Đường Hải Thượng Lãn Ông nối dài: Hơn 5,6 km cho một tầm nhìn mới
Dự án đường Hải Thượng Lãn Ông nối dài là công trình giao thông mới dài khoảng 5,647 km, kết nối từ đường Cà Mau – Đầm Dơi tại khu vực kênh Cống Đôi đến tuyến tránh Quốc lộ 1, với tổng mức đầu tư hơn 453 tỷ đồng từ ngân sách địa phương, nhằm hoàn chỉnh kết cấu hạ tầng giao thông và phục vụ tốt hơn nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân khu vực phường Hòa Thành.
Điểm quan trọng nhất của dự án này là nó không chỉ thêm một tuyến đường, mà định hình lại cách Cà Mau tổ chức hạ tầng giao thông Cà Mau và phân bố động lực phát triển đô thị. Khi UBND tỉnh phê duyệt dự án đường Hải Thượng Lãn Ông nối dài với tổng vốn hơn 453 tỷ đồng, lựa chọn đó cho thấy tỉnh sẵn sàng chấp nhận chi phí lớn hôm nay để đổi lấy biên độ phát triển rộng hơn trong tương lai. Tuyến đường có điểm đầu giao với đường Cà Mau – Đầm Dơi tại kênh Cống Đôi và điểm cuối kết nối vào tuyến tránh Quốc lộ 1, tổng chiều dài thiết kế khoảng 5,647 km và diện tích sử dụng đất khoảng 22,468 ha. Đây là quyết định mang tính chiến lược, bởi nó trực tiếp giải bài toán ách tắc giao thông đô thị, mở lối cho các dòng vốn đầu tư thay vì chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại trước mắt.
Kết nối đường Cà Mau – Đầm Dơi với tuyến tránh Quốc lộ 1: Lợi ích vượt khỏi phạm vi một con đường
Nếu nhìn trên bản đồ, tuyến đường Hải Thượng Lãn Ông nối dài dài khoảng 5,6 km có vẻ khiêm tốn. Nhưng về chức năng, nó là “mắt xích” then chốt nối giao thông đô thị với trục quốc gia. Điểm đầu của tuyến giao với đường Cà Mau – Đầm Dơi tại khu vực kênh Cống Đôi, điểm cuối kết nối thẳng vào tuyến tránh Quốc lộ 1 thuộc phường Hòa Thành. Sự kết nối này giúp tách dòng xe liên tỉnh, xe tải nặng khỏi các tuyến đường nội đô vốn đã quá tải, đồng thời tạo lối ra – vào hợp lý cho hàng hóa từ khu vực Cà Mau – Đầm Dơi.
Về mặt kỹ thuật, dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn đường phân khu vực với vận tốc thiết kế 40 km/h, mặt đường cấp cao A2 và tải trọng trục 100 kN (tương đương 10 tấn), chiều dài toàn tuyến khoảng 5,6 km bao gồm cầu và cống. Điều đó cho phép tuyến đường tiếp nhận ổn định lưu lượng xe tải, xe container vừa mà không làm suy giảm nhanh chất lượng kết cấu. Đây không chỉ là chuyện đi nhanh hơn vài phút; đó là câu chuyện giảm chi phí logistics, giảm rủi ro tai nạn trong khu dân cư và tái sắp xếp dòng phương tiện hợp lý hơn cho cả khu vực.
Cấu trúc tuyến 5,647 km: Thiết kế cho phát triển chứ không chỉ để thông xe
Cách Cà Mau thiết kế từng đoạn của đường Hải Thượng Lãn Ông nối dài cho thấy tư duy “xây cho tương lai”, chứ không chỉ nâng cấp chắp vá. Toàn tuyến dài khoảng 5,647 km, trong đó đoạn 1 từ đầu tuyến đến giáp cầu Rạch Nhum dài khoảng 2,482 km được nâng cấp và mở rộng trên đường cũ, với nền đường rộng 15 m, mặt đường 8 m. Đoạn 2 từ cuối cầu Rạch Nhum đến cuối tuyến dài khoảng 3,049 km được xây dựng mới hoàn toàn, có nền đường rộng 9 m, mặt đường 8 m. Việc đầu tư mạnh ở đoạn đầu – nơi gắn với khu dân cư hiện hữu – cho thấy tỉnh chủ động chừa biên cho sự đô thị hóa sau này.
