hình triển khai, nêu vướng mắc và đề xuất biện pháp đẩy nhanh dự án, khai thác nguồn thu. Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Lê Huy yêu cầu địa phương tập trung giải phóng mặt bằng, phối hợp chủ động với sở, ngành và chủ đầu tư để tháo gỡ khó khăn. Đây là trọng tâm đúng: khi mặt bằng chưa sẵn sàng, tiến độ thi công và thanh toán đều bị ghìm lại. Sở Tài chính được giao tiếp tục theo dõi, đôn đốc, giám sát tiến độ; các đơn vị phải tập trung xử lý vướng mắc, nhất là trong giai đoạn cuối năm.
Thu tiền sử dụng đất cũng cần được nhìn nhận sát thực tế, thay vì chỉ đặt kỳ vọng vào con số dự toán. Đến ngày 25/10, tỉnh thu 20.275 tỷ đồng, đạt 43% dự toán năm; lãnh đạo tỉnh yêu cầu các địa phương xác định rõ khó khăn để chủ động giải pháp điều hành thu ngân sách. Với mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đã điều chỉnh, tỉnh chỉ đạo thường xuyên rà soát, kiểm tra, đôn đốc, đẩy nhanh nghiệm thu và quyết toán, tránh dồn việc đến cuối năm. Các đoàn kiểm tra do Phó Chủ tịch UBND tỉnh phụ trách cũng sẽ làm việc với dự án trọng điểm để nhận diện và xử lý trở ngại kịp thời.
Kết quả sẽ phụ thuộc vào thực thi
An Giang có thêm nguồn lực và đã bắt đầu điều chỉnh vốn khỏi những dự án giải ngân chậm, nhưng thước đo cuối cùng vẫn là tiến độ thực tế. Tỷ lệ 64,3% sau 10 tháng khiến mục tiêu hoàn thành kế hoạch trở nên cấp bách; những chỉ đạo về mặt bằng, phối hợp liên ngành, kiểm tra dự án và hoàn tất nghiệm thu chỉ có ý nghĩa khi được thực hiện liên tục, có trách nhiệm cụ thể. Tỉnh cũng cần theo sát thu tiền sử dụng đất, bởi nguồn thu này mới đạt 43% dự toán tại thời điểm cuối tháng 10. Kết luận: tăng vốn và phân bổ lại là điều kiện cần, còn khả năng tháo gỡ điểm nghẽn nhanh chóng mới quyết định An Giang có thu hẹp được khoảng cách với mục tiêu cuối năm hay không.
