Mở thêm lối vào lớp 10, nhưng chưa chốt cách làm
Xét tuyển lớp 10 là cách tuyển sinh dựa trên hồ sơ và kết quả học tập thay vì chỉ xếp hạng thí sinh qua một kỳ thi; TP.HCM dự kiến kết hợp phương thức này với thi tuyển ở trường công lập từ năm học 2027-2028. Đây là hướng đi đáng chú ý, bởi một kỳ thi duy nhất không phải lúc nào cũng phù hợp với những trường có ít nguồn tuyển hoặc nhu cầu đầu vào thấp. Ngày 26/10, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết đang phân tích dữ liệu tuyển sinh và điều kiện thực tế của từng trường để cân nhắc tiêu chí cụ thể. Vì vậy, đề xuất mở rộng xét tuyển chưa đồng nghĩa học sinh đã có một quy chế mới để dựa vào khi chọn nguyện vọng. Với phụ huynh và học sinh, điều cần theo dõi lúc này không chỉ là trường nào có thể được xét tuyển, mà còn là cách bảo đảm công bằng giữa các trường THCS.
Ba nhóm trường được đưa vào diện xem xét
Đề xuất tập trung vào những nơi thi tuyển có thể không phản ánh đúng nhu cầu tuyển sinh hoặc gây khó cho việc lấp đầy chỉ tiêu. Nhóm thứ nhất là trường có số đăng ký nguyện vọng 1 ở giai đoạn đầu thấp hơn chỉ tiêu được giao. Sở cũng lưu ý nhiều năm qua, học sinh đỗ nguyện vọng 1 ít bỏ học hoặc xin chuyển trường hơn nhóm trúng tuyển nguyện vọng 2 và 3; dữ liệu này có thể giúp nhận diện nhu cầu gắn bó với trường. Nhóm thứ hai gồm trường ở địa bàn có mật độ trường THCS thấp, nơi nguồn học sinh tại chỗ có thể hạn chế. Nhóm thứ ba là trường có điểm chuẩn thấp liên tiếp nhiều năm, dấu hiệu cho thấy sức cạnh tranh và nguồn tuyển không cao. Ba nhóm này là căn cứ để cân nhắc, không phải danh sách trường đã được xác nhận chuyển sang xét tuyển.
- Trường có số đăng ký nguyện vọng 1 ban đầu thấp hơn chỉ tiêu.
- Trường ở khu vực có mật độ trường THCS ít.
- Trường có điểm chuẩn thấp trong nhiều năm liên tiếp.
Áp lực tăng, nhưng tiêu chí công bằng phải rõ
Quy mô học sinh là lý do khiến việc tính lại phương án tuyển sinh trở nên cấp thiết. Năm học 2026-2027, TP.HCM có gần 211.000 học sinh lớp 9, tăng hơn 40.000 so với năm trước; dựa trên tỷ lệ đăng ký dự thi các năm, số thí sinh thi vào lớp 10 công lập được dự báo khoảng 186.000, tăng 35.000 so với năm nay. Mức tăng ấy đặt thêm sức ép lên chỗ học trường công lập, nhưng mở rộng xét tuyển chỉ có ý nghĩa nếu cách đánh giá được áp dụng nhất quán, khách quan giữa các trường THCS. Nếu tiêu chí thiếu minh bạch, phụ huynh sẽ khó phân biệt trường nào xét tuyển và học sinh có thể chịu thêm bất định thay vì giảm áp lực. Sở đang rà soát điều kiện thực tế và dữ liệu tuyển sinh của năm học 2026-2027 làm cơ sở xây dựng phương án cho năm tiếp theo.
Chờ rà soát năng lực trường và quy định chung
Bước tiếp theo là kiểm tra khả năng tiếp nhận thực tế, không chỉ quyết định phương thức tuyển. Dự kiến trong quý IV/2026, Sở sẽ yêu cầu các trường THPT rà soát cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và năng lực phục vụ để làm căn cứ tính, phân bổ chỉ tiêu lớp 10 công lập. Kế hoạch tuyển sinh chính thức còn phải chờ quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; sau khi quy định được ban hành, Sở sẽ tham mưu UBND TP.HCM ban hành phương án cho năm học 2027-2028. Hiện kỳ thi tuyển lớp 10 gồm Toán, Ngữ văn và môn thứ ba, trong khi Bộ đang lấy ý kiến dự thảo giảm còn hai môn. Ý kiến phụ huynh được nguồn ghi nhận phần lớn muốn giữ ba môn, vì lo học sinh sẽ dồn sức vào Toán và Văn. Kết luận hợp lý lúc này là theo dõi cả phương thức lẫn quy chế: đề xuất mở rộng xét tuyển đáng cân nhắc, nhưng công bằng và thông tin sớm mới quyết định nó có giảm áp lực thật hay không.