Không thể bỏ qua chi tiết tuyến đường được “gắn” kèm một loạt hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Dự án xây mới một đơn nguyên cầu Rạch Nhum bằng dầm bê tông cốt thép dự ứng lực, tải trọng thiết kế HL-93, mặt cầu rộng 10,5 m với phần xe chạy 8 m và bố trí hai khoang thông thuyền kích thước (10x3) m tại nhịp 2 và 3. Trên tuyến còn có cống hộp bê tông cốt thép tại Km 4+000, hệ thống thoát nước mưa, thoát nước thải, chiếu sáng đèn LED ngầm hóa, trụ cấp nước chữa cháy với khoảng cách 150 m/trụ và hệ thống an toàn giao thông. Cách làm này biến một tuyến đường thành trục hạ tầng tổng hợp, sẵn sàng đón các dự án dân cư và dịch vụ bám dọc hai bên.
453 tỷ đồng vốn công: Đặt cược vào thu hút đầu tư và tăng tốc phát triển đô thị
Dự án đường Hải Thượng Lãn Ông nối dài có tổng mức đầu tư hơn 453 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gần 142 tỷ đồng cho thấy phần đáng kể nguồn lực được dành để “mở khóa” quỹ đất, chứ không chỉ chi cho bê tông và nhựa đường. Phần chi phí xây dựng hơn 204 tỷ đồng cùng khoản dự phòng trên 87,5 tỷ đồng giúp dự án có biên an toàn tài chính trước biến động giá vật liệu. Nói cách khác, tỉnh đang sử dụng vốn công như “vốn mồi”, tin rằng một tuyến đường hoàn chỉnh sẽ kéo theo dòng vốn tư nhân đổ vào các khu đất hai bên tuyến.
Theo quyết định phê duyệt, dự án thuộc nhóm B, là công trình giao thông và hạ tầng kỹ thuật cấp III, do Ban Quản lý dự án xây dựng công trình giao thông tỉnh làm chủ đầu tư, thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2026 đến 2029. UBND phường Hòa Thành được giao phối hợp chặt trong công tác giải phóng mặt bằng, quản lý đất đai và ngăn chặn hành vi thay đổi hiện trạng trái quy định. Điều này rất đáng chú ý: nếu quản lý đất đai lỏng lẻo, lợi ích từ hạ tầng giao thông Cà Mau mới có thể rơi vào tay đầu cơ, thay vì chuyển hóa thành khu dân cư, dịch vụ và sản xuất lành mạnh. Quy hoạch tốt, bồi thường minh bạch và thi công đúng tiến độ sẽ quyết định dự án là cú hích phát triển hay chỉ là một “con đường đắt đỏ”.
Từ hạ tầng tới đời sống: Khi mạng lưới giao thông đồng bộ trở thành lợi thế cạnh tranh
Mục tiêu chính thức của dự án là “từng bước hoàn chỉnh, đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông theo quy hoạch được duyệt; phục vụ nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa thuận lợi, an toàn và nhanh chóng; thu hút thêm nguồn lực mời gọi đầu tư; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội địa phương”. Nhưng ý nghĩa thực tế còn rộng hơn: mạng lưới giao thông đồng bộ luôn là tiêu chí đầu tiên mà nhà đầu tư nhìn vào, trước khi quyết định có đặt nhà máy, kho bãi hay khu đô thị tại một địa phương hay không. Trong bức tranh đó, đường Hải Thượng Lãn Ông nối dài không phải dự án đơn lẻ, mà là mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông chiến lược của Cà Mau.
Với người dân, tuyến đường mới sẽ rút ngắn thời gian di chuyển giữa khu vực Cà Mau – Đầm Dơi với trục Quốc lộ 1, giảm chi phí nhiên liệu, giảm rủi ro tai nạn trên các tuyến nhỏ, xuống cấp. Với doanh nghiệp, đây là cơ hội tối ưu hóa vận chuyển, tổ chức lại chuỗi cung ứng, mở rộng vùng nguyên liệu. Với chính quyền, đó là bước đi cần thiết để biến quy hoạch trên giấy thành lợi thế cạnh tranh cụ thể. Câu hỏi không còn là “có nên làm đường hay không”, mà là “làm thế nào để tuyến đường này kéo được nhiều nhất nguồn lực đầu tư, tạo được nhiều nhất việc làm và giá trị gia tăng cho người dân Cà Mau”.
