Cầu Nguyễn Trãi: Hơn một cây cầu vượt sông Cấm
Cầu Nguyễn Trãi là một cầu vượt sông Cấm dạng dây văng, thuộc nhóm công trình giao thông cấp đặc biệt của thành phố Hải Phòng, có tổng chiều dài 1.476,4 m và tổng vốn đầu tư 6.235 tỷ đồng, được xem là siêu công trình 6.200 tỷ định hình lại kết nối hạ tầng, không gian đô thị và tham vọng vươn ra biển của một đô thị cảng đang tăng tốc phát triển. Cây cầu được khởi công tháng 12/2024 và chính thức thi công từ tháng 1/2025, đến nay đã bước vào giai đoạn xử lý những hạng mục quan trọng của cầu chính. Điểm gây chú ý không chỉ là kích thước, chi phí, mà là cách thành phố lựa chọn biến một dự án hạ tầng thành biểu tượng chiến lược. Khi hoàn thành, đây sẽ là cây cầu thứ 6 bắc qua sông Cấm, bên cạnh các cầu Bính, Kiền, Hoàng Văn Thụ, Bạch Đằng và Máy Chai, tạo thêm một trục giao thông mới xuyên qua dòng sông trung tâm.
Công nghệ và vật liệu: Thép nhập từ Nhật cho trụ tháp 111 mét
Điểm nhấn kỹ thuật của cầu vượt sông Cấm này nằm ở hai trụ tháp 111 mét, tương đương tòa nhà 35–40 tầng, giữ vai trò xương sống của kết cấu dây văng. Để chế tạo trụ tháp, liên danh nhà thầu gói thầu số 14 đã nhập hơn 7.000 tấn thép từ Nhật Bản, gồm 5.064,6 tấn thép loại 1 và 1.980 tấn thép loại 2, toàn bộ được gia công tại nhà máy trước khi lắp dựng ngoài hiện trường. Việc dùng thép nhập từ Nhật cho hạng mục tối quan trọng không chỉ là lựa chọn kỹ thuật; đó là thông điệp về chuẩn mực xây dựng quốc tế mà Hải Phòng đang hướng tới. Theo kế hoạch, từ tháng 9, kết cấu thép sẽ bắt đầu được lắp tại trụ T11, sau đó khoảng một tháng sẽ triển khai tại trụ T12, đưa phần "cánh buồm" của công trình dần hiện hình trên bầu trời sông Cấm.
Kiến trúc cánh buồm và tầm nhìn “vươn ra biển lớn”
Nếu cầu Hoàng Văn Thụ mang hình ảnh “cánh chim hải âu” thì cầu Nguyễn Trãi chọn biểu tượng hai cánh buồm vươn khơi, dựng lên từ hai trụ tháp 111 mét giữa sông Cấm. Sự lựa chọn không ngẫu nhiên: Hải Phòng là thành phố cảng, tư duy phát triển đang xoay quanh không gian biển và logistics. Một cây cầu với kiến trúc cánh buồm không chỉ đẹp mắt, mà còn là tuyên bố nhận diện thương hiệu đô thị: thành phố này muốn được nhìn thấy như một cửa ngõ hàng hải hiện đại, đang rời xa hình ảnh công nghiệp nặng cũ kỹ. Trong bức tranh hơn 100 cây cầu được xây trong 5 năm, Nguyễn Trãi tiếp nối xu thế biến hạ tầng thành di sản đô thị, giống như cầu Rào với hình tượng “cánh sóng vươn xa” hay những hoa phượng đỏ khổng lồ trên vòm cầu, tạo ra một "bộ sưu tập" công trình mang đậm dấu ấn địa phương.
Trục giao thông mới cho khu công nghiệp và cảng biển
Đằng sau vẻ ngoài hoành tráng, cầu Nguyễn Trãi được thiết kế để giải quyết một bài toán kinh tế rất cụ thể: kết nối các cực tăng trưởng công nghiệp và cảng biển với nhau. Với phần cầu chính dài 550,6 m, nhịp giữa 300 m – lớn nhất trong số các cây cầu trên địa bàn – cùng mặt cắt rộng 26,5 m cho 4 làn xe cơ giới và 2 làn hỗn hợp, công trình tạo ra một trục giao thông tốc độ thiết kế 80 km/h xuyên sông Cấm. Cầu dẫn phía Thủy Nguyên dài 459 m, phía Ngô Quyền dài 466,8 m, kết nối thông suốt giữa các khu công nghiệp VSIP – Hải Phòng, Phà Rừng, Minh Đức và khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải. Về bản chất, đây là một tuyến logistics chiến lược: nó rút ngắn đường đi từ Cảng hàng không quốc tế Cát Bi, Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tới cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, quốc lộ 10, quốc lộ 18, giảm chi phí vận chuyển và thời gian giao hàng.
Tác động dài hạn: Không gian đô thị mới quanh cầu vượt sông Cấm
Một siêu công trình 6.200 tỷ không thể chỉ được đánh giá bằng số làn xe hay chiều dài nhịp cầu. Với Nguyễn Trãi, ý nghĩa dài hạn nằm ở việc mở ra dư địa phát triển mới quanh trục giao thông vừa được tạo lập. Khi giao thông giữa Thủy Nguyên, Ngô Quyền, sân bay, cảng biển và các khu công nghiệp trở nên liền mạch, giá trị đất đai, sức hút đầu tư và mật độ hoạt động dịch vụ sẽ nhanh chóng tái cấu trúc. Tĩnh không thông thuyền rộng 165 m, cao 25 m giúp duy trì năng lực vận tải đường thủy trên sông Cấm, đảm bảo cầu không trở thành “nút thắt” mà là chất xúc tác cho thương mại. Nếu thành phố biết chủ động quy hoạch đô thị, cảnh quan và hạ tầng xã hội xung quanh, cầu Nguyễn Trãi có thể đóng vai trò trung tâm trong một vùng đô thị mới, nơi sản xuất công nghiệp, logistics và đời sống đô thị cùng được nâng cấp. Đây là bước tiếp theo để hiện thực hóa khát vọng "vươn lên" của thành phố cảng.
