Fine Food Australia: bệ phóng mới cho xuất khẩu thực phẩm Việt Nam
Sự tham gia của 9 doanh nghiệp Việt Nam với các sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao tại hội chợ Fine Food Australia là minh chứng cho bước chuyển từ xuất khẩu thô sang xuất khẩu thực phẩm chế biến sâu, đồng thời cho thấy tiềm năng mở rộng xuất khẩu thực phẩm Việt Nam vào một thị trường khó tính nhưng đầy dư địa như Australia.
Fine Food Australia được đánh giá là sự kiện thương mại quan trọng bậc nhất của ngành thực phẩm và đồ uống tại Nam bán cầu, thu hút hơn 26.000 khách thương mại từ hơn 50 quốc gia mỗi năm. Không chỉ là hội chợ trưng bày, đây là nơi các nhà cung ứng toàn cầu tìm kiếm đối tác, thử nghiệm sản phẩm và ký kết các thỏa thuận phân phối dài hạn. Việc Việt Nam hiện diện với một khu gian hàng quốc gia mang chủ đề “Foods of Vietnam” diện tích 81m2 cho thấy định hướng rõ ràng: dùng sân chơi lớn này để đưa sản phẩm chế biến sâu lên bản đồ thực phẩm cao cấp thế giới.
Sản phẩm chế biến sâu: lợi thế cạnh tranh từ hương vị nhiệt đới
Điểm nổi bật của lần xuất hiện này là 9 doanh nghiệp không mang sang Australia nông sản thô, mà tập trung vào sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao – từ thủy sản, trái cây, hồ tiêu, gia vị, hạt điều, nguyên liệu làm bánh đến các mặt hàng thực phẩm chế biến. Những lát xoài, dứa, mãng cầu, mít sấy dẻo, trái cây phủ chocolate mang đậm hương vị nhiệt đới đang thu hút sự chú ý của giới thương mại quốc tế ngay tại Melbourne.
Đáng nói hơn, các doanh nghiệp Việt đã chuyển từ tư duy “mang cái mình có” sang “thiết kế cái thị trường cần”. Fancy Foods ghi nhận lượng lớn khách Australia tìm đến sản phẩm chocolate Việt Nam; theo bà Lưu Thị Lan Phương, sức hút đến từ sự kết hợp hương vị nhiệt đới mà người tiêu dùng Australia khó tìm thấy trong sản phẩm nội địa. Đây là tín hiệu cho thấy nếu doanh nghiệp hiểu thị hiếu và tính toán kỹ bài toán chế biến sâu, xuất khẩu thực phẩm Việt Nam hoàn toàn có thể đi vào phân khúc cao cấp chứ không chỉ dừng ở hàng giá rẻ.
Thị trường Australia: khắt khe nhưng ưa chuộng trái cây nhiệt đới
Australia là thị trường nổi tiếng khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, nhưng lại có nhu cầu ngày càng cao với trái cây nhiệt đới và thực phẩm chế biến từ khu vực châu Á. Chính sự đối nghịch này tạo nên bộ lọc tự nhiên: chỉ những sản phẩm chế biến sâu được đầu tư bài bản mới đủ sức trụ lại và mở rộng xuất khẩu. Với nhóm trái cây chế biến, đặc biệt là trái cây cấp đông nhanh (IQF), nhà phân phối Australia bày tỏ sự quan tâm lớn; bà Henriette de Koning cho biết nhu cầu đối với chanh dây, xoài, chuối, thanh long IQF từ Việt Nam “đang rất cao” và các mặt hàng này đã được đưa vào danh sách nghiên cứu hợp tác.
Tuy vậy, cơ hội luôn đi kèm điều kiện. Australia áp dụng hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật được đánh giá là nghiêm ngặt hàng đầu thế giới; doanh nghiệp muốn tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng phải chứng minh khả năng đáp ứng liên tục về chất lượng, an toàn sức khỏe, thành phần phụ gia và nguồn gốc nguyên liệu. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và áp lực giá tăng trên toàn cầu, cạnh tranh về giá càng khiến các nhà xuất khẩu phải nâng cấp công nghệ chế biến sâu để vừa giữ được hương vị nhiệt đới đặc trưng, vừa kiểm soát chi phí sản xuất. Đây là bài kiểm tra không dễ, nhưng nếu vượt qua, chỗ đứng tại thị trường Australia sẽ rất bền vững.
