Từ cảng cửa ngõ miền Bắc đến Top 100 toàn cầu
Cảng Hải Phòng là cụm cảng cửa ngõ container lớn nhất miền Bắc, vừa đạt sản lượng xử lý container TEU 8,323,043 TEU, qua đó vươn lên vị trí 26 trong bảng xếp hạng cảng toàn cầu Top 100 và trở thành một trong những điểm trung chuyển hàng hóa tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Đây không chỉ là một con số ấn tượng, mà là tín hiệu cho thấy Việt Nam đang bước vào cuộc chơi logistics Đông Nam Á với tư thế hoàn toàn mới. Khi các chuỗi cung ứng dịch chuyển khỏi những trung tâm truyền thống, cảng Hải Phòng nổi lên như một lựa chọn thực tế cho hàng hóa sản xuất tại miền Bắc và khu vực nội Á. Đà tăng trưởng 16,4% so với năm trước cho thấy năng lực xử lý container TEU của cảng không còn là “phần phụ” trong hệ thống cảng Việt Nam, mà là một trụ cột chiến lược trong mạng lưới logistics Đông Nam Á.
“Hành lang” 2,4 km trị giá chục tỷ đồng: cú hích hạ tầng hiếm có
Nếu phải chọn một yếu tố mang tính bước ngoặt cho cảng Hải Phòng, đó chính là khu bến nước sâu Lạch Huyện với “hành lang” cầu cảng dài khoảng 2,4 km. Việc đưa vào vận hành đồng bộ 6 bến nước sâu – trong đó 4 bến mới số 3, 4, 5, 6 có tổng mức đầu tư hơn 15.900 tỷ đồng – đã nâng công suất thiết kế lên khoảng 4,7 triệu TEU/năm và kéo sản lượng thực tế năm 2025 lên 8,323,043 TEU. Đây là ví dụ hiếm hoi cho thấy đầu tư hạ tầng bài bản có thể dịch chuyển thứ hạng quốc tế: từ vị trí 29 lên 26 trong Top 100 chỉ sau một năm. Quan trọng hơn, Lạch Huyện được thiết kế “xanh” ngay từ đầu, với cẩu bờ và cẩu bãi chạy hoàn toàn bằng điện tại các bến 3–6, giúp giảm hàng nghìn tấn CO2 mỗi năm và đáp ứng yêu cầu Net Zero của những hãng tàu lớn. Trong cuộc đua logistics Đông Nam Á, đây là lợi thế mà nhiều cảng lâu đời hơn vẫn đang loay hoay tìm cách bổ sung.
Mốc 2 triệu TEU sớm 2 tháng: dấu hiệu của sức bật nội lực
Ngày 15/10, tại chi nhánh cảng Tân Vũ, Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng đã đón container thứ 2 triệu được xử lý trong năm 2026, sớm hơn hai tháng so với mốc mục tiêu đặt cho năm 2025. Container này được dỡ từ tàu MAERSK NOTODDEN trên tuyến dịch vụ MSK HP2, với tổng lượng dỡ khoảng 1.788 TEU. Sự kiện được gắn với kỷ niệm 80 năm chuyến thăm đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến Hải Phòng, nhưng ý nghĩa kinh tế còn lớn hơn: nó cho thấy năng lực tổ chức khai thác, chất lượng dịch vụ và khả năng hợp tác với hãng tàu quốc tế đã bước sang một nấc mới. Chín tháng đầu năm, sản lượng hàng hóa hợp nhất đạt 38,1 triệu tấn (tăng 27,8%), sản lượng container tăng 30,7%, doanh thu hợp nhất 2.750 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 1.443 tỷ đồng, tăng tới 55%. Những con số này nói thẳng một điều: cảng Hải Phòng không chỉ lớn hơn về quy mô, mà đang vận hành hiệu quả hơn, khai thác tốt hơn mỗi mét cầu bến.
So kè với Singapore, Port Klang: Hải Phòng chọn vai trò cửa ngõ sản xuất
Trong bức tranh logistics Đông Nam Á, Singapore và Port Klang (Malaysia) vẫn là những trung tâm trung chuyển khổng lồ. Nhưng bảng xếp hạng Top 100 cho thấy một xu hướng khác: khu vực đang tái cấu trúc theo hướng gắn chặt cảng biển với các cực sản xuất mới. Việt Nam – với ba cụm cảng TP.HCM, Cái Mép và Hải Phòng – được đánh giá là điển hình cho xu hướng này, khi vừa là cơ sở sản xuất, vừa là cửa ngõ thương mại khu vực. Ba cụm cảng Việt Nam xử lý khoảng 24,8 triệu TEU, chiếm 3,1% tổng sản lượng của Top 100 cảng toàn cầu 792,2 triệu TEU. Khác với các cảng trung chuyển thuần túy, cảng Hải Phòng phục vụ trực tiếp hàng xuất nhập khẩu của miền Bắc và chuỗi thương mại nội Á đang tăng nhanh. Điều này giúp cảng ít phụ thuộc vào luồng hàng trung chuyển, đồng thời bám sát nhu cầu thực của các nhà máy, khu công nghiệp. Nói cách khác, nếu Singapore là “trạm đổi tàu” của thế giới, thì Hải Phòng đang xây vị thế “cửa nhà máy” của Đông Nam Á – một vai trò ít hào nhoáng hơn, nhưng bền vững hơn.
Tương lai: cảng xanh, thông minh và tham vọng 57,3 triệu tấn
Đà tăng trưởng của cảng Hải Phòng chưa có dấu hiệu chậm lại. Ngay trong năm 2026, cảng đặt mục tiêu sản lượng hàng hóa thông qua đạt 57,3 triệu tấn, tiếp tục khẳng định vai trò cảng chủ lực miền Bắc, mở rộng kết nối hàng hải và tăng sức cạnh tranh của hàng Việt trên chuỗi cung ứng toàn cầu. Về hạ tầng, các dự án nâng cấp luồng tàu khu vực Đình Vũ, cải tạo cảng Tân Vũ để đón tàu đến 55.000 DWT giảm tải, cùng việc thu hút thêm tuyến dịch vụ container của MSC và SITC đang củng cố mạng lưới tuyến biển trực tiếp. Ở Lạch Huyện, bến 1–2 (TC-HICT) nằm trong kế hoạch lắp đặt hai trạm điện bờ tổng công suất 6 MW trong năm 2026; giai đoạn 2 dự kiến từ quý IV/2027 sẽ dùng hoàn toàn thiết bị E-STS, E-RTG chạy điện theo mô hình cảng thông minh và xanh. Nếu các kế hoạch này được thực hiện đúng tiến độ, cảng Hải Phòng sẽ bước vào nhóm ít ỏi cảng trong khu vực vừa đạt chuẩn xanh, vừa có sản lượng xử lý container TEU đủ lớn để cạnh tranh trực diện với những trung tâm logistics Đông Nam Á.
