Xét tuyển chỉ bổ sung, chưa thay thế kỳ thi
Xét tuyển lớp 10 là phương thức tuyển sinh dựa trên hồ sơ và kết quả học tập của học sinh, thay vì chỉ căn cứ vào điểm một kỳ thi; tại TP.HCM, phương thức này đang được nghiên cứu để áp dụng linh hoạt bên cạnh thi tuyển. Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã giao các phòng chuyên môn xây dựng phương án cho kỳ tuyển sinh năm học 2027–2028, hướng đến điều kiện thực tế của từng địa bàn. Đây là một hướng điều chỉnh đáng chú ý, nhưng chưa phải quyết định rằng học sinh có thể bỏ thi vào lớp 10 trên diện rộng. Thành phố dự kiến tiếp tục duy trì thi tuyển, đồng thời cân nhắc mở rộng xét tuyển ở một số trường đặc thù. Vì vậy, gia đình không nên xem tin nghiên cứu như phương án tuyển sinh đã có hiệu lực: phạm vi, tiêu chí và cách đánh giá vẫn đang được xây dựng.
Áp lực tăng từ quy mô học sinh và nhu cầu vào trường công
Sức ép tuyển sinh đến từ quy mô lứa học sinh sắp vào cấp ba. Năm học 2026–2027, TP.HCM ước có 210.932 học sinh lớp 9, tăng hơn 40.000 em so với năm trước; năm học trước có 170.837 học sinh lớp 9 và 151.274 em đăng ký dự thi lớp 10. Nếu nhu cầu dự thi tăng theo tỷ lệ năm trước, số thí sinh vào cuộc đua trường công có thể tăng đáng kể, trong khi chỉ tiêu năm học 2027–2028 chưa được công bố. Ở kỳ tuyển sinh gần nhất được nguồn tin nêu, hệ thống THPT công lập có hơn 118.000 chỉ tiêu, tương đương 70% số học sinh. Nhưng chỗ học không chỉ là phép tính tổng: nhiều gia đình ưu tiên trường công để giảm gánh nặng chi phí, nên áp lực còn gắn với khả năng chi trả và lựa chọn phù hợp của từng học sinh.
Những trường nào có thể được xét tuyển?
Các nhóm trường đang được cân nhắc gồm nơi có số đăng ký nguyện vọng 1 ban đầu thấp hơn chỉ tiêu, trường ở khu vực có ít trường THCS và nguồn tuyển tại chỗ hạn chế, hoặc trường có điểm chuẩn thấp trong nhiều năm. Đây mới là nhóm tiêu chí tham khảo, không phải danh sách trường đã được chọn. Cách tiếp cận theo địa bàn có lý do thực tế: có nơi tuyển bổ sung nhưng học sinh trúng tuyển sống xa trường, còn học sinh ở gần lại không đạt ngưỡng điểm; hệ quả có thể là khó khăn đi lại và chuyển trường sau đó. Tuy nhiên, xét tuyển chỉ tạo thêm cơ hội nếu cách đánh giá công bằng giữa học sinh đến từ các trường THCS khác nhau. Sở cho biết tiêu chí sẽ dựa trên dữ liệu tuyển sinh nhiều năm và đặc điểm từng trường, đồng thời cơ chế đánh giá còn phải được nghiên cứu thận trọng.
Phụ huynh nên chờ thông tin nào?
Việc cần làm lúc này không phải đoán trường nào sẽ xét tuyển, mà là theo dõi thông báo chính thức về danh sách áp dụng, chỉ tiêu và cách tuyển. Trong quý IV/2026, Sở dự kiến yêu cầu các trường rà soát cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và năng lực tiếp nhận để làm căn cứ tính toán chỉ tiêu. Phương án chi tiết sẽ được triển khai sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy định liên quan; sau đó, Sở dự kiến công bố thông tin và trình UBND TP.HCM xem xét, quyết định. Trong thời gian chờ, gia đình nên chuẩn bị kế hoạch thi vào lớp 10 như thường lệ, đồng thời tìm hiểu thêm các lựa chọn học tập phù hợp nếu nguyện vọng vào trường công lập không thành. Kết luận quan trọng: xét tuyển có thể giúp điều chỉnh cơ hội theo địa bàn, nhưng chỉ khi quy tắc rõ ràng, công bằng và được công bố đủ sớm.
