Tranh cãi giá dầu trở thành cuộc đấu về trách nhiệm
Zelensky bác Trump trong cuộc phỏng vấn công bố ngày 22/10, phản đối việc quy các cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Nga thành nguyên nhân khiến giá dầu diesel tại Mỹ tăng. Tranh cãi này không chỉ xoay quanh thị trường nhiên liệu: nó phơi bày bất đồng về bên nào phải chịu sức ép để chấm dứt các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng. Ông Zelensky gọi cáo buộc nhắm vào Kyiv là sai sự thật và không thể chấp nhận, đồng thời cho rằng lời buộc tội đã chuyển trách nhiệm về những hành động quân sự của Nga sang Ukraine. Lập luận của ông nhấn mạnh một điểm chính trị: nếu Washington chỉ trích Kyiv mà không đặt câu hỏi tương tự với Moscow, áp lực ngoại giao sẽ nghiêng về phía đang tự vệ. Vì vậy, phản bác về giá nhiên liệu nhanh chóng trở thành yêu cầu thay đổi cách Mỹ tiếp cận cuộc chiến.
Giá nhiên liệu tăng có nhiều mắt xích hơn một cuộc tấn công
Ông Zelensky bác bỏ tuyên bố rằng các đòn đánh của Ukraine là nguyên nhân trực tiếp khiến giá dầu diesel ở Mỹ tăng, và gọi những phát biểu đó là sai sự thật. Ông nêu tình trạng gián đoạn vận tải tại Trung Đông, đặc biệt quanh eo biển Hormuz, như nguyên nhân cốt lõi gây bất ổn năng lượng trong bối cảnh xung đột Mỹ–Iran kéo dài. Thị trường cũng không thể tách rời nguồn cung Nga: nước này từng chiếm khoảng 10% lượng xuất khẩu diesel toàn cầu, và gián đoạn nguồn cung có thể đẩy giá lên cả ở những nước không nhập trực tiếp nhiên liệu Nga. Điều đó không tự chứng minh lập luận của bên nào về mức độ tác động, nhưng cho thấy việc gán toàn bộ biến động cho Ukraine là cách giải thích quá đơn giản. Với người dân, hệ quả đáng quan tâm là giá nhiên liệu có thể chịu ảnh hưởng từ nhiều tuyến vận chuyển và nguồn cung cùng lúc.
Zelensky muốn Trump đổi giọng với Putin
Kyiv nói đã nhiều lần đề xuất hai bên cùng ngừng tấn công cơ sở năng lượng: thỏa thuận sẽ giúp Ukraine bảo vệ nguồn điện, đồng thời để Nga tiếp tục xuất khẩu năng lượng. Theo ông Zelensky, Putin đã từ chối, nhưng Trump lại trách Kyiv thay vì gây sức ép lên Moscow. Đây là trọng tâm trong lời kêu gọi của nhà lãnh đạo Ukraine: Trump có thể đưa Nga vào bàn đàm phán nếu dùng với Putin giọng điệu cứng rắn tương tự cách ông nói với Zelensky. Yêu cầu ấy có cơ sở chính trị rõ ràng, bởi Mỹ có đòn bẩy ngoại giao và trừng phạt; tuy nhiên, hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc Washington có sẵn sàng áp dụng chúng nhất quán hay không. Một thỏa thuận ngừng bắn về năng lượng cũng cần sự đồng ý của cả hai bên, chứ không thể đạt được chỉ bằng cách yêu cầu Kyiv kiềm chế.
Nếu không có thỏa thuận, Ukraine đòi hỏi khả năng phòng thủ
Zelensky nói rằng nếu Washington không thể giúp đạt thỏa thuận ngừng tấn công hạ tầng năng lượng, Mỹ nên cung cấp tên lửa phòng không để Ukraine bảo vệ các cơ sở thiết yếu. Ông nhấn mạnh Kyiv muốn nhận các lô vũ khí do đồng minh châu Âu tài trợ, không phải xin cung cấp miễn phí. Ông cũng phàn nàn rằng thiết bị quân sự được chuyển sang Trung Đông trong khi nhu cầu phòng thủ của Ukraine chưa được đáp ứng. Bên cạnh hỗ trợ vũ khí, ông kêu gọi các đồng minh đẩy nhanh chuyển giao tên lửa, áp đặt trừng phạt và tăng năng lực phá hủy bệ phóng tên lửa đạn đạo của Nga. Những đề nghị này cho thấy Kyiv không xem tranh cãi về giá nhiên liệu là chuyện riêng của thị trường: với Ukraine, bảo vệ hạ tầng năng lượng và buộc Moscow phải thương lượng là hai phần của cùng một chiến lược.
Kết luận: sức ép cần nhắm đúng đối tượng
Lập luận của Zelensky không xóa bỏ khả năng các cuộc tấn công vào cơ sở dầu mỏ Nga ảnh hưởng đến nguồn cung; chính các nguồn tin cũng ghi nhận gián đoạn nguồn cung có thể tác động tới giá ở những thị trường không nhập trực tiếp từ Nga. Nhưng điều đó không đủ để biến Ukraine thành lời giải thích duy nhất cho giá nhiên liệu tăng, nhất là khi vận tải qua Hormuz và những bất ổn khu vực cũng được nêu là yếu tố lớn. Điểm thuyết phục nhất trong lời kêu gọi của ông là sự nhất quán: nếu mục tiêu của Trump là chấm dứt các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng, Washington cần gây sức ép lên cả bên bị cáo buộc từ chối ngừng bắn. Khi đó, đối thoại với Putin và hỗ trợ phòng không cho Ukraine có thể bổ trợ cho nhau, thay vì biến Kyiv thành mục tiêu chỉ trích trong một tranh cãi về giá dầu diesel.
