Một tuyến container mới đang tái định nghĩa cửa ngõ Mekong
Tuyến vận tải container trực tiếp Nam Ninh – Cần Thơ là tuyến tàu container sông biển quốc tế kết nối Cảng Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc) với Cảng Cần Thơ qua kênh đào Bình Lục, với tần suất 2 chuyến mỗi tháng, thời gian hải trình khoảng 7 ngày và sử dụng tàu 4.900 DWT có sức chở 500 TEU.
Điểm đáng nói không phải ở việc thêm một chuyến tàu cập cảng, mà là việc Đồng bằng sông Cửu Long lần đầu có một hành lang logistics Mekong Delta chuyên biệt nối thẳng với Tây Nam Trung Quốc. Ngày 24/9, tại Cảng Cái Cui, Công ty CP Cảng Cần Thơ, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam và Tập đoàn Cảng Vịnh Bắc Bộ đã tổ chức lễ đón chuyến tàu container đầu tiên của tuyến này, đánh dấu bước ngoặt mới trong kết nối logistics Việt Nam – Trung Quốc. Đây là lời khẳng định rằng Cảng Nam Ninh Cần Thơ không còn là ý tưởng trên giấy, mà đã bước vào giai đoạn vận hành thực tế.
Chi phí vận tải giảm 18-30%: lợi thế cạnh tranh mới cho doanh nghiệp
Sức nặng lớn nhất của tuyến vận tải container trực tiếp này nằm ở bài toán chi phí. Tuyến mới từ Cảng Nam Ninh qua kênh đào Bình Lực đến Cảng Cái Cui giúp rút ngắn hành trình thủy nội địa hơn 560 km so với việc phải đi vòng qua sông Châu Giang, từ đó giảm thời gian vận chuyển từ 7-10 ngày và tiết kiệm 18-30% tổng chi phí logistics. Nói thẳng, đây là mức giảm đủ để thay đổi quyết định tuyến đường của nhiều nhà xuất khẩu.
Theo Tập đoàn Cảng Vịnh Bắc Bộ, việc vận chuyển hàng hóa Trung – Việt qua Kênh đào Bình Lục giúp hành trình đường thủy nội địa rút ngắn hơn 560 km và chi phí logistics tổng hợp có thể giảm 18-30%. Khi chi phí vận tải giảm, doanh nghiệp ĐBSCL có cơ hội định giá sản phẩm linh hoạt hơn, mở rộng biên lợi nhuận hoặc chia sẻ lợi ích với đối tác nhập khẩu. Đây không chỉ là “chi phí vận tải giảm” ở mức lý thuyết, mà là lợi thế cạnh tranh cụ thể trong từng hợp đồng gạo, thủy sản, trái cây.
Container lạnh: chìa khóa đưa nông sản Mekong đi xa hơn
Đối với vùng đất sống nhờ nông nghiệp như ĐBSCL, câu chuyện không chỉ là có tuyến mà là tuyến đó phục vụ được hàng gì. Cơ cấu hàng hóa trên tuyến Nam Ninh – Cần Thơ được thiết kế với 25% là container lạnh và 75% container khô, sử dụng tàu container sông biển 4.900 DWT/500 TEU. Đây là tỷ lệ thể hiện rõ chiến lược: ưu tiên xuất khẩu hàng container lạnh – nhóm hàng có giá trị cao, nhạy cảm nhất với thời gian và chất lượng dịch vụ.
Với một vùng sản xuất lúa gạo, thủy sản, trái cây, nông sản chế biến lớn nhất cả nước, container lạnh là “đường sống” của chuỗi xuất khẩu. Trước đây, nhiều lô hàng phải trung chuyển lên các cảng phía Nam rồi mới đi tiếp, làm tăng rủi ro chậm trễ và hư hỏng. Nay, tuyến vận tải container trực tiếp đến Cảng Nam Ninh Cần Thơ giúp rút ngắn đường từ vùng nguyên liệu ra thị trường, giảm bớt các khâu trung chuyển. Nếu doanh nghiệp biết tận dụng, tuyến này có thể trở thành “đường nhanh” cho xoài, thanh long, tôm, cá tra vào sâu nội địa Tây Nam Trung Quốc với thời gian và chi phí hợp lý hơn.
Cần Thơ muốn trở thành đầu mối logistics của ĐBSCL – và đây là bài kiểm tra thực tế
Không phải ngẫu nhiên tuyến Nam Ninh – Cảng Cần Thơ được đặt nhiều kỳ vọng. Thành phố đặt mục tiêu trở thành đầu mối logistics Mekong Delta, và các con số cho thấy đà tăng trưởng đáng kể: 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng container qua Cảng Cần Thơ đạt 12.665 TEU, tăng 162,49% so với cùng kỳ năm trước. Tuyến mới với tần suất 2 chuyến/tháng, hải trình 7 ngày là bước tiếp theo để kéo nguồn hàng ĐBSCL về “sân nhà”.
Theo lãnh đạo thành phố, tuyến Nam Ninh – Cần Thơ được kỳ vọng phát huy vai trò đầu mối logistics của Cần Thơ cho ĐBSCL – vùng có thế mạnh về lúa gạo, thủy sản, trái cây và công nghiệp chế biến. Vấn đề là kỳ vọng này chỉ trở thành hiện thực nếu Cảng Nam Ninh Cần Thơ không dừng ở vài chuyến tàu biểu tượng. Muốn vậy, cần tổ chức nguồn hàng hai chiều ổn định, tích hợp dịch vụ bốc xếp, kho bãi, vận chuyển nội địa, và đặc biệt là đồng bộ hóa dữ liệu để rút ngắn thời gian chờ. Nói cách khác, đây là bài kiểm tra xem Cần Thơ có đủ năng lực trở thành “trung tâm thần kinh” của chuỗi cung ứng vùng hay không.
Hành lang Nam Ninh – Mekong: cơ hội lớn nhưng không dành cho người chậm chân
Tuyến Nam Ninh – Cần Thơ không xuất hiện một cách ngẫu hứng. Nó gắn chặt với việc Kênh đào Bình Lục chính thức khai thác ngày 16/9, kết nối hệ thống đường thủy Tây Giang với Vịnh Bắc Bộ, tạo thêm lối ra biển cho Quảng Tây và khu vực Tây Nam Trung Quốc. Từ đó, hình thành một chuỗi vận tải Trùng Khánh – Nam Ninh – Kênh Bình Lục – Cần Thơ, giúp hàng hóa nội địa Trung Quốc đi thẳng bằng đường thủy tới trung tâm ĐBSCL và ngược lại.
Tuyến đường mới tạo điều kiện lưu thông hai chiều: nông sản, thủy sản miền Tây đi Trung Quốc và phụ tùng, hóa chất từ Tây Nam Trung Quốc vào Việt Nam. Nhưng cơ hội này không trải đều cho tất cả. Doanh nghiệp nào nhanh chóng thích ứng tuyến vận tải container trực tiếp mới, chuẩn hóa quy trình đóng hàng, làm lạnh, chứng từ và liên kết với các nhà khai thác logistics Mekong Delta sẽ chiếm lợi thế. Tuyến hiện mới ở mức 2 chuyến/tháng, song nếu nguồn hàng đủ, nó có thể trở thành trục giao thương chủ lực. Ngược lại, nếu thiếu sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, tuyến này dễ rơi vào tình trạng “đẹp trên lễ khai trương, trống trên lịch khai thác”.
