Tuyến cao tốc 28km: một quyết định mang tính bước ngoặt cho Tây Ninh
Tuyến cao tốc Gò Dầu Xa Mát giai đoạn 1 là dự án giao thông 2028 được thiết kế dài hơn 28km, quy mô 4 làn xe, kết nối cao tốc TP.HCM - Mộc Bài với TP Tây Ninh, nhằm tạo trục động lực mới cho phát triển kinh tế địa phương và mạng lưới giao thông vùng Đông Nam Bộ, đồng thời khai thác theo phương thức đối tác công tư PPP để tối ưu nguồn lực hạ tầng Tây Ninh. Việc lựa chọn được nhà đầu tư vào tháng 7/2026 cho thấy Tây Ninh không còn dừng ở tầm nhìn chiến lược trên giấy mà đang chuyển sang giai đoạn hành động rõ ràng. Với tổng mức đầu tư gần 8.000 tỷ đồng cho tuyến chính và đường gom dân sinh, đây không chỉ là một dự án giao thông mà là bài kiểm tra năng lực triển khai PPP của tỉnh. Nếu thất bại, niềm tin của thị trường vào mô hình đối tác công tư tại Tây Ninh sẽ bị xói mòn; nếu thành công, tỉnh có thể mở khóa hàng loạt dự án hạ tầng khác.
Nhà đầu tư liên danh CT32: sức nặng vốn và trách nhiệm dài hạn
Ngày 23/7/2026, UBND tỉnh Tây Ninh đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư cho dự án thành phần 2 – xây dựng tuyến chính cao tốc Gò Dầu Xa Mát và đường gom dân sinh – theo phương thức PPP. Liên danh đầu tư cao tốc CT32 gồm Chương Dương Corp đứng đầu, cùng ba doanh nghiệp hạ tầng và cao tốc khác, mang theo cam kết vốn chủ sở hữu 680 tỷ đồng và khả năng huy động vốn vay 4.422 tỷ đồng. Câu hỏi không còn là "ai" mà là "họ sẽ chịu trách nhiệm như thế nào" trong suốt thời hạn hợp đồng 26 năm, với khoảng hơn 22 năm vận hành, kinh doanh và thu phí hoàn vốn. Trong bối cảnh vốn Nhà nước tham gia hơn 3.100 tỷ đồng (39%) và vốn nhà đầu tư gần 4.900 tỷ đồng (61%), sự minh bạch về cơ cấu doanh nghiệp dự án, phân chia rủi ro, lộ trình góp vốn là yếu tố sống còn. Một câu nói đáng chú ý là: "Dự án đầu tư xây dựng tuyến chính cao tốc và đường gom dân sinh có tổng mức đầu tư gần 8.000 tỷ đồng, trong đó vốn nhà đầu tư tham gia gần 4.900 tỷ đồng, chiếm gần 61%."
Tiến độ 2028-2029: thách thức thực thi hơn là phê duyệt giấy tờ
Các mốc thời gian đặt ra cho cao tốc Gò Dầu Xa Mát thể hiện tham vọng lớn nhưng cũng lộ rõ áp lực thực thi. Giai đoạn chuẩn bị đầu tư và xây dựng được dự kiến từ năm 2026 đến năm 2028, với mục tiêu cơ bản hoàn thành công trình hạ tầng vào năm 2028 và đưa vào khai thác, thu phí từ quý I/2029. Thời gian hoàn vốn được tính toán khoảng 22 năm 2 tháng, gắn trách nhiệm của liên danh CT32 với chất lượng khai thác lâu dài. Tuy nhiên, chính hội đồng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đã yêu cầu đánh giá toàn diện hơn về phương án vốn, thời gian hoàn vốn, nguồn vật liệu và việc di dời hạ tầng kỹ thuật. Điều này cho thấy hệ thống giám sát tỉnh không dễ dãi với tiến độ trên giấy. Vấn đề là liệu Tây Ninh có đủ năng lực điều phối giải phóng mặt bằng hơn 175ha đất, cùng tái định cư một lần, mà không kéo dài thêm nhiều năm, làm vỡ kế hoạch dự án giao thông 2028 được kỳ vọng này.
Năm phường, xã trên tuyến và cú chuyển mình về không gian kinh tế
Việc tuyến cao tốc Gò Dầu Xa Mát đi qua 5 phường, xã gồm Gia Lộc, Long Hoa, Ninh Thạnh, Phước Thạnh và Thạnh Đức không chỉ là chuyện kỹ thuật quy hoạch mà là sự tái cấu trúc không gian kinh tế địa phương. Điểm đầu kết nối cao tốc TP.HCM – Mộc Bài tại Phước Thạnh, điểm cuối giao với các tuyến ĐT.799, ĐT.781 tại Ninh Thạnh, biến Tây Ninh thành mắt xích rõ nét hơn trong mạng lưới vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Các khu dân cư, dịch vụ, logistics có khả năng hình thành dọc đường gom dân sinh hai bên tuyến, nếu tỉnh chủ động cập nhật quy hoạch đất, tránh bị động chạy theo cơn sốt đất. Tuyến này được kỳ vọng khai thác đồng bộ với cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, tạo trục kết nối từ đô thị lớn đến Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen và các trung tâm kinh tế, chính trị Đông Nam Bộ. Nếu Tây Ninh chỉ nhìn đây là đường đi cho xe hàng mà không gắn với chiến lược đô thị hóa và dịch vụ, tiềm năng phát triển kinh tế địa phương sẽ bị bỏ lỡ.
Cao tốc Gò Dầu Xa Mát trong chiến lược hạ tầng Tây Ninh 2026-2030
Cao tốc Gò Dầu Xa Mát không tồn tại đơn lẻ, mà là một trong các trục động lực theo Nghị quyết số 01-NQ/ĐH của Đảng bộ tỉnh, ưu tiên trong giai đoạn 2026-2030 để biến Tây Ninh thành trung tâm kết nối chiến lược giữa Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long và cửa ngõ giao thương Campuchia. Cùng với cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, tuyến Bình Chánh – Vành đai 4 – Cửa khẩu Mỹ Quý Tây và trục đường thủy sông Vàm Cỏ Đông, tỉnh đang đặt cược vào đầu tư hạ tầng Tây Ninh như nền tảng cho tăng trưởng. Câu chuyện vì vậy vượt khỏi phạm vi 28km và gần 8.000 tỷ đồng, trở thành phép thử xem Tây Ninh có biến được mục tiêu "hình thành mạng lưới giao thông hoàn chỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam" thành hiện thực hay không. Kết luận hợp lý lúc này là: nếu tỉnh bám sát các cam kết PPP, giữ tiến độ, và gắn hạ tầng với chính sách thu hút công nghiệp, dịch vụ, cao tốc Gò Dầu Xa Mát có thể là nền tảng giúp Tây Ninh nâng tầm vị thế chứ không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển.
