Sách giáo khoa: “tấm vé vào lớp học” mà phụ huynh không thể xem nhẹ
Chuẩn bị sách giáo khoa trước năm học mới là toàn bộ quá trình các cơ quan giáo dục và phụ huynh phối hợp bảo đảm học sinh có đủ sách giáo khoa 2026-2027 đúng danh mục, đúng số lượng, đúng thời điểm tựu trường, đi cùng các hỗ trợ về bữa ăn, đi lại và an toàn trường học để việc học không bị gián đoạn hay tạo thêm gánh nặng cho gia đình. Việc cung ứng sách giáo khoa không còn là câu chuyện nội bộ của ngành Giáo dục; nó chạm trực tiếp đến túi tiền, thói quen chuẩn bị và tâm lý của hàng triệu phụ huynh. Khi một số địa phương đã chủ động sách, bữa ăn và cả xe đưa đón cho học sinh, phụ huynh càng cần bỏ tư duy “đến sát ngày học mới lo” nếu không muốn con mình là nhóm ít ỏi bước vào lớp mà thiếu sách trên bàn.
Hà Nội siết cung ứng sách, các địa phương đua nhau mở rộng hỗ trợ
Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh cung ứng sách giáo khoa 2026-2027 là sự vào cuộc mạnh của Hà Nội. Ngành Giáo dục Thủ đô đang “tập trung hoàn tất công tác cung ứng sách giáo khoa, bảo đảm sẵn sàng cho năm học mới”, với yêu cầu hoàn thành phát hành sách trước ngày 15/8/2026. Điều này không chỉ là quản lý theo kế hoạch, mà là thông điệp rõ ràng: sẽ không có chỗ cho lộn xộn, sách ngoài danh mục, hay tình trạng học sinh phải chép bài vì thiếu sách. Trên nền đó, nhiều địa phương khác chọn đi xa hơn. Quảng Ninh triển khai chính sách miễn phí sách giáo khoa trên toàn địa bàn, còn Huế dành nguồn lực lớn để trang bị sách cho cả trường công và tư, đưa sách vào thư viện để học sinh mượn dùng chung. Khi một số tỉnh, thành coi sách giáo khoa là phần của phúc lợi công, phụ huynh càng có lý do để đòi hỏi việc chuẩn bị sách phải được đặt ngang hàng với chuẩn bị phòng học hay giáo viên.
Từ sách đến bữa ăn bán trú: quyền được học trong điều kiện đủ đầy
Cung ứng sách giáo khoa chỉ là phần nổi của tảng băng mang tên “điều kiện học tập tối thiểu”. Các địa phương đang mở rộng hỗ trợ từ sách đến bữa ăn và việc đi lại cho học sinh, cho thấy nhận thức mới: muốn nâng chất lượng giáo dục, phải bắt đầu từ những nhu cầu cơ bản nhất. Hà Nội không chỉ hoàn tất rà soát số lượng sách mà còn triển khai chính sách hỗ trợ suất ăn bán trú; học sinh tiểu học khu vực khó khăn được hỗ trợ theo mức cố định, còn các địa bàn khác được hỗ trợ bằng 70% mức đó. Quảng Ninh lại chọn đầu tư hệ thống xe buýt miễn phí đưa đón học sinh, cùng kế hoạch trang bị điều hòa và điện mặt trời cho hàng trăm trường, điểm trường. Khi những hỗ trợ này được triển khai đồng bộ, sách giáo khoa không còn là khoản chi khiến phụ huynh lo lắng mà trở thành phần của một gói điều kiện học tập trọn vẹn hơn.
Kiểm soát chất lượng sách: vì sao phụ huynh cần “khó tính” hơn với từng cuốn sách
Một điểm tích cực nhưng cũng là lời nhắc nhở mạnh với phụ huynh: ngành Giáo dục đã tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng sách giáo khoa và yêu cầu không phát hành các đầu sách ngoài danh mục được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt. Nói cách khác, câu chuyện sách giáo khoa không còn là “ai bán gì thì mua nấy”; có chuẩn và có danh mục rõ. Các chính sách hỗ trợ, tặng sách giáo khoa cho học sinh thuộc diện chính sách và học sinh khó khăn cũng đã được triển khai để “bảo đảm không học sinh nào thiếu sách khi bước vào năm học mới”. Nhưng chính sách nhà nước không thay thế được trách nhiệm lựa chọn của phụ huynh. Nếu vẫn mua sách theo giới thiệu mơ hồ, chấp nhận các bộ sách ngoài danh mục vì khuyến mãi hay lời mời chào, phụ huynh vô tình phá vỡ nỗ lực thống nhất chương trình và gây khó cho giáo viên. Sự “khó tính” của phụ huynh lúc này không phải là gây rối, mà là cần thiết để bảo vệ việc học của con.
Phụ huynh nên làm gì để không lỡ nhịp cung ứng sách giáo khoa?
Trong bối cảnh các địa phương chạy nước rút chuẩn bị năm học mới từ sách giáo khoa, bữa ăn, đến phòng học và an toàn trường học, phụ huynh không thể tiếp tục thói quen chờ nhà trường thông báo sát ngày rồi mới sắp xếp. Điều hợp lý nhất là coi lịch tựu trường như “deadline” chuẩn bị học liệu của gia đình: chủ động liên hệ giáo viên chủ nhiệm hoặc nhà trường để nắm rõ bộ sách giáo khoa 2026-2027 được lựa chọn, đăng ký mượn sách nếu địa phương có chính sách thư viện dùng chung, và kiểm tra danh mục sách được Bộ phê duyệt trước khi mua. Với những nơi đang đề xuất chính sách miễn phí sách giáo khoa từ năm học tiếp theo, phụ huynh càng có lý do để theo dõi thông tin và góp tiếng nói của mình trong các cuộc lấy ý kiến. Khi phụ huynh chủ động, các chính sách cung ứng sách giáo khoa mới phát huy trọn vẹn và con trẻ bước vào năm học mới với tâm thế đầy đủ, không thiếu sách, không hụt hỗ trợ.
