Mục tiêu tăng trưởng hai con số: Tuyên bố tham vọng hay bước ngoặt phát triển?
Mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong kế hoạch kinh tế 2027 là định hướng phát triển kinh tế xã hội đầy tham vọng, thể hiện quyết tâm tăng tốc, bứt phá, đồng thời đặt ra yêu cầu tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, khơi thông nguồn lực và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước để tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Nói cách khác, đây không chỉ là một con số đẹp trên giấy, mà là phép thử năng lực điều hành, chất lượng thể chế và sức chịu đựng của toàn bộ nền kinh tế. Kết luận số 106-KL/TW được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành ngày 15/10/2026, chính thức xác lập mục tiêu phấn đấu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong năm 2027. Mục tiêu này được đặt trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, với tăng trưởng GDP 9 tháng ước đạt 9,01% và nhiều chỉ tiêu kinh tế vĩ mô tích cực. Câu hỏi quan trọng không phải là “có dám đặt mục tiêu cao hay không”, mà là “có dám thay đổi cách huy động, phân bổ và giám sát nguồn lực để biến mục tiêu thành kết quả thực chất hay không”.
Khơi thông nguồn lực: Từ cắt giảm thủ tục đến tái thiết kế mô hình tăng trưởng
Nếu phải chọn một cụm từ khóa cho Hội nghị Trung ương 4, đó chính là “khơi thông nguồn lực”. Không có cải cách mạnh mẽ về thể chế và môi trường kinh doanh, tăng trưởng GDP hai con số sẽ chỉ là kỳ vọng. Kết luận 106 nhấn mạnh việc ban hành nhiều luật, nghị quyết quan trọng để tháo gỡ điểm nghẽn, khắc phục tình trạng nợ văn bản hướng dẫn và cải cách thủ tục hành chính, qua đó khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế. Việc cắt giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh cho thấy hệ thống chính trị đã chấp nhận “động vào vùng an toàn” của bộ máy quản lý. Tuy nhiên, khơi thông nguồn lực không thể dừng ở thủ tục. Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam được nhắc lại như nền tảng chiến lược, cho thấy yêu cầu dịch chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn và lao động rẻ sang tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nếu các địa phương vẫn quen với tư duy “xin – cho” và ưu tiên dự án ngắn hạn, các cải cách thể chế ở trung ương sẽ khó chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững.
Kế hoạch kinh tế 2027: Năm tăng tốc, bứt phá nhưng không được đánh đổi ổn định
Kết luận 106 xác định năm 2027 là năm tăng tốc, bứt phá, tạo đà, tạo thế, tạo lực để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Mục tiêu không chỉ là tăng trưởng GDP hai con số, mà còn là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và lấy hiệu quả thực chất, năng suất cùng đời sống nhân dân làm thước đo. Nói thẳng, đây là cách đặt mục tiêu “khó gấp đôi”: vừa phải tăng nhanh, vừa phải ổn định. Một câu trích dẫn đáng chú ý từ Kết luận 106 là: “Tập trung quyết liệt phấn đấu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; lấy hiệu quả thực chất, năng suất và đời sống nhân dân làm thước đo”. Điều này cho thấy Trung ương ý thức rõ rủi ro của tăng trưởng nóng. Với dự báo tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường trong năm 2027, mọi sai lầm trong điều hành chính sách tiền tệ, tài khóa hay đầu tư công đều có thể khiến mục tiêu hai con số trở thành gánh nặng thay vì lợi thế.
Ngân sách nhà nước và an sinh xã hội: Thước đo thực chất của tăng trưởng
Một nền kinh tế tăng trưởng hai con số nhưng ngân sách căng thẳng, an sinh xã hội bị bỏ quên thì không thể gọi là thành công. Kết luận 106 cho thấy bức tranh ngân sách nhà nước năm 2026 khá tích cực: thu ngân sách 9 tháng ước đạt khoảng 2,19 triệu tỷ đồng, tương đương 86,5% dự toán và tăng 12,1% so với cùng kỳ; cả năm ước vượt ít nhất 10% so với năm 2025 dù đã miễn, giảm, gia hạn khoảng 360 nghìn tỷ đồng thuế, phí. Đây là cơ sở để đặt mục tiêu tăng trưởng cao mà không phải đánh đổi bằng việc siết chi tiêu xã hội. Điểm đáng chú ý là các chính sách an sinh được nhấn mạnh: tăng lương cơ sở từ ngày 1/7/2026, tăng phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã từ 25% lên 55%, phát triển mạnh nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa từ năm học 2026–2027, khánh thành 107 trường học tại các xã biên giới và tiếp tục miễn, giảm học phí. Những quyết sách này cho thấy tăng trưởng được gắn với phân phối lại lợi ích, ít nhất ở cấp độ chủ trương. Vấn đề là phải bảo đảm nguồn lực ngân sách được thực thi đúng mục tiêu, tránh thất thoát, lãng phí trong quá trình triển khai.
Kết nối với tầm nhìn Đại hội XIV: Tăng trưởng hai con số phải là bước đệm, không phải đích đến
Năm 2026 được xác định là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với việc tổ chức thành công Đại hội, bầu cử Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp, cùng Đại hội XI của Mặt trận Tổ quốc. Trong khung đó, Hội nghị Trung ương 4 và Kết luận 106 không chỉ là văn bản điều hành ngắn hạn, mà là bước cụ thể hóa tầm nhìn dài hạn về đổi mới mô hình phát triển, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập sâu nhưng an toàn trước biến động bên ngoài. Tăng trưởng GDP hai con số trong năm 2027, nếu đạt được, phải được nhìn như một bước đệm để nâng cấp cấu trúc kinh tế, củng cố hạ tầng chiến lược, từ đường bộ cao tốc Bắc–Nam phía Đông, các tuyến đường sắt đô thị đến cảng hàng không, cảng biển kết nối quốc tế. Quan trọng hơn, đó phải là cơ hội để thử nghiệm mô hình phát triển mới, nơi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính chứ không chỉ là khẩu hiệu. Kết luận 106 đã đặt ra khung chính sách đủ rộng; vấn đề còn lại là năng lực thực thi ở từng bộ, ngành, địa phương. Nếu không dám chịu trách nhiệm và chấp nhận đánh giá bằng kết quả cụ thể, mọi mục tiêu hai con số sẽ vẫn chỉ nằm trên văn bản.