Xúc tiến thương mại và B2B: từ gian hàng 81m2 đến mạng lưới phân phối
Việc tổ chức đoàn doanh nghiệp tham dự Fine Food Australia nằm trong Chương trình cấp quốc gia về xúc tiến thương mại, cho thấy mục tiêu rõ ràng: dùng hội chợ để mở khóa thêm kênh B2B tại thị trường Australia. Khu gian hàng “Foods of Vietnam” không chỉ trưng bày mà tổ chức dùng thử liên tục, giúp khách thương mại, nhà phân phối, nhà bán lẻ trải nghiệm trực tiếp hương vị và chất lượng sản phẩm trước khi bước vào đàm phán. Thực tế cho thấy cách tiếp cận trực quan này hiệu quả hơn nhiều so với việc gửi catalogue hay mẫu đơn lẻ; nó biến một gian hàng 81m2 thành phòng thử nghiệm thị trường thu nhỏ, nơi doanh nghiệp nghe được phản hồi thật và điều chỉnh ngay.
Một điểm đáng chú ý là các doanh nghiệp không coi hội chợ là sân chơi “một lần rồi thôi”. Tổng giám đốc Tập đoàn Tiến Thịnh – đơn vị đã ba lần góp mặt tại Fine Food Australia – kỳ vọng kỳ hội chợ này sẽ là đòn bẩy để mở rộng mạng lưới phân phối vững chắc tại Australia. Fancy Foods cũng khẳng định sau sự kiện sẽ đẩy mạnh làm việc với các đối tác có nhu cầu tùy biến sản phẩm, đồng thời mở rộng danh mục hàng hóa cho các kỳ triển lãm tiếp theo. Điều đó cho thấy xúc tiến thương mại không dừng ở việc săn đơn ngay tại hội chợ, mà là quá trình xây dựng quan hệ B2B dài hạn với nhà phân phối và nhà bán lẻ, dựa trên hiểu biết sâu về yêu cầu của người mua.
Kết luận: muốn đi xa tại Australia, phải đầu tư nghiêm túc vào chế biến sâu
Thực tế tại Fine Food Australia cho thấy thực phẩm chế biến Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thâm nhập sâu hơn vào thị trường châu Đại Dương. Hương vị nhiệt đới khác biệt, nguồn nguyên liệu phong phú và sự hiện diện ngày càng chuyên nghiệp của các doanh nghiệp là nền tảng rõ ràng cho một chiến lược xuất khẩu thực phẩm Việt Nam hướng tới phân khúc cao cấp. Tuy nhiên, đây không phải cuộc chơi dành cho các sản phẩm làm vội. Muốn đi xa tại Australia, doanh nghiệp buộc phải đầu tư nghiêm túc vào chế biến sâu, quản trị chất lượng theo chuẩn quốc tế và thiết kế sản phẩm dựa trên nhu cầu cụ thể của từng nhóm khách hàng.
Điều tích cực là 9 doanh nghiệp Việt tại Fine Food Australia đã chứng minh một điều: khi thay đổi tư duy từ bán nguyên liệu sang bán giải pháp ẩm thực hoàn chỉnh, cánh cửa thị trường Australia mở ra rộng hơn hẳn. Nếu xu hướng này lan tỏa, cụm ngành thực phẩm chế biến sâu của Việt Nam có thể dịch chuyển vai trò – từ nhà cung cấp nguyên liệu nhiệt đới sang đối tác cung cấp sản phẩm hàm lượng tri thức cao cho các chuỗi phân phối quốc tế. Câu hỏi không còn là “liệu có cơ hội hay không”, mà là “doanh nghiệp Việt có đủ quyết tâm và năng lực để nắm bắt cơ hội đó đến cùng hay không”.
