Cầu vượt biển dài nhất Việt Nam: biểu tượng mới của tham vọng hạ tầng
Cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai là một dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, dài hơn 18 km, nối từ đường Hồ Chí Minh tại xã Đất Mũi (Cà Mau) ra đảo Hòn Khoai, được thiết kế 4 làn xe, tốc độ 80 km/h, với tổng mức đầu tư hơn 25.700 tỷ đồng, trở thành cầu vượt biển dài nhất Việt Nam và đứng thứ ba Đông Nam Á về chiều dài.
Điểm đáng nói ở công trình trọng điểm này không chỉ là kỷ lục chiều dài, mà là thông điệp: Việt Nam đã bước vào giai đoạn dám làm những cầu vượt biển Việt Nam phức tạp nhất, ở nơi địa chất yếu và điều kiện thi công khắc nghiệt. Dự án được khởi công ngày 19/8/2025, do Ban quản lý Dự án 166 (đại diện Bộ Quốc phòng) làm chủ đầu tư, Binh đoàn 12 trực tiếp thi công. Việc một đơn vị xây dựng trong nước đảm nhận trọn vẹn một công trình như vậy cho thấy sự tự tin mới về kỹ thuật và tổ chức thi công, vượt xa cách nhìn Việt Nam chỉ là “người đi sau” trong xây dựng cầu biển.
Quy mô kỹ thuật khổng lồ: gần 500 trụ cọc và hơn 1.000 thiết bị
Nếu phải chọn một con số để hình dung quy mô kỹ thuật của cây cầu này, thì đó là gần 500 trụ cọc khoan nhồi và cọc thép, với chiều sâu đóng vào lòng đất từ 80 đến 110 m dọc toàn tuyến. Đây không chỉ là chuyện “xây dựng cầu dài nhất”, mà là bài kiểm tra năng lực xử lý nền đất yếu trên biển ở cấp độ hiếm có trong khu vực. Theo thông tin dự án, nhà thầu đặt mục tiêu hoàn thành 438 cọc khoan nhồi, 163 cọc ống thép, 40 trụ cầu và 360 dầm SuperT, một khối lượng mà nhiều nước phải mời nhà thầu ngoại đảm nhận.
Để làm được điều đó, hơn 1.000 thiết bị thi công đã được huy động cùng hơn 2.000 công nhân trên đại công trường, trong đó riêng 4 thiết bị thi công trên biển có giá trị khoảng 1.000 tỷ đồng mỗi thiết bị. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: “Đơn vị phải đầu tư 4 thiết bị cao cấp khoảng 1.000 tỷ đồng/thiết bị để thi công trên biển, bảo đảm tiến độ.” Đó là minh chứng rõ ràng rằng Việt Nam đã sẵn sàng chi cho công nghệ và máy móc, thay vì chấp nhận thi công chậm, chất lượng thấp.
Tổ chức thi công trên biển: bài thử sức của kỹ sư Việt
Thi công cầu vượt biển Việt Nam ở vùng biển Hòn Khoai không phải là bài toán “đổ bê tông trên mặt nước” đơn giản, mà là chuỗi quyết định kỹ thuật trong điều kiện sóng gió, mưa dông, thủy triều thay đổi liên tục và nền đất rất yếu. Có những vị trí cọc khoan nhồi dài hơn 100 m dưới biển, đòi hỏi kiểm soát chất lượng từng khối bê tông để bảo đảm độ bền vĩnh cửu. Đây là nơi năng lực thiết kế, giám sát và thi công của kỹ sư trong nước bị “soi” đến từng milimet.
Binh đoàn 12 đã huy động hơn 1.500 kỹ sư, công nhân làm “3 ca, 4 kíp”, làm ngày lẫn đêm với nhiều thiết bị hiện đại để giữ tiến độ. Theo chia sẻ từ lãnh đạo đơn vị thi công, cầu ra đảo Hòn Khoai là “công trình dấu mốc lịch sử của đất nước”. Câu nói này không phải là lời khen xã giao, mà phản ánh thực tế: nếu Việt Nam làm chủ được quy trình khoan cọc sâu hơn 100 m, lắp dầm và đổ bê tông ngoài biển với độ chính xác cao, thì chuẩn kỹ thuật hạ tầng quốc gia sẽ bước sang một nấc mới.
Liên kết cao tốc, cảng biển và trục Bắc – Nam: ý nghĩa vượt xa một cây cầu
Cầu Hòn Khoai không tồn tại độc lập; nó là mảnh ghép trung tâm trong một cụm dự án hạ tầng giao thông gồm cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai. Tuyến cao tốc kết nối dài hơn 80 km, quy mô 4 làn xe, có 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ thiết kế 100 km/h, trong khi cảng Hòn Khoai được quy hoạch với công suất 20 triệu tấn/năm. Khi hoàn thành, cầu vượt biển và cảng sẽ giúp kết nối thông suốt trục Bắc – Nam đến cực Nam Tổ quốc, tạo động lực phát triển kinh tế biển, đồng thời tăng cường quốc phòng, an ninh khu vực.
Điều đó có nghĩa là người dân Cà Mau không chỉ có thêm một cây cầu đẹp để tự hào, mà là một hành lang logistics mới cho hàng hóa, du lịch và dịch vụ biển. Nếu được khai thác đúng cách, công trình trọng điểm này có thể biến cực Nam trở thành cửa ngõ giao thương, thay vì “điểm tận cùng” của bản đồ. Vấn đề không còn là “có cầu hay không”, mà là chúng ta có đủ tầm nhìn để biến cây cầu thành động lực phát triển vùng hay để nó chỉ là kỷ lục chiều dài.
Từ kỷ lục chiều dài đến bài kiểm tra quản trị dự án
Với tổng mức đầu tư hơn 25.700 tỷ đồng và kế hoạch giải ngân 21.019 tỷ đồng, đến nay dự án mới giải ngân được hơn 1.300 tỷ đồng, đạt hơn 6,3% kế hoạch vốn. Cầu vượt biển dài nhất Việt Nam được dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028. Những con số này cho thấy thách thức không chỉ nằm ở kỹ thuật, mà còn ở quản trị tiến độ, vốn và rủi ro thời tiết. Nếu chậm trễ, chi phí cơ hội cho cả vùng cực Nam sẽ rất lớn.
Theo thông tin từ lực lượng thi công, các đơn vị đang siết chặt kiểm soát quy trình kỹ thuật, chủ động nguồn vật liệu cát đá khan hiếm và bảo đảm an toàn hàng hải tuyệt đối giữa vùng biển khơi. Đây là lúc Việt Nam phải chứng minh rằng mình không chỉ biết xây dựng cầu dài nhất, mà còn biết hoàn thành đúng hẹn, minh bạch và hiệu quả. Nếu cầu Hòn Khoai về đích đúng tiến độ với chất lượng như thiết kế, đó sẽ là lời khẳng định thuyết phục nhất về bước tiến kỹ thuật xây dựng hạ tầng của Việt Nam trong khu vực.
