Cầu dài nhất Việt Nam giữa biển sóng gió: lựa chọn bắt buộc chứ không phải xa xỉ
Cầu vượt biển Hòn Khoai là tuyến đường giao thông dài khoảng 18,5km, xây dựng theo tiêu chuẩn cầu vượt biển với 4 làn xe, vận tốc thiết kế 80km/h, bề rộng mặt cầu 16,5m, nhằm kết nối điểm cuối cao tốc Cà Mau - Đất Mũi với cụm đảo Hòn Khoai và không gian kinh tế biển tại cực Nam Tổ quốc. Đây không chỉ là cầu dài nhất Việt Nam khi hoàn thành mà còn là lời tuyên bố rằng Cực Nam không chấp nhận tiếp tục bị cô lập bởi địa hình đầm lầy và biển xa. Chọn một công trình vượt biển quy mô lớn, chi phí và rủi ro đều cao, nhưng đó là cái giá cần trả nếu Cà Mau muốn bước ra khỏi vai trò hậu phương xa xôi, trở thành cửa ngõ của kinh tế biển Cực Nam và chuỗi logistics gắn với đảo Hòn Khoai.
18,5km cầu giữa biển: bài toán kỹ thuật trong địa chất yếu và thời tiết khắc nghiệt
Điểm gây tranh cãi nhất của cầu vượt biển Hòn Khoai lại chính là điều làm nên giá trị kỹ thuật của nó: phần lớn tuyến nằm trên biển, trong khi trên đất liền là địa hình đầm lầy, xa nguồn vật liệu. Toàn tuyến có gần 500 trụ sử dụng kết hợp móng cọc khoan nhồi và cọc thép, tổng chiều sâu đóng vào lòng đất từ 80 đến 110m. Địa hình thi công rất phức tạp, lòng biển nhiều hố xoáy, nền đất yếu khiến từng mét móng cầu trở thành cuộc đấu trí với địa chất. Cộng thêm mùa mưa bão, sóng lớn và gió mạnh, mỗi năm công nhân chỉ có thể làm việc khoảng 4-5 tháng trên biển. Chấp nhận bối cảnh khắc nghiệt này nghĩa là chấp nhận tiến độ khó đoán và chi phí tổ chức thi công cao, nhưng nếu né, sẽ không bao giờ có một hành lang giao thông trực tiếp ra đảo Hòn Khoai.
Huy động hơn 2.000 người, gần 1.000 thiết bị: cuộc tổng động viên cho một cây cầu
Để thắng được thời tiết và địa chất, dự án xây dựng Cà Mau buộc phải thắng bằng tổ chức. Khoảng 2.500-3.000 cán bộ, công nhân viên cùng hơn 1.000 thiết bị đã được bố trí cho các dự án cao tốc Cà Mau - Đất Mũi và đường ra đảo Hòn Khoai. Riêng cầu vượt biển Hòn Khoai, Binh đoàn 12 huy động hơn 1.000 kỹ sư, công nhân và 220 thiết bị, tổ chức 6 mũi thi công liên tục. Ở quy mô toàn dự án, nhà thầu sử dụng hơn 1.000 thiết bị cùng hơn 2.000 kỹ sư, công nhân, tăng ca cả ngày lẫn đêm để bù lại những tháng phải “nằm bờ” vì bão gió. Đây không phải kiểu thi công bình thường; đó là một cuộc tổng động viên tài nguyên nhân lực và cơ giới, cho thấy chúng ta coi tuyến cầu dài nhất Việt Nam này là hạ tầng chiến lược chứ không chỉ là một cây cầu đẹp trên bản đồ.
Thi công xuyên đêm: tiến độ gấp nhưng không được phép đánh đổi chất lượng
Khởi công từ tháng 8-2025 với tổng mức đầu tư hơn 25.700 tỉ đồng, cầu dài nhất Việt Nam này được đặt mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2028. Áp lực tiến độ là rất rõ: đến nay công trình mới hoàn thành 263 cọc khoan nhồi trên cạn, 17 trụ đã đổ bê tông và 157 cọc khoan nhồi trên biển. Trong khi đó, nguồn vật liệu đá đặc thù cho bê tông nhựa và dầm cường độ cao vẫn thiếu, hiện chỉ có mỏ ở An Giang đáp ứng điều kiện cung ứng. Việc thi công xuyên đêm với thiết bị công nghệ cao trên biển, mỗi chiếc trị giá khoảng 1.000 tỉ đồng, là lựa chọn để giữ tiến độ mà không phải “cắt bớt” khối lượng kỹ thuật. Câu hỏi đặt ra không phải có nên làm nhanh hay không, mà là làm nhanh cách nào để vẫn chắc chắn đứng vững sau hàng chục năm gió bão.
Mắt xích hạ tầng Cực Nam: từ đảo Hòn Khoai bước ra không gian kinh tế biển
Giá trị lớn nhất của cầu vượt biển Hòn Khoai nằm ở vai trò mắt xích trong chuỗi hạ tầng Cực Nam. Điểm đầu tuyến kết nối cao tốc Cà Mau - Đất Mũi và đường Hồ Chí Minh tại Đất Mũi, điểm cuối đặt ở phía Đông đảo Hòn Khoai, tạo hành lang giao thông liên tục từ đất liền ra cụm đảo. Cùng lúc, Cảng biển lưỡng dụng Hòn Khoai cũng đang được khẩn trương đẩy nhanh tiến độ để hình thành một hệ thống kết nối mới, đưa trục giao thông từ đường bộ vươn ra biển. Theo mô hình này, cao tốc mở rộng kết nối đường bộ, cảng trở thành đầu mối giao thương trên biển, còn cầu vượt biển Hòn Khoai giữ vai trò nối hai không gian đó với đảo Hòn Khoai. Đây là nền tảng để Cà Mau phát triển logistics, dịch vụ cảng, kinh tế biển Cực Nam và gắn phát triển với quốc phòng – an ninh trên một vùng biển có vị trí quan trọng. Nếu hoàn thành đúng tiến độ, cây cầu sẽ kết thúc kỷ nguyên Hòn Khoai bị xem là “vùng xa”, và mở ra một chương mới cho kinh tế biển Việt Nam.
