Tín hiệu phục hồi: xuất khẩu Việt Nam sang Mỹ và châu Âu bật lại
Sự phục hồi mạnh mẽ của xuất khẩu Việt Nam sang Mỹ và thị trường châu Âu là xu hướng cho thấy doanh nghiệp Việt đã vượt qua giai đoạn tăng trưởng chậm, tận dụng tốt sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu và nhu cầu ổn định trở lại ở các thị trường phát triển, đồng thời mở rộng hiện diện quốc tế trong những ngành có giá trị gia tăng cao như thủy sản và xe điện. Xuất khẩu Việt Nam Mỹ không còn là câu chuyện đơn lẻ của vài doanh nghiệp mà đang trở thành chỉ báo cho khả năng thích ứng của cả nền kinh tế. Vĩnh Hoàn tăng trưởng trở lại sau hai tháng hụt hơi, trong khi VinFast quốc tế cho thấy tham vọng dài hạn ở Đông Nam Á và Nam Á. Những con số mới nhất không chỉ là tin vui, mà là lời nhắc rằng doanh nghiệp Việt đang bước vào một chu kỳ cạnh tranh mới, đòi hỏi chiến lược bài bản hơn.
Vĩnh Hoàn: Mỹ phục hồi, châu Âu giữ nhịp tăng trưởng hai chữ số
Điểm sáng rõ nhất trong bức tranh xuất khẩu là Vĩnh Hoàn tăng trưởng trở lại với doanh thu tháng 9 đạt 1.000 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ. Sau hai tháng tăng trưởng kém tích cực, doanh thu tại Mỹ đã phục hồi mạnh, tăng 22% so với cùng kỳ và 31% so với tháng trước, đảo ngược xu hướng giảm trong tháng 7–8. Theo Vietcap, mức nền quá cao của năm trước – khi nhà nhập khẩu Mỹ tranh thủ mua trước thời điểm áp thuế đối ứng – là nguyên nhân khiến số liệu quý III tại Mỹ bị bóp méo. Điều đáng nói hơn là thị trường châu Âu tiếp tục duy trì tăng trưởng hai chữ số, với doanh thu tăng 41% so với cùng kỳ, dù có điều chỉnh nhẹ theo tháng. Nguồn cung cá thịt trắng khai thác toàn cầu thắt chặt đang vô tình tạo lợi thế cạnh tranh cho cá tra Việt Nam tại khu vực này.
Bức tranh quý III: tăng trưởng phân hóa nhưng nền tảng xuất khẩu vẫn vững
Nếu nhìn rộng hơn, kết quả quý III cho thấy xuất khẩu Việt Nam Mỹ và châu Âu đang bước vào giai đoạn phân hóa, nhưng nền tảng dài hạn vẫn tích cực. Doanh thu sơ bộ quý III của Vĩnh Hoàn đạt 3.300 tỷ đồng, chỉ tăng 1% so với cùng kỳ, nhưng tăng trưởng tại châu Âu (+21%), Trung Quốc (+17%) và các thị trường khác (+15%) đã bù đắp cho sự suy giảm tại Mỹ (-16%). Lũy kế 9 tháng, doanh thu đạt 9.700 tỷ đồng, tăng 6% và được hỗ trợ bởi tăng trưởng ở tất cả thị trường chính, gồm Mỹ (+7%), châu Âu (+11%), Trung Quốc (+6%) và các thị trường khác (+19%). Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu cá tra tháng 9 tăng 18,6% và 9 tháng tăng 10,7%, cho thấy đây không phải là cú bật nhất thời mà là xu hướng đang hình thành. Vấn đề đặt ra cho doanh nghiệp là phải chủ động tái cấu trúc sản phẩm, khi cá phi lê đông lạnh tăng nhưng collagen, gelatin lại giảm.
VinFast quốc tế: mở rộng Đông Nam Á, Nam Á và tham vọng dài hạn
Trong khi thủy sản cho thấy sức bật ở Mỹ và thị trường châu Âu, câu chuyện VinFast quốc tế lại phản ánh một hướng đi khác: tấn công thị trường mới nổi bằng xe điện. Ngày 19/10, VinFast Auto Ltd. công bố báo cáo tài chính chưa kiểm toán quý III, cho thấy nửa đầu năm doanh thu đạt hơn 53.177 tỷ đồng. Công ty tiếp tục mở rộng ra thị trường quốc tế, với Đông Nam Á và Nam Á là trọng tâm chiến lược. Trong quý II, VinFast đứng đầu phân khúc xe điện chạy pin tại Philippines, thứ 5 tại Ấn Độ và thứ 8 tại Indonesia. Chiến lược hiện tại là dùng mô hình hợp tác đại lý, giữ nguyên mục tiêu sản xuất và giao xe cho năm 2026, đồng thời ký hợp đồng cung ứng chip bán dẫn dài hạn đến năm 2027. Việc thử nghiệm 200 xe robotaxi tự lái Level 4 tại một dự án bất động sản vào cuối năm 2027 cho thấy doanh nghiệp không chỉ bán xe, mà còn muốn định hình hệ sinh thái di chuyển thông minh.
Kết luận: cơ hội đã rõ, thách thức là năng lực bứt phá
Nhìn tổng thể, tín hiệu khởi sắc từ xuất khẩu Việt Nam Mỹ, thị trường châu Âu và chiến lược VinFast quốc tế cho thấy doanh nghiệp Việt đang đứng trước một cửa sổ cơ hội hiếm có. Vĩnh Hoàn tăng trưởng trở lại nhờ biết tận dụng khoảng trống nguồn cung cá thịt trắng và đa dạng hóa thị trường, dù vẫn phải xử lý bài toán cơ cấu sản phẩm. VinFast lại chọn con đường khó hơn: chấp nhận biên lợi nhuận gộp âm để đầu tư mạnh vào R&D, nền tảng công nghệ và mạng lưới phân phối toàn cầu. Cơ hội là rõ ràng, nhưng thách thức nằm ở chỗ doanh nghiệp có đủ kiên nhẫn và năng lực để bứt phá hay không. Nếu không nâng cấp quản trị, công nghệ và khả năng đọc thị trường, những tín hiệu khởi sắc hôm nay rất dễ trở thành đỉnh ngắn hạn. Ngược lại, nếu đi đến cùng, đây có thể là bước ngoặt đưa doanh nghiệp Việt lên một vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu.
