Thông điệp cốt lõi: Hợp tác thương mại gắn với phát triển và hàn gắn
Hợp tác thương mại Mỹ Việt trong tháng 10 được thể hiện qua các cuộc gặp cấp cao ở Hà Nội và Quảng Trị, nơi lãnh đạo hai bên không chỉ bàn về mở rộng trao đổi kinh tế, đầu tư và kinh tế số mà còn nhấn mạnh hỗ trợ khắc phục bom mìn, phát triển kinh tế khu vực và làm sâu sắc quan hệ ngoại giao Mỹ Việt, cho thấy thương mại đang trở thành công cụ hàn gắn chiến tranh và thúc đẩy thịnh vượng địa phương. Điểm đáng chú ý là Việt Nam chủ động xác định Hoa Kỳ là một trong những đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu, coi hợp tác kinh tế là trụ cột để đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Thay vì chỉ nói về số liệu xuất nhập khẩu, các cuộc tiếp xúc lần này đặt người dân và doanh nghiệp vào trung tâm: từ môi trường đầu tư, chuỗi cung ứng công nghệ cao đến an toàn sinh kế ở vùng còn nhiều bom mìn. Đây là bước chuyển từ ngoại giao biểu tượng sang ngoại giao phục vụ phát triển.
Hà Nội: Đặt nền cho hợp tác thương mại Mỹ Việt trong kỷ nguyên số
Cuộc tiếp giữa Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng và Phó Trợ lý Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Kelly Coldiron cho thấy rõ ưu tiên chiến lược của Việt Nam: dùng hợp tác thương mại Mỹ Việt để bước vào các ngành giá trị cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và hạ tầng số. Đây không chỉ là câu chuyện thu hút đầu tư, mà là nỗ lực nâng cấp vị thế của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Thứ trưởng nhấn mạnh Việt Nam tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, hoan nghênh doanh nghiệp Hoa Kỳ mở rộng đầu tư vào công nghệ cao, năng lượng, hạ tầng và đổi mới sáng tạo, đồng thời gắn yêu cầu chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực. Về phía Mỹ, bà Kelly Coldiron khẳng định chuyến thăm nhằm tìm hiểu cơ hội hợp tác và những vấn đề doanh nghiệp quan tâm, đồng thời mong muốn phối hợp thúc đẩy hợp tác thương mại và kinh tế số, tạo thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp hai nước. Nếu được triển khai nhất quán, đây là cơ hội để Việt Nam tránh bẫy gia công giá rẻ và bước sang vai trò đối tác công nghệ tin cậy.
SelectUSA và APEC 2027: Chiến lược hai chiều cho phát triển kinh tế khu vực
Một điểm ít được chú ý nhưng mang tính chiến lược là việc hai bên bàn sâu về Chương trình SelectUSA và Năm APEC 2027. Với SelectUSA, phía Hoa Kỳ giới thiệu các hoạt động hỗ trợ nhà đầu tư Việt Nam tìm hiểu thị trường, kết nối với chính quyền các bang và đối tác Mỹ, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Việt tiếp tục tham gia chương trình. Về phần mình, Thứ trưởng Nguyễn Minh Hằng đề nghị tăng cường cung cấp thông tin và hỗ trợ doanh nghiệp Việt triển khai các dự án đầu tư khả thi, hiệu quả tại Hoa Kỳ, qua đó thúc đẩy hợp tác đầu tư hai chiều. Ở tầm khu vực, Việt Nam chia sẻ các ưu tiên và công tác chuẩn bị cho Năm APEC 2027, mong Hoa Kỳ tham gia tích cực, khuyến khích doanh nghiệp hàng đầu đóng góp sáng kiến về thương mại, đầu tư, kinh tế số và đổi mới sáng tạo. Bà Kelly Coldiron đánh giá cao chuẩn bị của Việt Nam và coi đây là cơ hội thúc đẩy tăng trưởng, kết nối kinh tế và thịnh vượng khu vực. Nói cách khác, hợp tác thương mại Mỹ Việt đang được thiết kế để không chỉ phục vụ hai nền kinh tế, mà còn định hình luật chơi kinh tế số trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Quảng Trị: Hỗ trợ khắc phục bom mìn như một phần của quan hệ ngoại giao Mỹ Việt
Nếu Hà Nội cho thấy tầm nhìn chiến lược, thì Quảng Trị lại phơi bày mặt đất của quan hệ ngoại giao Mỹ Việt: hàn gắn hậu quả chiến tranh để mở đường cho phát triển. Tại buổi làm việc chiều 21/10 giữa Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hoàng Nam và đoàn công tác do Phó Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ Rachel Schiller dẫn đầu, lãnh đạo tỉnh đánh giá cao các hoạt động phối hợp tìm kiếm quân nhân mất tích và các chương trình hỗ trợ khắc phục bom mìn sau chiến tranh. Các chương trình này đã góp phần giảm nguy cơ tai nạn bom mìn, hỗ trợ người dân sản xuất và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội, giúp Quảng Trị trở thành địa phương điển hình trong khắc phục hậu quả chiến tranh. Bà Rachel Schiller khẳng định Chính phủ Hoa Kỳ sẽ tiếp tục hợp tác triển khai các dự án tại Quảng Trị, coi kết quả hiện có là nền tảng để mở rộng chương trình và làm sâu sắc hơn quan hệ giữa hai nước. Đây là minh chứng rõ ràng rằng hỗ trợ khắc phục bom mìn không chỉ là trách nhiệm lịch sử, mà còn là phần không thể tách rời của hợp tác thương mại Mỹ Việt khi an toàn đất đai là điều kiện tiên quyết cho mọi hoạt động đầu tư.
Kết luận: Thương mại, công nghệ và hàn gắn phải đi cùng nhau
Nhìn tổng thể, các cuộc tiếp xúc cấp Bộ Ngoại giao và chính quyền địa phương trong tháng 10 cho thấy một mô hình hợp tác mới giữa Việt Nam và Hoa Kỳ: thương mại và đầu tư công nghệ cao ở trung ương, đi song song với hỗ trợ khắc phục bom mìn và phát triển sinh kế ở địa phương. Quan hệ ngoại giao Mỹ Việt vì thế không còn là những tuyên bố chung chung, mà được đo bằng mức độ an toàn của người dân Quảng Trị và năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt. Thách thức đặt ra là làm sao biến các cam kết về hợp tác thương mại Mỹ Việt, phát triển kinh tế khu vực và hỗ trợ khắc phục bom mìn thành chương trình dài hạn, có cơ chế giám sát và gắn với lợi ích cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp lẫn người dân. Nếu Việt Nam giữ được vai trò chủ động thiết kế chính sách, còn Hoa Kỳ duy trì cam kết hỗ trợ cả ở cấp trung ương và địa phương, thì những cuộc gặp tháng 10 sẽ được nhớ không phải vì nghi thức ngoại giao, mà vì chúng mở ra một giai đoạn phát triển gắn với hàn gắn và thịnh vượng chung.
