Tuyến vận tải container trực tiếp Nam Ninh – Cần Thơ: tại sao đây là bước ngoặt?
Tuyến vận tải container trực tiếp Nam Ninh – Cần Thơ là tuyến vận tải quốc tế sông biển mới kết nối cảng Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc) với cảng Cần Thơ, sử dụng tàu container sông biển trọng tải khoảng 4.900 DWT, hành trình khoảng 7 ngày, với 2 chuyến/tháng, được thiết kế để giảm thời gian và chi phí logistics, mở hành lang vận tải mới cho hàng hóa giữa khu vực Tây Nam Trung Quốc và Đồng bằng sông Cửu Long.
Điều quan trọng không phải là thêm một chuyến tàu vào lịch khai thác, mà là lần đầu trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long được kết nối trực tiếp bằng tuyến vận tải container sông biển với Nam Ninh. Ngày 24-9, Công ty CP Cảng Cần Thơ phối hợp Tổng công ty Hàng hải Việt Nam và Tập đoàn Cảng Vịnh Bắc Bộ tổ chức lễ đón chuyến tàu đầu tiên của tuyến quốc tế sông biển trực tiếp Nam Ninh – Cần Thơ cập cảng Cái Cui. Đây là tín hiệu cho thấy Cảng Nam Ninh Cần Thơ đang bước vào vai trò mới: cửa ngõ logistics của ĐBSCL hướng sang Tây Nam Trung Quốc. Tuyến này không chỉ rút ngắn đường đi, mà còn thách thức cách doanh nghiệp ĐBSCL tổ chức xuất khẩu, nhất là với container lạnh xuất khẩu nông thủy sản.
Bình Lục và cấu hình tuyến: giảm thời gian, giảm chi phí, tăng lựa chọn
Tuyến Nam Ninh – Cần Thơ ra đời cùng thời điểm kênh đào Bình Lục chính thức khai thác ngày 16-9-2026, công trình nối hệ thống đường thủy Tây Giang với Vịnh Bắc Bộ, tạo thêm lối ra biển trực tiếp cho Quảng Tây và khu vực Tây Nam Trung Quốc. Nhờ kênh này, hàng hóa nội địa Trung Quốc có thể đi bằng đường sắt hoặc đường bộ đến Nam Ninh, sau đó chuyển sang đường thủy qua Bình Lục, ra Vịnh Bắc Bộ rồi thẳng đến Cảng Cần Thơ. Đây là mô hình vận tải đa phương thức rõ ràng, với tuyến Trùng Khánh – Nam Ninh – Bình Lục – Cần Thơ đã được sử dụng ngay từ giai đoạn đầu cho lô hàng ngoại thương đầu tiên.
Về vận hành, tuyến vận tải container trực tiếp được thiết kế với tần suất 2 chuyến/tháng, thời gian hải trình khoảng 7 ngày, dùng tàu container sông biển trọng tải toàn phần 4.900 DWT, sức chở khoảng 500 TEU. Đáng chú ý, cơ cấu hàng hóa dự kiến là 25% container lạnh và 75% container khô. So với phương án truyền thống phải đi vòng qua sông Châu Giang, hành trình thủy nội địa mới rút ngắn hơn 560 km, giúp giảm thời gian vận chuyển từ 7-10 ngày và tiết kiệm 18-30% tổng chi phí logistics. Đây là con số đủ lớn để buộc các doanh nghiệp logistics Đồng bằng sông Cửu Long cân nhắc lại toàn bộ cấu trúc hành trình của mình.
Logistics Đồng bằng sông Cửu Long: container lạnh là bài kiểm tra năng lực
ĐBSCL là vùng sản xuất nông thủy sản lớn của cả nước, đồng thời là khu vực có hơn 18 triệu dân. Vì vậy, logistics Đồng bằng sông Cửu Long chưa bao giờ chỉ là chuyện vận chuyển; đó là câu chuyện bảo toàn chất lượng, an toàn chuỗi lạnh và thời gian giao nhận sát nhu cầu thị trường. Việc tuyến mới dự kiến khai thác 25% là container lạnh cho thấy chiến lược nhắm thẳng vào thế mạnh nông thủy sản của vùng. Với tuyến vận tải quốc tế đi thẳng tới khu vực, doanh nghiệp có thêm lựa chọn tổ chức hành trình, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các phương án trung chuyển khác.
