Trục ven biển mới nối Gò Công với Tân Phú Đông
Đường ven biển Đồng Tháp là tuyến giao thông dài khoảng 23,6 km, được quy hoạch nối khu vực Gò Công qua sông Cửa Tiểu đến xã Tân Phú Đông, tạo thêm một hành lang đi lại và vận chuyển hàng hóa cho vùng ven biển phía đông tỉnh. UBND tỉnh Đồng Tháp đã phê duyệt dự án thành phần 2 xây dựng tuyến đường bộ ven biển, thuộc giai đoạn 1 của dự án kết nối với các địa phương lân cận. Điểm đầu tuyến kết nối đường tỉnh 871B tại xã Gia Thuận; điểm cuối nối với cầu vượt sông Tiền tại xã Tân Phú Đông. Tuyến đi qua năm xã: Gia Thuận, Tân Đông, Tân Điền, Gò Công Đông và Tân Phú Đông. Đây không chỉ là một đoạn đường mới. Giá trị đáng kể của đường Gò Công Tân Phú Đông nằm ở việc tạo lựa chọn kết nối khác cho khu vực vốn cần thêm hạ tầng liên vùng, đồng thời đưa vùng ven biển vào mạng lưới phát triển rộng hơn.
Quy mô thiết kế cho thấy dự án được tính theo hướng có thể nâng cấp theo nhu cầu, thay vì hoàn thiện toàn bộ mặt cắt ngay từ đầu. Giai đoạn 1 có nền đường rộng 12 m, mặt đường 11 m, gồm hai làn xe cơ giới và hai làn xe thô sơ; tốc độ thiết kế là 80 km/h. Khi hoàn thiện, nền đường dự kiến mở rộng lên khoảng 20 m, đáp ứng bốn làn xe cơ giới cùng hai làn xe thô sơ. Cách phân kỳ này giúp tuyến sớm đảm nhiệm vai trò kết nối, nhưng hiệu quả về lâu dài vẫn phụ thuộc vào tiến độ nâng cấp, chất lượng thi công và các tuyến đường dẫn hai đầu.
Cầu Bến Chùa là điểm nhấn, không chỉ là một cây cầu
Hạng mục gây chú ý nhất là cầu Bến Chùa vượt nhánh sông Cửa Tiểu. Cầu được thiết kế theo kết cấu dây văng kết hợp các nhịp dẫn, trở thành công trình lớn trên tuyến và mắt xích trực tiếp nối phần đường phía Gò Công với Tân Phú Đông. Đây là lựa chọn có ý nghĩa thực tế: vượt sông là điều kiện để hành lang giao thông liên tục, thay vì để dòng sông tiếp tục chia cắt khả năng lưu thông trong khu vực. Dự án còn gồm bốn cầu khác: Hội Đồng Huyền, Cần Lộc, Trần Văn Dõng và Champeaux. Vì vậy, cầu Bến Chùa nổi bật về quy mô và hình thức, nhưng năng lực vận hành của cả tuyến sẽ còn do toàn bộ hệ thống cầu, nút giao và đường dẫn quyết định.
Với người dân và hoạt động sản xuất, lợi ích đáng chờ đợi là việc đi lại và vận chuyển hàng hóa có thêm một trục ven biển, đồng thời tăng khả năng kết nối Đồng Tháp với Tây Ninh, Vĩnh Long, các tỉnh ven biển Đồng bằng sông Cửu Long và TP.HCM. Tác động ấy không tự động xuất hiện chỉ vì có cầu dây văng. Muốn tuyến đường tạo thuận lợi thực sự, các nhánh kết nối địa phương cần thông suốt, còn quy hoạch hai bên tuyến phải gắn với nhu cầu dân cư và sản xuất thay vì chỉ trông vào kỳ vọng tăng giá đất.
Vốn lớn, kỳ vọng phát triển và bài toán thực thi
Dự án thành phần 2 có tổng mức đầu tư hơn 5.511 tỉ đồng; toàn bộ dự án tuyến đường ven biển qua Đồng Tháp được chia thành hai thành phần, với tổng mức đầu tư hơn 7.095 tỉ đồng. Quy mô đầu tư phản ánh tham vọng tạo hành lang giao thông có tác dụng vượt ra ngoài phạm vi đi lại giữa các xã. Tuyến được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển, hỗ trợ thu hút đầu tư vào sản xuất, công nghiệp, đô thị, du lịch và nuôi trồng thủy sản ở phía đông tỉnh. Nhưng hạ tầng chỉ tạo cơ hội, không bảo đảm tăng trưởng tự thân: hiệu quả sẽ phụ thuộc vào cách địa phương bố trí đất, kết nối các khu sản xuất và bảo đảm người dân ven tuyến được hưởng lợi.
Dự án còn được tính đến như một phần của giải pháp thích ứng ven biển. Tuyến có thể kết hợp với đê biển Gò Công để sắp xếp lại dân cư, đồng thời hỗ trợ giảm thiệt hại trước thiên tai, biến đổi khí hậu và nước biển dâng. Đây là lý do dự án giao thông Đồng Tháp cần được nhìn nhận đồng thời qua hai nhiệm vụ: mở đường cho phát triển và tăng khả năng chống chịu của khu vực. Hiện địa phương đang tập trung giải phóng mặt bằng, với kế hoạch khởi công vào cuối quý I/2027; thời gian thực hiện dự kiến sáu năm. Tiến độ mặt bằng vì thế là phép thử đầu tiên cho khả năng biến bản thiết kế thành kết nối hữu ích.
Kết luận: giá trị nằm ở kết nối thực chất
Đường ven biển Đồng Tháp dài 23,6 km và cầu Bến Chùa có thể tạo một trục giao thông mới giữa Gò Công với Tân Phú Đông, đồng thời mở thêm hướng kết nối liên vùng. Tuy nhiên, ý nghĩa của công trình sẽ không được đo bằng chiều dài hay kết cấu dây văng riêng lẻ, mà bằng việc người dân đi lại thuận tiện hơn, hàng hóa lưu thông tốt hơn và các cơ hội phát triển được chuyển thành lợi ích cụ thể. Nếu giải phóng mặt bằng, thi công và kết nối các tuyến nhánh được triển khai đồng bộ, dự án có cơ sở để hỗ trợ kinh tế ven biển và tăng khả năng ứng phó rủi ro khí hậu. Đó mới là thước đo thuyết phục cho khoản đầu tư lớn này.
