Kiểm tra sức khỏe năm học: từ khuyến nghị thành bắt buộc
Kiểm tra sức khỏe năm học là hoạt động đánh giá toàn diện tình trạng thể chất, dinh dưỡng, tinh thần, vận động và tiêm chủng của trẻ em và học sinh ngay thời điểm bước vào năm học mới, nhằm phát hiện sớm các bệnh, tật thường gặp ở lứa tuổi học đường, tư vấn can thiệp phù hợp và xây dựng dữ liệu sức khỏe nền cho toàn hệ thống giáo dục. Từ ngày 1-7-2026, Nghị định 165/2026/NĐ-CP yêu cầu các cơ sở giáo dục tổ chức kiểm tra sức khỏe đầu năm học hằng năm cho toàn bộ học sinh theo quy định sức khỏe trường học, đồng thời rà soát tiền sử tiêm chủng, đặc biệt ở trẻ mầm non và học sinh tiểu học mới tuyển sinh. Đây không còn là hoạt động mang tính phong trào mà đã trở thành nghĩa vụ pháp lý của nhà trường, và là việc phụ huynh bắt buộc phải phối hợp thực hiện nếu muốn con được nhập học đầy đủ, an toàn.
Rà soát tiêm chủng học sinh mới: vì sao phụ huynh không thể xem nhẹ
Điểm thay đổi quan trọng nhất là yêu cầu rà soát tiền sử tiêm chủng đối với mọi trẻ vào mầm non và tiểu học, cùng một số trường hợp ở các cấp khác theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Việc rà soát tập trung vào các vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng bắt buộc, nghĩa là những mũi mà trẻ buộc phải có để phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Về thực tế, điều này buộc phụ huynh phải chủ động chuẩn bị sổ tiêm chủng, giấy xác nhận đã tiêm, hoặc bằng chứng thay thế trước ngày nhập học; nếu hồ sơ thiếu, con bạn có thể được nhà trường đề nghị bổ sung tiêm hoặc hoãn một số hoạt động. Tác động tích cực là rõ ràng: quy định sức khỏe trường học mới tạo ra cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa trường học và trạm y tế xã trong giám sát, tổ chức tiêm, giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong lớp học.
Thông tư 33 và gói kiểm tra sức khỏe đầu năm được Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả
Thông tư 33/2026/TT-BYT đã biến kiểm tra sức khỏe đầu năm học thành hoạt động chuẩn hóa trên toàn quốc: trẻ em mầm non và học sinh phổ thông được kiểm tra sức khỏe 1 lần/năm vào đầu năm học, tại trường, trạm y tế hoặc cơ sở khám chữa bệnh phù hợp điều kiện địa phương. Nội dung kiểm tra cho trẻ mầm non gồm đánh giá dấu hiệu sinh tồn, dinh dưỡng, tinh thần–vận động, tiêm chủng và khám lâm sàng; với học sinh phổ thông là khai thác tình trạng sản khoa (cho lứa tuổi phù hợp), khám thể lực, khám lâm sàng. Điều đáng mừng là kinh phí được đảm bảo từ nhiều nguồn, trong đó có Quỹ Bảo hiểm y tế. Một câu nói đáng lưu ý là: "Tính đến tháng 6-2026, có 3.527.625 lượt học sinh khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế" đi kèm số tiền đề nghị Quỹ chi trả tăng 1% so với cùng kỳ năm trước. Các con số này cho thấy bảo hiểm y tế học sinh không phải hình thức, mà đang gánh phần lớn chi phí khám sàng lọc bệnh tật và điều trị.
Triển khai tại địa phương: từ khung pháp lý đến thực hành hằng ngày
Những quy định sức khỏe trường học mới không dừng trên giấy tờ; nhiều địa phương đang triển khai khá mạnh. Tại một số quận ở Hà Nội, bệnh viện tuyến trung ương phối hợp với trạm y tế phường khám sàng lọc sức khỏe toàn diện cho học sinh ngay tại trường. Ở Cà Mau, Sở Giáo dục và Đào tạo yêu cầu UBND cấp xã cùng trường học chủ động phối hợp cơ sở y tế tổ chức kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho toàn bộ trẻ và học sinh, đo chiều cao, cân nặng, ghi chép kết quả để theo dõi phát triển trong cả năm. Đáng chú ý, các trường phải so sánh số đo với kích thước bàn ghế đang dùng nhằm cảnh báo nguy cơ lệch chuẩn tư thế hoặc phát triển thể chất không phù hợp. Khi phát hiện trẻ suy dinh dưỡng, thừa cân hoặc phát triển lệch, nhà trường có trách nhiệm tư vấn gia đình và phối hợp theo dõi, thay vì để phụ huynh tự xoay xở.
Phụ huynh cần chuẩn bị gì trước năm học mới?
Từ góc nhìn phụ huynh, các quy định kiểm tra sức khỏe năm học mới và rà soát tiêm chủng không phải gánh nặng hành chính mà là cơ hội bảo vệ con tốt hơn. Trước ngày nhập học, việc tối thiểu là: kiểm tra sổ tiêm chủng của con, hoàn tất những mũi còn thiếu trong danh mục bắt buộc; đăng ký, gia hạn thẻ bảo hiểm y tế học sinh để được chi trả chi phí kiểm tra sức khỏe đầu năm học và khám chữa bệnh trong năm; trao đổi với giáo viên chủ nhiệm về các tiền sử bệnh, dị ứng, vấn đề tâm lý nếu có. Quy định mới yêu cầu dữ liệu khám sức khỏe đầu năm phải được cập nhật lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế, nghĩa là hồ sơ sức khỏe của con bạn sẽ được theo dõi liên tục qua nhiều năm học. Kết luận thẳng thắn: phụ huynh nào coi nhẹ tiêm chủng học sinh mới và khám sàng lọc bệnh tật đầu năm học, người đó đang bỏ lỡ lớp "bảo hiểm" sức khỏe quan trọng nhất cho con mình ngay trong chính môi trường nhà trường.