Chính ở điểm này, tuyến Nam Ninh – Cần Thơ trở thành bài kiểm tra thực sự cho năng lực logistics ĐBSCL. Nếu hệ thống kho bãi, chế biến, và dịch vụ logistics xung quanh Cảng Cần Thơ không theo kịp, lợi thế container lạnh xuất khẩu sẽ bị bào mòn bởi chi phí chờ đợi và tổn thất chất lượng. Theo một nhận định, "với ĐBSCL – vùng sản xuất nông thủy sản lớn của cả nước – container lạnh có ý nghĩa trực tiếp đối với chuỗi xuất khẩu". Nông sản, thủy sản ĐBSCL chỉ tận dụng hết tuyến vận tải container trực tiếp khi chuỗi cung ứng tại chỗ vận hành trơn tru từ nhà máy đến cảng.
Vai trò mới của Cảng Cần Thơ Nam Ninh trong chuỗi logistics vùng
Cảng Cần Thơ hiện khai thác bến Cái Cui và Hoàng Diệu, cung cấp dịch vụ xếp dỡ, kho bãi và logistics, với tổng sản lượng hàng hóa thông qua hơn 3,14 triệu tấn năm 2025. Tuy nhiên, khi tuyến Nam Ninh – Cần Thơ chính thức vận hành, cảng này chuyển từ vai trò cảng vùng thành một mắt xích kết nối sâu vào khu vực nội địa Tây Nam Trung Quốc. Tuyến đường mới tạo điều kiện lưu thông hai chiều, gồm xuất khẩu nông sản, thủy sản miền Tây sang Trung Quốc và nhập khẩu phụ tùng, hóa chất từ khu vực miền Tây Trung Quốc về Việt Nam. Qua đó, tuyến vận tải container trực tiếp giữa Cảng Nam Ninh Cần Thơ mở thêm hành lang vận tải cho hàng hóa giữa hai khu vực.
Về chính sách, lãnh đạo Cần Thơ đánh giá việc mở tuyến mang ý nghĩa kết nối thường xuyên giữa hai vùng sản xuất và hai thị trường lớn, khi miền Tây có thế mạnh về lúa gạo, thủy sản, trái cây còn Quảng Tây và Tây Nam Trung Quốc có thị trường tiêu thụ rộng với mạng lưới phân phối đa dạng. Việc giảm chi phí vận tải và thời gian hải trình khiến tuyến này trở thành phương án kinh tế đi thẳng từ Nam Ninh đến miền Nam Việt Nam. Tuyến chỉ mới bắt đầu với 2 chuyến/tháng, nhưng nếu duy trì được nguồn hàng – đặc biệt là container lạnh – và kết nối được với mạng lưới sản xuất, tuyến có thể trở thành phép thử quan trọng cho tham vọng đưa Cần Thơ thành đầu mối logistics Đồng bằng sông Cửu Long.
Từ chuyến tàu đầu tiên đến chiến lược logistics mới cho ĐBSCL
Chuyến tàu đầu tiên của tuyến Nam Ninh – Cần Thơ chở 153 container hàng bách hóa tổng hợp từ Nam Ninh và chiều ngược lại xuất khẩu 80 container cám gạo sang Trung Quốc. Từ chuyến tàu đầu tiên hôm nay sẽ có những chuyến tiếp theo với lịch trình ngày càng tin cậy, hàng hóa đa dạng và lợi ích ngày càng rõ đối với doanh nghiệp hai bên. Tuyến mới vì thế không chỉ là câu chuyện của một chuyến tàu mà là nền tảng cho một chiến lược logistics mới của ĐBSCL, gắn chặt với thị trường Tây Nam Trung Quốc và sâu hơn vào nội địa thông qua mô hình đa phương thức Trùng Khánh – Nam Ninh – Bình Lục – Cần Thơ.
Tuyến vận tải container trực tiếp chỉ phát huy hết tiềm năng khi doanh nghiệp, nhà quản lý và nhà cung ứng dịch vụ logistics coi đây là cơ hội để sắp xếp lại chuỗi cung ứng, không chỉ để chi phí vận tải giảm 18-30% mà còn để tăng khả năng kiểm soát chất lượng nông thủy sản trong container lạnh xuất khẩu. Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, Cảng Nam Ninh Cần Thơ nếu tận dụng tốt tuyến mới, có thể định vị mình như cửa khẩu logistics Đồng bằng sông Cửu Long hướng Bắc, bổ sung cho các cửa ngõ truyền thống hướng biển Đông. Câu hỏi không còn là "có tuyến hay không" mà là "các bên trong chuỗi cung ứng ĐBSCL có sẵn sàng tổ chức lại hoạt động để tận dụng tuyến này hay chưa".
