Phát hiện sớm quan trọng không kém đánh chặn
Hệ thống chống UAV là tổ hợp công nghệ và quy trình nhằm phát hiện, nhận diện, theo dõi và xử lý phương tiện bay không người lái xâm nhập khu vực cần bảo vệ. Với sân bay, giá trị của hệ thống không chỉ nằm ở khả năng ngăn thiết bị bay mà còn ở việc giúp lực lượng chức năng đánh giá nguy cơ trước khi hoạt động hàng không bị ảnh hưởng. Đây là ưu tiên ngày càng rõ sau những vụ UAV tác động đến hoạt động tại Cát Bi, Nội Bài, Đà Nẵng và Tân Sơn Nhất. Ngay cả khi chưa xảy ra va chạm, vật thể nghi là UAV cũng có thể khiến chuyến bay phải chờ, chuyển hướng hoặc tạm dừng khởi hành; một số lần gián đoạn kéo dài tới 4 giờ. Cái giá trước mắt là sự xáo trộn đối với hành khách và khai thác sân bay. Vì vậy, phát hiện UAV không thể chỉ là phản ứng sau sự cố: cần có cách nhận diện và xác minh đủ nhanh để quyết định an toàn dựa trên dữ liệu, thay vì kéo dài gián đoạn do chưa rõ tình hình.
Từ cảnh báo đến xác minh người điều khiển
Năng lực giám sát chỉ hữu ích khi cảnh báo dẫn tới hành động cụ thể. Tại Nội Bài, hệ thống theo dõi UAV, drone và flycam được công bố có thể phát hiện mục tiêu trong phạm vi 10 km và hoạt động liên tục 24/7. Một trường hợp cho thấy ý nghĩa thực tế của cách tiếp cận này: sáng 30/8/2026, lực lượng chức năng phát hiện flycam hoạt động trái phép ở khu công nghiệp Quang Minh, cách sân bay khoảng 4,5 km, tại độ cao 92 m; thông tin được dùng để xác minh và làm việc với người điều khiển. Đó là khác biệt giữa nhìn thấy một dấu hiệu và kiểm soát được tình huống. Khoanh vùng, truy tìm người vận hành và xác định mục đích giúp cơ quan chức năng xử lý đúng đối tượng, đồng thời tránh biến mọi cảnh báo thành lý do kéo dài hạn chế bay. Một hệ thống đáng tin cậy vì thế phải nối được phát hiện với quy trình phối hợp, chứ không chỉ hiển thị mục tiêu trên màn hình.
Sân bay cần giải pháp tương thích và phối hợp đồng bộ
Đánh chặn không phải lúc nào cũng là lựa chọn đầu tiên, nhất là trong môi trường có máy bay dân dụng và thiết bị dẫn đường, liên lạc hoạt động liên tục. Thử nghiệm hệ thống giám sát UAV tại Đà Nẵng từ ngày 23 đến 28/6/2026 tập trung đánh giá khả năng phát hiện, nhận dạng, theo dõi, độ chính xác và phạm vi giám sát. Đến tháng 8, kết quả ban đầu được đánh giá tích cực; thử nghiệm chưa ghi nhận hiện tượng gây nhiễu hệ thống thông tin phục vụ điều hành bay. Đây là điều kiện thiết yếu: biện pháp chống UAV không được tạo ra rủi ro mới cho hàng không. Bộ Xây dựng đã đề xuất đầu tư thiết bị phát hiện và áp chế phương tiện bay xâm nhập khu vực cấm; các cơ quan liên quan cũng ban hành quy chế phối hợp xử lý. Đầu tháng 11/2026, Đà Nẵng tiếp tục siết kiểm soát sau đợt tuyên truyền và kiểm tra trong tháng 10. Hướng đi đúng là kết hợp công nghệ, phối hợp lực lượng và xử lý tương xứng với nguy cơ.
