SLC lần thứ 32: điểm nút của tiến trình hội nhập tài chính ASEAN
Hội nhập tài chính ASEAN là quá trình các ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý trong khu vực phối hợp chính sách, chuẩn hóa khuôn khổ hợp tác, kết nối hệ thống tài chính - ngân hàng nhằm tăng khả năng chống chịu, thúc đẩy thương mại – đầu tư và bảo đảm lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp toàn khối. Trong bối cảnh đó, Hội nghị SLC lần thứ 32 diễn ra ngày 15/9 tại Hạ Long, Quảng Ninh do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì đã trở thành một cột mốc mang tính định hình đường hướng mới cho hội nhập khu vực. Ý nghĩa của sự kiện này không nằm ở nghi thức hội họp, mà ở chỗ ASEAN đã chọn thời điểm đầy biến động để khẳng định hội nhập tài chính - ngân hàng là ưu tiên chiến lược, thay vì lùi bước trước rủi ro toàn cầu.
Vai trò dẫn dắt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và sự phối hợp với Indonesia
Điểm khác biệt của Hội nghị SLC lần thứ 32 là dấu ấn đồng chủ trì của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ngân hàng Trung ương Indonesia. Việc Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh và Phó Thống đốc Filianingsih Hendarta điều hành hội nghị cho thấy cơ chế hợp tác ngân hàng khu vực không còn là sân chơi của một vài nền kinh tế lớn, mà là sự chia sẻ vai trò giữa ASEAN-5 và nhóm BCLMV trên cơ sở luân phiên và cân bằng. Việt Nam không chỉ làm chủ nhà, mà còn tham gia định hướng các ưu tiên chính sách cho giai đoạn 2026–2030, nhất là trong triển khai Kế hoạch ngành Tài chính ASEAN và Khung AEC MEAL đến 2045. Theo phát biểu của đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, sau hơn một thập kỷ, SLC đã khẳng định mình là diễn đàn hợp tác chuyên sâu về tài chính – ngân hàng trong khu vực và là cầu nối giữa các Phó Thống đốc ngân hàng trung ương ASEAN.
Thách thức toàn cầu và lý do ASEAN không thể chậm trễ hội nhập
Hội nghị SLC lần thứ 32 diễn ra đúng thời điểm kinh tế – tài chính toàn cầu chịu nhiều sức ép mới, từ lạm phát kéo dài, rủi ro tài khóa đến những thay đổi khó lường do trí tuệ nhân tạo. Đại diện Ngân hàng Thanh toán Quốc tế cảnh báo bốn thách thức lớn đối với cộng đồng ngân hàng trung ương: lạm phát có thể tăng tốc, AI tạo ra trật tự kinh tế mới, rủi ro và lỗ hổng tài chính tích tụ, cùng tình hình tài khóa căng thẳng ở nhiều nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, việc ASEAN đẩy mạnh hội nhập tài chính không phải lựa chọn mang tính hình thức, mà là phản ứng chủ động để xây dựng khả năng chống chịu chung. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhấn mạnh các nền kinh tế khu vực vừa phải ứng phó cú sốc hiện tại, vừa củng cố dư địa chính sách cho những cú sốc tương lai. Nói cách khác, hội nhập tài chính ASEAN đang được nhìn nhận như một “lá chắn tập thể”, thay vì một khẩu hiệu hợp tác mềm.
Các sáng kiến hợp tác chuyên sâu: từ tài chính bền vững đến an ninh mạng
Nếu chỉ dừng ở đối thoại, hội nhập tài chính ASEAN sẽ khó đi vào thực chất. Điểm đáng chú ý của Hội nghị SLC lần 32 là việc các sáng kiến hợp tác chuyên sâu được cập nhật tiến độ và định hướng tiếp theo một cách cụ thể. Từ tài chính bền vững, nền tảng chia sẻ thông tin và tăng cường khả năng chống chịu an ninh mạng (CRISP), đến thỏa thuận hoán đổi ASEAN (ASA), các ngân hàng trung ương đang chuyển từ tuyên bố chung sang cơ chế hỗ trợ lẫn nhau rõ ràng hơn. Việc tái thiết lập ASA và xúc tiến ký kết thỏa thuận hoán đổi mới thể hiện mong muốn xây dựng mạng lưới thanh khoản khu vực, giảm phụ thuộc vào các nguồn hỗ trợ bên ngoài. Đồng thời, các nhóm công tác về hội nhập ngân hàng, tự do hóa tài khoản vốn, phát triển thị trường vốn và tài chính toàn diện báo cáo tiến độ cho thấy ASEAN không bỏ quên chiều sâu kỹ thuật của hội nhập, mà đang đẩy mạnh chuẩn hóa nền tảng cho một thị trường tài chính chung trong tương lai.
Project Revive và bước chuyển sang khuôn khổ hợp tác mới sau 2027
Điểm mang tính bước ngoặt của Hội nghị SLC lần thứ 32 nằm ở sự xuất hiện của Project Revive – dự án cải tổ cơ chế hợp tác tài chính ASEAN với cấu trúc mới sẽ vận hành từ năm 2027. Các khuyến nghị của Project Revive đã được Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương ASEAN thông qua và dự kiến triển khai từ năm 2027. Điều này cho thấy SLC không chỉ tổng kết một giai đoạn, mà đang chuẩn bị cho sự chuyển mình của toàn cơ chế hội nhập tài chính – ngân hàng. Trước thềm khuôn khổ mới, hội nghị ở Hạ Long đóng vai trò “chốt chặng”, vừa rà soát kết quả, vừa thống nhất thứ tự ưu tiên cho giai đoạn tiếp theo. Nếu ASEAN thực thi đúng những cam kết đã bàn thảo – từ tăng chất lượng phối hợp chính sách, nâng cao trách nhiệm giải trình đến mở rộng sự tham gia của các bên liên quan – hội nhập tài chính ASEAN có cơ hội bước sang giai đoạn sâu hơn, thực chất hơn, mang lại lợi ích rõ ràng hơn cho từng nền kinh tế thay vì chỉ nằm trên giấy.
